Category: 1 Hari

Ang Katapusan nga mga Inadlaw ni Haring David

1 Tigulang na gid si Haring David, kag bisan habulan pa siya sang pila ka habol ginatugnawan gihapon siya.

2 Gani nagsiling sa iya ang iya mga alagad, “Mahal nga Hari, tuguti kami nga mangita sang bataon nga dalaga nga mag-atipan sa imo. Magahulid siya sa imo agod indi ka matugnawan.”

3 Gani nagpangita sila sang matahom nga dalaga sa bug-os nga Israel, kag nakita nila si Abishag nga taga-Shunem, kag gindala nila siya sa hari.

4 Matahom gid si Abishag, kag nangin manug-atipan siya sang hari. Pero wala gid maghulid ang hari sa iya.

Gusto ni Adonia nga Mangin Hari

5 Karon, si Adonia nga anak niDavid kayHagit nagpahambog nga mangin hari siya. Gani nagpreparar siya sang mga karwahe kag mga kabayokag 50 ka badigard nga mauna sa iya.

6 Halin sang una ginapabay-an lang siya ni David kag wala siya ginasaway sa iya mga ginahimo. Guwapo gid si Adonia kag sunod siya nga manghod ni Absalom.

7 Nagpakighambal siya kay Joab nga anak ni Zeruya kag kay Abiatar nga pari parte sa iya plano nga mangin hari, kag nagsugot ining duha sa pagbulig sa iya.

8 Pero wala magbuylog sa iya si Zadok nga pari, si Benaya nga anak ni Jehoyada, si Natan nga propeta, si Shimei, si Rei, kag ang mga badigard ni David.

9 Isa ka adlaw, nagkadto si Adonia sa Bato sang Zohelet malapit sa En Rogel, kag naghalad siya didto sang mga karnero, mga baka, kag pati mga ginpatambok nga torite nga mga baka. Gin-imbitar niya ang halos tanan niya nga mga utod nga lalaki nga mga anak ni David, kag ang halos tanan nga opisyal sang Juda.

10 Pero wala niya pag-imbitara si Natan nga propeta, si Benaya, ang mga badigard sang hari, kag si Solomon nga iya utod.

11 Nagkadto si Natan kay Batsheba nga iloy ni Solomon, kag nagpamangkot, “Wala ka bala kahibalo nga ginhimo ni Adonia ang iya kaugalingon nga hari, kag wala kahibalo si Haring David parte sini?

12 Kon gusto mo nga maluwas ang imo kabuhi kag ang kabuhi sang imo anak nga si Solomon, sunda ang akon laygay.

13 Kadtui si Haring David kag silinga siya, ‘Mahal nga Hari, indi bala nga nagpromisa ka sa akon nga ang atonanak nga si Solomon amo ang magabulos sa imo bilang hari? Ti, ngaa si Adonia ang nangin hari?’

14 Kag samtang nagapakighambal ka sa hari, masulod ako kag pamatud-an ko ang imo ginahambal.”

15 Gani nagkadto si Batsheba sa kuwarto sang hari. Tigulang na gid ang hari kag si Abishag nga taga-Shunem amo ang nagaatipan sa iya.

16 Nagluhod si Batsheba bilang pagtahod sa hari. Nagpamangkot sa iya ang hari, “Ano ang mahimo ko sa imo?”

17 Nagsabat si Batsheba, “Mahal nga Hari, nagpromisa ka sa akon sa ngalan sangGinoonga imo Dios nga ang aton anak nga si Solomon amo ang magabulos sa imo bilang hari.

18 Pero karon si Adonia na ang nangin hari, kag wala ka gid kahibalo sini.

19 Naghalad siya sang madamo nga turo nga mga baka, ginpatambok nga torite nga mga baka, kag mga karnero, kag gin-imbitar niya ang tanan mo nga anak nga lalaki, magluwas lang kay Solomon nga imo alagad. Gin-imbitar man niya si Abiatar nga pari kag si Joab nga kumander sang imo mga soldado.

20 Kag karon, Mahal nga Hari, nagahulat ang mga Israelinhon sa imo desisyon kon sin-o ang magabulos sa imo bilang hari.

21 Kon indi ka magdesisyon, ako kag ang akon anak nga si Solomon kabigon nga mga traidor kon patay ka na.”

22 Samtang nagapakighambal pa si Batsheba sa hari, nag-abot si Natan nga propeta.

23 May nagsiling sa hari nga nag-abot si Natan,gani ginpatawag siya sang hari.Pagsulod ni Natan nagluhod siyabilang pagtahodsa hari,

24 kag nagsiling, “Mahal nga Hari, nagsiling ka bala nga si Adonia amo ang magabulos sa imo bilang hari?

25 Nagahalad siya subong sang madamo nga turo nga mga baka, ginpatambok nga torite nga mga baka, kag mga karnero. Kag gin-imbitar niya ang halos tanan mo nga anak nga lalaki, ang kumander sang imo mga soldado, kag si Abiatar nga pari. Nagakinaon kag nagaininom sila subong, kag nagasiling, ‘Mabuhay si Haring Adonia!’

26 Pero ako nga imo alagad wala niya pag-imbitara, pati man si Zadok nga pari, si Benaya nga anak ni Jehoyada, kag si Solomon nga imo alagad.

27 Ginhimo mo gid bala ini, Mahal nga Hari, nga wala mo kami pagpahibalua kon sin-o ang magabulos sa imo bilang hari?”

Ginhimo ni David si Solomon nga Hari

28 Nagsiling si Haring David, “Silinga si Batsheba nga magkadto diri.” Gani nagkadto si Batsheba sa hari.

29 Dayon nagsumpa si HaringDavid, “Nagasumpa ako sa buhi ngaGinoo, nga nagluwas sa akon sa tanan nga katalagman,

30 nga tumanon ko subong ang akon ginsumpa sa imo sa ngalan sangGinoo, ang Dios sang Israel, nga si Solomon nga aton anak amo ang magabulos sa akon bilang hari.”

31 Nagluhod dayon si Batshebabilang pagtahodsa hari, kag nagsiling, “Mahal nga Haring David, kabay pa nga magkabuhi ka sing malawig!”

32 Nagsiling si Haring David, “Pakadtua diri si Zadok nga pari, si Natan nga propeta, kag si Benaya nga anak ni Jehoyada.” Gani nagkadto sila sa hari,

33 kag nagsiling ang hari sa ila, “Pasakya ninyo ang akon anak nga si Solomon sa akon kabayo,kag dal-a ninyo siya pati ang akon mga opisyal sa Gihon.

34 Pag-abot ninyo didto, kamo Zadok kag Natan amo ang magahaplas sang lana sa ulo ni Solomon sa pagpakita nga siya ang pinili nga hari sang Israel. Dayon patunuga ninyo ang budyong kag magsinggit, ‘Mabuhay si Haring Solomon!’

35 Pagkatapos updan ninyo siya sa pagbalik diri, kag magapungko siya sa akon trono kag magabulos sa akon bilang hari. Siya ang ginpili ko nga magdumala sa bug-os nga Israel kag Juda.”

36 Nagsabat si Benaya nga anak ni Jehoyada, “Himuon namon ina! Kabay pa nga angGinoonga imo Dios, Mahal nga Hari, magapamatuod sini.

37 Kag subong nga angGinoonag-upod sa imo, Mahal nga Hari, kabay pa nga mag-upod man siya kay Solomon, kag himuon niya nga mas mainuswagon pa ang iya paghari sang sa imo paghari.”

38 Gani naglakat sila ni Zadok nga pari, Natan nga propeta, Benaya nga anak ni Jehoyada, kag angmga badigard ni David ngamga Keretnon kag mga Peletnon. Ginpasakay nila si Solomon sa kabayo ni Haring David kag gindala sa Gihon.

39 Pag-abot nila didto,ginkuha ni Zadok sabalaan ngatoldaang lana nga nasulod sa sungay nga suludlan, kag ginhaplasan niya si Solomon sa ulo. Ginpatunog nila ang budyong kag nagsinggit sila tanan, “Mabuhay si Haring Solomon!”

40 Gindul-ong sang mga tawo si Haring Solomon pauli sa Jerusalem nga nagahinugyaw sa kalipay kag nagapatunog sang mga plawta. Daw sa nagauyog ang duta sa ila ginahod.

41 Nabatian ini tanan ni Adonia kag sang iya mga bisita samtang nagahingapos sila sang ila punsyon. Pagkabati ni Joab sang budyong, nagpamangkot siya, “Ano bala ang natabo nga puwerte kagahod sa siyudad?”

42 Samtang nagahambal pa siya, nag-abot si Jonatan nga anak ni Abiatar nga pari. Nagsiling si Adonia, “Sulod, kay maayo ka nga tawo, kag sigurado nga may dala ka nga maayo nga balita.”

43 Nagsabat si Jonatan, “Indi maayo nga balita, kay ginhimo ni Haring David si Solomon nga hari.

44 Ginpakadto niya siya sa Gihon kaupod si Zadok nga pari, si Natan nga propeta, si Benaya nga anak ni Jehoyada, kag angiya mga badigard ngamga Keretnon kag mga Peletnon. Ginpasakay pa gani nila si Solomon sa kabayo sang hari.

45 Pag-abot nila sa Gihon, ginhaplasan siya sang lana ni Zadok kag ni Natan sa pagpakita nga siya ang pinili nga hari. Bag-o lang sila nakabalik, amo gani nga nagahinugyaw ang mga tawo sa siyudad. Amo inang ginahod nga inyo nabatian.

46 Kag karon si Solomon na ang nagapungko sa trono bilang hari.

47 Dugang pa gid sini, nagkadto kay Haring David ang iya mga opisyal sa pagpadungog sa iya. Siling nila, ‘Kabay pa nga himuon sang imo Dios si Solomon nga mas bantog sang sa imo, kag himuon niya nga mas mainuswagon pa ang iya paghari sang sa imo paghari.’ Nagduko dayon si David sa iya hiligdaan sa pagsimba saGinoo,

48 kag nagsiling, ‘Dalayawon angGinoo, ang Dios sang Israel, nga nagtugot sa akon nga makita ko subong nga adlaw ang pagbulos sang akon anak bilang hari.’ ”

49 Pagkabati sini sang mga bisita ni Adonia, nagtilindog sila nga puwerte ang kahadlok, kag nag-iya-iya lakat.

50 Hinadlukan man si Adonia kay Solomon, gani nagkadto siyasa balaan nga toldakag nag-uyat sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran.

51 Karon may nagsugid kay Solomon, “Nahadlok sa imo si Adonia, kag nagauyat siya subong sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran. Nagapangabay siya nga magsumpa ka nga indi mo siya pagpatyon.”

52 Nagsiling si Solomon, “Kon indi siya magtraidor sa akon, indi gid siya maano.Pero kon magtraidor siya mapatay siya.”

53 Dayon ginpakuha ni Haring Solomon si Adonia didto sa halaran, kag pag-abot ni Adonia, nagluhod siyabilang pagtahodkay Haring Solomon. Nagsiling si Solomon sa iya, “Magpauli ka.”

Ang mga Bilin ni David kay Solomon

1 Sang madali na lang mapatay si David, may mga bilin siya kay Solomon nga iya anak. Amo ini ang iya mga bilin:

2 “Madali na lang ako mapatay. Gani magpakabakod ka kag magpakaisog,

3 kag tumana ang mga ginapatuman sangGinoonga imo Dios. Magsunod ka sa iya mga pamaagi, kag tumana ang iya mga pagsulundan kag mga sugo nga nasulat sa Kasuguan ni Moises, agod magmainuswagon ka sa tanan mo nga ginahimo, bisan diin ka magkadto.

4 Kon himuon mo ini, tumanon sangGinooang iya ginpromisa sa akon, nga kon ang akon mga kaliwat nagakabuhi sing husto kag nagasunod sa akon sing matutom sa bug-os nila nga kabuhi, may isa gid permi sa ila nga magahari sa Israel.

5 “Ari pa ang akon bilin sa imo: Nahibaluan mo kon ano ang ginhimo sa akon ni Joab nga anak ni Zeruya sa iya nga pagpatay sa duha ka kumander sang mga soldado sang Israel nga si Abner nga anak ni Ner kag si Amasa nga anak ni Jeter. Ginpatay niya sila nga daw sa mga kaaway, pero ginhimo niya ato sang panahon nga wala sing inaway. Siya ang may salabton sa ila kamatayon.

6 Gani himua ang nagakadapat sa iya suno sa imo hunahuna nga maayo himuon, pero indi pag-itugot nga mapatay siya sa katigulangon nga may kalinong.

7 “Pero magmaayo ka sa mga anak ni Barzilai nga taga-Gilead, kag pakan-a sila permi upod sa imo, kay ginbuligan nila ako sang nagpalagyo ako sa imo utod nga si Absalom.

8 “Tandaan mo gid si Shimei nga anak ni Gera, nga isa ka Benjaminhon nga taga-Bahurim. Puwerte gid ang iya pagpakamalaot sa akon sang nagkadto ako sa Mahanaim. Pero sang pagkitaay namon saSuba sangJordan, nagsumpa ako sa iya sa ngalan sangGinoonga indi ko siya pagpatyon.

9 Pero karon, ikaw ang magsilot sa iya. Maalam ka, kag nahibaluan mo kon ano ang dapat nga himuon. Bisan tigulang na siya, ipapatay siya.”

10 Sang ulihi napatay si David kag ginlubong sa iya banwa.

11 Naghari siya sa bug-os nga Israel sa sulod sang 40 ka tuig—7 ka tuig sa Hebron kag 33 ka tuig sa Jerusalem.

12 Si Solomon ang nagbulos sa iya amay nga si David bilang hari, kag malig-on gid ang iya ginharian.

Napatay si Adonia

13 Karon, si Adonia nga anak ni Hagit nagkadto kay Batsheba nga iloy ni Solomon. Nagpamangkot si Batsheba sa iya, “Maayo bala ang imo tuyo sa pagkadto diri?” Nagsabat si Adonia, “Huo, maayo.

14 May ipangabay lang ako sa imo.” Nagpamangkot si Batsheba, “Ano bala ina?”

15 Nagsabat si Adonia, “Nahibaluan mo nga ako na kuntani ang hari, kag ginpaabot ini sang bug-os nga Israel. Pero lain ang natabo; ang akon utod amo ang nangin hari, kay amo ina ang gusto sangGinoo.

16 Karon, may pangabay ako sa imo. Kag kon mahimo indi ako pagbalibari.” Nagpamangkot si Batsheba, “Ano bala ina?”

17 Nagsabat si Adonia, “Palihog pangabaya si Haring Solomon nga ipaasawa niya sa akon si Abishag nga taga-Shunem. Nahibaluan ko nga indi gid siya magbalibad sa imo.”

18 Nagsabat si Batsheba, “Sige, silingon ko ang hari.”

19 Gani nagkadto si Batsheba kay Haring Solomon sa paghambal sa iya parte sa ginpangabay ni Adonia.Pagkakita ni Solomon sa iya,nagtindog si Solomon sa iya trono sa pagsugata sa iya, kag dayon nagluhod siya sa iya iloybilang pagtahod sa iya. Pagkatapos nagpungko siya sa iya trono. Nagpakuha siya sang pulungkuan kag ginpabutang sa iya tuo, kag ginpapungko didto ang iya iloy.

20 Nagsiling si Batsheba, “May ara ako sang gamay nga ipangabay sa imo. Kag palihog indi ako pagbalibari.” Nagsiling ang hari, “Ano ina, Nay? Indi ko ikaw pagbalibaran.”

21 Nagsiling si Batsheba, “Ipaasawa si Abishag nga taga-Shunem sa imo utod nga si Adonia.”

22 Nagsiling si Haring Solomon, “Ngaa ginapangabay mo gid nga ipaasawa si Abishag kay Adonia? Basi kon ipangabay mo man nga ihatag ko sa iya ang akon ginharian, kay magulang siya sa akon kag apin sa iya si Abiatar nga pari kag si Joab nga anak ni Zeruya!”

23 Dayon nagsumpa si Haring Solomon sa ngalan sangGinoo, “Kabay pa nga silutan gid ako sang Dios kon indi ko mapatay si Adonia tungod sining iya ginpangabay.

24 AngGinooamo ang nagpili kag nagbutang sa akon sa trono sang akon amay nga si David. Gintuman niya ang iya promisa nga ihatag niya ang ginharian sa akon kag sa akon mga kaliwat. Gani nagasumpa ako sa buhi ngaGinoonga mapatay si Adonia subong gid nga adlaw.”

25 Dayon nagmando si Haring Solomon kay Benaya, nga anak ni Jehoyada, nga patyon si Adonia, kag ginpatay niya si Adonia.

26 Dayon nagsiling si Haring Solomon kay Abiatar nga pari, “Magpauli ka sa imo uma sa Anatot. Bagay ka man kuntani nga patyon, pero indi ko ikaw pagpatyon subong kay ikaw ang gintugyanan sang Kahon sang GinoongDiossang kaupod ka pa sang akon amay nga si David, kag nagpakigbahin ka sa iya mga pag-antos.”

27 Gani ginpahalin ni Solomon si Abiatar sa iya katungdanan bilang pari sangGinoo. Kag natuman ang ginsiling sangGinoodidto sa Shilo parte sa panimalay ni Eli.

Napatay si Joab

28 Si Joab wala nagbulig kay Absalom nga mangin hari, pero nagbulig siya kay Adonia. Gani sang mabalitaan niya ang pagkapatay ni Adonia, nagpalagyo siya pakadto sa tolda sangGinookag nag-uyat sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran.

29 Sang mabalitaan ni Haring Solomon nga nagpalagyo si Joab pakadto sa tolda sangGinookag nagpalapit sa halaran, ginsugo niya si Benaya nga patyon si Joab.

30 Gani nagkadto si Benaya sa tolda sangGinookag ginsilingan si Joab, “Magguwa ka siling sang hari!” Pero nagsabat si Joab, “Indi ako magguwa; diri ako mapatay!” Nagbalik si Benaya sa hari kag ginsugid ang sabat ni Joab.

31-32 Nagsiling si Solomon kay Benaya, “Himua ang iya ginsiling. Patya siyadidto sa toldakag ilubong, agod ako kag ang panimalay sang akon amay indi manabat sa pagpatay niya kay Abner nga anak ni Ner, nga kumander sang mga soldado sang Israel, kag kay Amasa nga anak ni Jeter, nga kumander sang mga soldado sang Juda. Ginpatay niya ining inosente nga mga tawo nga wala nakahibalo ang akon amay. Mas matarong kag maayo pa sila sang sa iya. Karon balusan siya sangGinoosa iya ginhimo sa ila.

33 Siya kag ang iya mga kaliwat amo ang manabat hasta san-o sa kamatayon sang sini nga mga tawo. Peroang akon amay ngasi David kag ang iya mga kaliwat kag ang iya ginharian hatagan sang maayo nga kahimtanganhasta san-o.”

34 Gani ginkadtuan ni Benaya si Joab kag ginpatay. Ginlubong siyamalapitsa iya balaysa kamingawan.

35 Dayon ginhimo sang hari si Benaya nga kumander sang mga soldado sa pagbulos kay Joab. Kag ang ginbulos niya kay Abiatar amo si Zadok nga pari.

Ang Pagkapatay ni Shimei

36 Karon, ginpatawag sang hari si Shimei kag ginsilingan, “Magpatindog ka sang imo kaugalingon nga balay sa Jerusalem kag mag-estar ka dira. Indi ka gid maghalin sa siyudad kag magkadto sa iban nga lugar.

37 Sa tion nga maghalin ka kag magtabok sa Kidron nga ililigan sang tubig, sigurado gid nga mapatay ka, kag ikaw mismo ang basulon kon matabo ini.”

38 Nagsabat si Shimei, “Maayo man ang imo ginsiling, tumanon ko gid ina!” Gani nag-estar si Shimei sa Jerusalem sa malawig nga tion.

39 Pero sang ikatatlo nga tuig, ang duha sa mga suluguon ni Shimei naglayas kag nagkadto sa hari sang Gat nga si Akish, nga anak ni Maaca. Sang mabalitaan ini ni Shimei,

40 gintakdan niya sang pulungkuan ang iya asnokag nagsakay,kag nagkadto kay Akish sa Gat sa pagpangita sa iya duha ka suluguon. Nakita niya sila kag gindala pauli.

41 Sang mabalitaan ni Solomon nga naghalin si Shimei sa Jerusalem kag nagkadto sa Gat, kag nakabalik na,

42 ginpatawag niya si Shimei kag ginsilingan, “Indi bala nga ginpasumpa ko ikaw sa ngalan sangGinookag ginpaandaman nga sa tion nga maghalin ka sa Jerusalem kag magkadto sa iban nga lugar sigurado gid nga mapatay ka? Kag indi bala nga nagsiling ka nga maayo ang akon ginsiling kag tumanon mo ini?

43 Ti, ngaa wala mo gintuman ang imo ginsumpa saGinoo? Ngaa wala mo gintuman ang akon sugo sa imo?”

44 Nagsiling pa gid ang hari sa iya, “Sigurado nga nadumduman mo gid ang tanan nga malain nga ginhimo mo sa akon amay nga si David. Karon balusan ka sangGinoosa imo malain nga mga ginhimo.

45 Pero ako pakamaayuhon sangGinoo, kag ang ginharian sang akon amay nga si David padayon niya nga palig-unon hasta san-o.”

46 Dayon ginmanduan sang hari si Benayanga patyon si Shimei. Gani gindala ni Benaya si Shimei sa guwa kag ginpatay.

Naglig-on pa gid ang ginharian sa idalom sang pagdumala ni Solomon.

Nagpangayo si Solomon sang Kaalam

1 Paagi sa pagpangasawa ni Solomon sa anak sang Faraon, ang hari sang Egipto, nangin kadampig siya sang amo nga nasyon. Gindala niya ang iya asawa sa Banwa ni Davidhasta nga natapos niya ang pagpatindog sang iya palasyo, sang templo sangGinoo, kag sang mga pader sa palibot sang Jerusalem.

2 Sadto nga tiyempo wala pa sing templo para sa kadungganan sangGinoo, gani ang mga tawo nagahalad sa mga simbahan sa mataas nga mga lugar.

3 Ginpakita ni Solomon ang iya paghigugma saGinoopaagi sa pagtuman sang mga pagsulundan nga ginbilin sang iya amay nga si David. Ugaling naghalad siya sang mga halad kag nagsunog sang mga insenso sa mga simbahan sa mataas nga mga lugar.

4 Isa ka tion,nagkadto si Haring Solomon sa Gibeon sa paghalad, kay ato didto ang pinakabantog nga simbahan sa mataas nga lugar. Naghalad siya sa halaran sing 1,000 ka mga halad nga ginasunog.

5 Pagkagab-i, nagpakita sa iya angGinoopaagi sa damgo. Nagsiling ang Dios sa iya, “Pangayo sang bisan ano nga gusto mo nga ihatag ko sa imo.”

6 Nagsabat si Solomon, “Ginpakitaan mo sang dako nga kaayo ang akon amay nga si David, nga imo alagad, tungod kay matutom siya sa imo, matarong, kag husto ang iya pagkabuhi. Padayon mo nga ginpakita sa iya ang imo dako nga kaayo paagi sa paghatag sa iya sang isa ka anak nga amo ang nagbulos sa iya bilang hari subong.

7 Ginoonga akon Dios, ako nga imo alagad amo ang ginbulos mo sa akon amay nga si David bilang hari, bisan tuod bataon pa ako kag indi makahibalo magpangulo.

8 Kag karon ari ako upod sa katawhan nga imo ginpili nga indi maisip sa puwerte nga kadamo.

9 Gani hatagi ako sang kaalam sa pagdumala sang imo katawhan kag sa paghibalo kon ano ang maayo kag ang malain. Kay sin-o bala ang makasarang sa pagdumala sining imo katawhan nga puwerte kadamo?”

10 Nalipay ang Ginoo sa ginpangayo ni Solomon.

11 Gani nagsiling ang Dios sa iya, “Tungod nga nagpangayo ka sang kaalam sa pagdumala sa akon katawhan kag wala ka nagpangayo sang malawig nga kabuhi ukon manggad ukon kamatayon sang imo mga kaaway,

12 ihatag ko sa imo ang imo ginpangayo. Hatagan ko ikaw sang kaalam kag pag-intiendi nga wala pa maangkon ni bisan sin-o sang una kag sa palaabuton nga panahon.

13 Hatagan ko man ikaw sang wala mo ginpangayo, nga amo ang manggad kag dungog, agod wala sing hari nga makapareho sa imo sa bug-os mo nga kabuhi.

14 Kag kon magsunod ka sa akon mga pamaagi kag magtuman sa akon mga pagsulundan kag mga sugo pareho sang ginhimo sang imo amay nga si David, hatagan ko ikaw sang malawig nga kabuhi.”

15 Nagbugtaw si Solomon, kag nareyalisar niya nga nagpakighambal ang Ginoo sa iya paagi sa damgo. Pagbalik ni Solomon sa Jerusalem, nagtindog siya sa atubangan sang Kahon sang Kasugtanan sangGinoo, kag naghalad sang mga halad nga ginasunog kag mga halad nga para sa maayo nga relasyon. Nagpapunsyon siya dayon para sa tanan niya nga mga opisyal.

Ang Maalamon nga Paghukom ni Solomon

16 Karon, may duha ka babayi nga nagabaligya sang ila lawas nga nagkadto kay HaringSolomon.

17 Nagsiling ang isa sa ila, “Mahal nga Hari, ako kag ang babayi nga ini nagaestar sa isa lang ka balay. Kag samtang didto siya sa balay nagbata ako.

18 Pagkaligad sang tatlo ka adlaw, siya naman ang nagbata. Kami lang gid nga duha sa balay kag wala na sing iban.

19 Isa ka gab-i, nahigdaan niya ang iya bata kag napatay ini.

20 Dayon sang mga tungang gab-i nagbangon siya kag ginkuha niya ang akon bata sa akon tupad samtang nagakatulog ako. Ginbutang niya ang akon bata sa iya tupad, kag ang iya bata nga patay na amo ang iya ginbutang sa akon tupad.

21 Pagkaaga, sang magbangon ako sa pagpatiti sang akon bata, nakita ko nga patay na ini. Pero sang ginhimutaran ko ang bata sa masanag, nasapwan ko nga indi gali siya ang akon bata.”

22 Nagsabat ang isa ka babayi, “Indi ina matuod! Akon ang buhi nga bata, kag ang patay imo.” Pero nagsiling ang una nga babayi, “Indi ina matuod! Imo ang patay nga bata, kag ang buhi akon.” Gani nagbaisay sila nga duha sa atubangan sang hari.

23 Nagsiling ang hari, “Ang kada isa sa inyo gusto mag-angkon sa buhi nga bata, kag wala sing isa sa inyo nga gusto mag-angkon sa patay nga bata.”

24 Gani nagmando ang hari nga dal-an siya sang espada. Kag sang gindal-an siya sang espada,

25 nagmando siya, “Pihaka ang buhi nga bata kag ang kada pihak ihatag sa ila nga duha.”

26 Tungod sa kaluoy sang matuod nga iloy sa iya bata, nagsiling siya sa hari, “Maluoy ka, Mahal nga Hari, indi pagpatya ang bata. Ihatag na lang siya sa sina nga babayi.” Pero nagsiling ang isa ka babayi, “Pihaka ang bata agod wala sing isa sa amon nga makaangkon sa iya.”

27 Dayon nagsiling ang hari, “Indi pagpihaka ang bata. Ihatag ini sa babayi nga nagpakitluoy nga indi ini pagpatyon, kay siya ang matuod niya nga iloy.”

28 Sang mabatian sang katawhan sang Israel ang desisyon ni HaringSolomon,dako gid ang ila pagtahod sa iya, tungod kay nakita nila nga may kaalam siya nga halin sa Dios sa paghukom sing husto.

Ang mga Opisyal ni Solomon

1 Naghari si Solomon sa bug-os nga Israel.

2 Kag amo ini ang iya mataas nga mga opisyal:

Angpangulo ngapari amo si Azaria nga kaliwat ni Zadok.

3 Ang mga sekretaryo sang hari amo si Elihoref kag si Ahia nga mga anak ni Shisha.

Ang nagadumala sang mga kasulatan sang ginharian amo si Jehoshafat nga anak ni Ahilud.

4 Ang kumander sang mga soldado amo si Benaya nga anak ni Jehoyada.

Ang mga pari amo si Zadok kag si Abiatar.

5 Ang pangulo sang mga gobernador sa mga distritosang Israelamo si Azaria nga anak ni Natan.

Ang personal nga manuglaygay sang hari amo si Zabud nga pari, nga anak man ni Natan.

6 Ang manugdumala sang palasyo amo si Ahishar.

Kag ang nagadumala sa mga ulipon nga ginapilit sa pag-obra amo si Adoniram nga anak ni Abda.

7 May ara man si Solomon sang dose ka gobernador sa mga distrito sang bug-os nga Israel. Sila ang nagahatag sang pagkaon sang hari kag sang iya panimalay. Kada isa sa ila nagahatag sang pagkaon sa isa ka bulan kada tuig.

8 Amo ini ang ila mga ngalan:

Si Ben Hur,nga nagadumalasa kabukiran sang Efraim.

9 Si Ben Deker,nga nagadumalasa Makaz, Shaalbim, Bet Shemesh, kag sa Elon Bet Hanan.

10 Si Ben Hesed,nga nagadumalasa Arubot, lakip na diri ang Soco kag ang bug-os nga duta sang Hefer.

11 Si Ben Abinadab,nga nagadumalasa Nafot Dor. (Bana siya ni Tafat nga anak ni Solomon.)

12 Si Baana nga anak ni Ahilud,nga nagadumalasa Taanac, Megido, sa bug-os nga Bet Shean malapit sa Zaretan sa ubos sang Jezreel, kag sa mga lugar nga halin sa Bet Shean pakadto sa Abel Mehola kag sa tabok sang Jokmeam.

13 Si Ben Geber,nga nagadumalasa Ramot Gilead, lakip na diri ang mga banwa ni Jair nga anak ni Manase, kag sa mga distrito sang Argob sa Bashan, lakip na ang iya sini 60 ka dalagko nga mga banwa nga napalibutan sang mga pader, nga ang mga trangka sang mga puwertahan sini saway.

14 Si Ahinadab nga anak ni Iddo,nga nagadumalasa Mahanaim.

15 Si Ahimaaz,nga nagadumalasa Naftali. (Bana siya ni Basemat nga anak ni Solomon.)

16 Si Baana nga anak ni Hushai,nga nagadumalasa Asher kag sa Alot.

17 Si Jehoshafat nga anak ni Parua,nga nagadumalasa Isacar.

18 Si Shimei nga anak ni Ela,nga nagadumalasa Benjamin.

19 Si Geber nga anak ni Uri,nga nagadumalasa Gilead, nga sakop sadto ni Sihon nga hari sang mga Amornon kag ni Og nga hari sang Bashan. Si Geber lang ang gobernador sa sining bug-os nga distrito.

Ang Kabuganaan kag ang Kaalam ni Solomon

20 Ang kadamuon sang katawhan sang Juda kag Israel daw pareho sa balas sa baybayonnga indi maisip. Bugana ang ila pagkaon kag ilimnon, kag malipayon sila.

21 Si Solomon ang nagadumala sa tanan nga ginharian halin sa Subasang Eufratespakadto sa duta sang mga Filistinhon hasta sa dulunan sang Egipto. Ini nga mga ginharian nagabayad sang ila buhis kay Solomon kag nagapasakop sa iya samtang buhi siya.

22 Ang kalan-on nga kinahanglanon ni Solomonsa iya palasyokada adlaw amo ini: 100 ka sako nga maayo nga klase nga harina, 200 ka sako nga ordinaryo nga harina,

23 10 ka baka nga ginpatambok sa toril, 20 ka baka nga ginbuy-an lang sa palahalban, 100 ka karnero ukon kanding, wala labot sang nagkalain-lain nga klase sang mga usa, kag maayo nga klase sang mga pispis kag mga manok.

24 Sakop ni Solomon ang bug-os nga duta sa nakatundan sang Subasang Eufrates,halin sa Tifsa hasta sa Gaza. Kag maayo ang iya relasyon sa tanan nga nasyon sa iya palibot.

25 Gani samtang nagakabuhi si Solomon, may kalinong sa Juda kag sa Israel halin sa Dan hasta sa Beersheba. Ang kada tawo nagapungko sa idalom sang iya tanom nga ubas kag kahoy nga higera nga may kalinong.

26 May 40,000ka kuwadra si Solomon para sa iya mga kabayo nga pangkarwahe, kag may 12,000 siya ka manugkabayo.

27 Ang mga gobernador sa mga distrito amo ang nagahatag sang kunsomo ni Haring Solomon kag sang tanan nga ara sa palasyo. Ang kada isa sa ila may turno sa paghatag kada bulan. Ginasiguro gid nila nga mahatag nila ang mga kinahanglanon ni Solomon.

28 Nagahatag man sila sang barley kag kumpay para sa mga kabayo nga pangkarwahe kag sa iban pa nga mga kabayo. Ginadala nila ini sa lugar nga dapat sini dal-an sa tion sang ila turno.

29 Ginhatagan sang Dios si Solomon sang pinasahi nga kaalam kag pag-intiendi, kag ihibalo nga indi matungkad.

30 Ang iya kaalam labaw pa sa kaalam sang tanan nga maalamon sa sidlangan kag sa Egipto.

31 Siya ang pinakamaalam sa tanan. Mas maalam pa siya sang sa kay Etan nga Ezranhon, kag sa mga anak ni Mahol nga sila ni Heman, Calcol, kag Darda. Kag nangin bantog siya sa palibot nga mga nasyon.

32 Naghimo siya sang 3,000 ka hulubaton kag 1,005 ka kanta.

33 Makasugid siya parte sa tanan nga klase sang mga tanom, halin sa dalagko nga mga kahoy hasta sa magagmay nga mga tanom.Makasugid man siya parte sa tanan nga klase sang sapat: ang nagalakat, ang nagakamang, ang nagalupad, kag ang nagalangoy.

34 Nabatian sang tanan nga hari sa kalibutan ang kaalam ni Solomon, gani nagpadala sila sang mga tawo sa pagpamati sa iya kaalam.

Nagpreparar si Solomon sa Pagpatindog sang Templo

1 Dugay na nga mag-amigohay si Haring Hiram sang Tyre kag si Haring David. Gani sang mabalitaan ni Hiram nga ginbuslan ni Solomon ang iya amay nga si David bilang hari, nagpadala siya sang mga opisyal kay Solomon.

2 Dayon nagpadala si Solomon sang mensahi kay Hiram:

3 “Nahibaluan mo nga wala nakapatindog ang akon amay nga si David sang templo para sa kadungganan sangGinoonga iya Dios, tungod kay permi lang siya nagapakig-away sa iya mga kaaway nga mga nasyon sa palibot. Indi siya makapatindog hasta nga mapapierdi sangGinoosa iya ang tanan niya nga kaaway.

4 Pero karon ginhatagan ako sangGinoonga akon Dios sang kalinong sa palibot; wala na ako sing mga kaaway kag wala na man sing katalagman.

5 Gani nagahunahuna ako nga magpatindog na sang templo para sa kadungganan sangGinoonga akon Dios, suno sa ginsiling sangGinoosa akon amay nga si David. Amo ini ang iya ginsiling kay David: ‘Ang imo anak nga akon pabuslon sa imo bilang hari amo ang magapatindog sang templo para sa akon.’

6 “Gani magsugo ka sang imo mga tinawo sa pagpang-utod sang mga kahoy nga sedro sa Lebanon para sa akon. Pabuligon ko sa ila ang akon mga tinawo, kag suhulan ko ang imo mga tinawo suno sa gusto mo. Kay nahibaluan mo man nga wala gid diri sa amon sang maayo magpang-utod sang mga kahoy nga pareho sang imo mga tinawo nga taga-Sidon.”

7 Nalipay gid si Hiram sang mabaton niya ang mensahi ni Solomon. Nagsiling siya, “Dalayawon angGinoosa sini nga adlaw, tungod kay ginhatagan niya si David sang maalam nga anak sa pagdumala sang gamhanan nga nasyon!”

8 Dayon nagpadala si Hiram sang mensahi kay Solomon nga nagasiling,

“Nabaton ko ang imo ginpadala nga mensahi, kag ihatag ko sa imo ang kinahanglanon nga mga kahoy nga sedro kag sipres.

9 Hakuton ini sang akon mga tinawo halin sa Lebanon hasta sa dagat, kag ila ini pangtabiron nga daw sa balsa kag palutawon pakadto sa lugar nga imo gusto. Kag didto bungkagon ini sang akon mga tinawo kag kamo na ang bahala nga magkuha sini. Bilang bayad, hatagan mo ako sang pagkaon para sa akon mga tinawo sa palasyo.”

10 Gani ginpadal-an ni Hiram si Solomon sang tanan nga kahoy nga sedro kag sipres nga iya ginakinahanglan.

11 Kag ginpadal-an man ni Solomon si Hiram sang 60,000 ka sako nga trigo kag 110,000 ka galon nga lana sang olibo kada tuig.

12 Ginhatagan sangGinoosi Solomon sang kaalam suno sa iya ginpromisa. Maayo ang relasyon ni Solomon kag ni Hiram, kag naghimo sila sang kasugtanannga indi gid sila mag-inaway.

13 Karon, ginpilit ni Haring Solomon sa pagpaobra ang 30,000 ka tawo halin sa bug-os nga Israel.

14 Ginpadala niya ang tag-10,000 sa ila sa Lebanon kada bulan. Gani ang kada grupo isa ka bulan sa Lebanon kag duha ka bulan sa ila lugar. Si Adoniram amo ang pangulo sang sini nga mga trabahador.

15 May 70,000 ka tawo si Solomon nga manughakot sang mga materyales kag 80,000 ka tawo nga manugbasbas sang mga bato sa bukid.

16 May ara man siya nga 3,300 ka porman nga nagadumala sa trabaho kag sa mga trabahador.

17 Kag sa iya mando, nagbasbas sila sang dalagko kag maayo nga klase sang mga bato para sa pundasyon sang templo.

18 Gani ginpreparar sang mga tinawo ni Solomon kag ni Hiram kaupod sang mga pumuluyo sang Gebalang mga bato kag mga kahoy para sa pagpatindog sang templo.

Nagpatindog si Solomon sang Templo

1 Nagsugod si Solomon sa pagpatindog sang templo sangGinoosang ikaduha nga bulan, nga amo ang bulan sang Ziv, sadtong ikaapat nga tuig sang iya paghari sa Israel. Ika-480 nga tuig ato halin sang pagkahilway sang mga Israelinhon sa Egipto.

2 Ang kalabaon sang templo nga ginpatindog ni Haring Solomon para saGinoo90 ka tapak, ang iya kasangkaron 30 ka tapak, kag ang iya kataason 45 ka tapak.

3 Ang kasangkaron sang balkonsang templo 15 ka tapak, ang iya kalabaon 30 ka tapak; pareho mismo sa kasangkaron sang templo.

4 Ginpahimuan man ni Solomon ang templo sang mga bintana nga nagapagamay halin sa sulod paguwa.

5 Nagpahimo man siya sang mga kuwarto sa mga kilid kag sa likod sang templo. Ini nga mga kuwarto may tatlo ka panalgan, kag nagatapik sa dingding sang templo.

6 Ang kasangkaron sang nahauna nga panalgan pito kag tunga ka tapak, ang ikaduha nga panalgan siyam ka tapak, kag ang ikatlo nga panalgan napulo kag tunga ka tapak. Ang dingding sang templo nagaamat-amat nipis sa kada panalgan agod makatungtong ang mga kuwarto sa dingding nga indi na kinahanglan sang mga sintas.

7 Sang ginpatindog ang templo, ang mga bato nga gin-gamit ginsapsapan na nga daan sa ginkuhaan sini, gani wala na sing may mabatian nga pukpok sang mga martilyo, sinsil, ukon sang bisan ano nga gamit nga salsalon.

8 Ang alagyan pasulod sa nahauna nga panalgan ara dampi sa bagatnan sang templo. May mga hagdanan pakadto sa ikaduha kag ikatlo nga panalgan.

9 Sang nabutang na ang mga dingding sang templo, ginpabutangan ini ni Solomon sang kisame nga ang mga tapi sedro.

10 Kag ang mga kuwarto sa mga kilid kag likod sang templo nga ang kataason pito kag tunga ka tapak gin-angot sa templo paagi man sa mga kahoy nga sedro.

11 Nagsiling angGinookay Solomon,

12-13 “Kon tumanon mo ang akon mga pagsulundan kag mga sugo, tumanon ko man paagi sa imo ang akon ginpromisa kay David nga imo amay. Magapuyo ako upod sa akon katawhan nga mga Israelinhon sa sining templo nga imo ginapatindog kag indi ko sila pagsikwayon.”

14 Natapos gid man ni Solomon ang pagpatindog sang templo.

Ang mga Ginpaobra sa Sulod sang Templo

15 Ang sa sulod nga dingding sang templo nahaklapan sang tapi nga sedro halin sa salog hasta sa kisame, kag ang salog kahoy nga sipres.

16 Nagpahimo siya sang duha ka kuwarto sa sulod sang templo paagi sa pagbutang sang debisyon halin sa salog hasta sa kisame. Ang gin-gamit nga debisyon tapi nga sedro. Ang kuwarto sa likod dampi sang templo gintawag nga Labing Balaan nga Lugar, kag ang kalabaon sini 30 ka tapak.

17 Ang kalabaon naman sang kuwarto sa guwa sang Labing Balaan nga Lugar 60 ka tapak.

18 Ang bug-os nga dingding sa sulod sang templo nahaklapan sang tapi nga sedro, gani indi makita ang mga bato sa dingding. May mga ginkorte sa dingding nga mga bulak nga nagabuskad kag mga nagagapa nga mga tanom.

19 Ginpreparar ni Solomon ang Labing Balaan nga Lugar sa sulod sang templo agod didto ibutang ang Kahon sang Kasugtanan sangGinoo.

20 Ini nga kuwarto kuwadrado; ang iya kalabaon, kasangkaron, kag kataason pareho nga 30 ka tapak. Ang mga dingding kag kisame sini ginpahaklapan ni Solomon sang puro nga bulawan, kag amo man ang halaran ngahinimo halin sa kahoy ngasedro.

21 Ang iban nga parte sang sulod sang templo ginpahaklapan man niya sang puro nga bulawan. Nagpahimo siya sang bulawan nga kadena kag ginpahigot niya ini pabalabag sa alagyan nga pasulod sa Labing Balaan nga Lugar.

22 Gani nahaklapan tanan sang bulawan ang sulod sang templo pati ang halaran nga ara sa sulod sang Labing Balaan nga Lugar.

23 Nagpabutang si Solomon sa sulod sang Labing Balaan nga Lugar sang duha ka kerubin nga hinimo halin sa kahoy nga olibo, nga ang kada isa 15 ka tapak ang kataason.

24-26 Ining duha ka kerubin pareho ka dako kag pareho man ang ila korte. Ang kada isa may duha ka pakpak, kag ang kada pakpak may kalabaon nga pito kag tunga ka tapak. Gani ang kalabaon halin sa punta sang isa ka pakpak hasta sa punta sang isa ka pakpak 15 ka tapak.

27 Ginpatupad sila ni Solomon sa sulod sang Labing Balaan nga Lugar nga nagahumlad ang ila mga pakpak. Ang pihak nila nga pakpak nagatanduganay, kag natuon ini sa tunga sang kuwarto. Kag ang pihak pa gid nila nga pakpak nagatandog sa dingding.

28 Ginpahaklapan man ni Solomon sang bulawan ining duha ka kerubin.

29 Ang tanan nga dingding sa duha ka kuwarto sang templo ginpakortihan ni Solomon sang mga kerubin, mga palma, kag mga bulak nga nagabuskad.

30 Bisan ang salog sa duha ka kuwarto ginpahaklapan man niya sang bulawan.

31 Ang alagyan pasulod sa Labing Balaan nga Lugar may duha ka sira nga hinimo halin sa kahoy nga olibo, kag may mga hambaini nga lima ang kilid.

32 Ini nga mga sira ginpakortihan ni Solomon sang mga kerubin, mga palma, kag mga bulak nga nagabuskad, kag ginpahaklapan sang bulawan.

33 Ang alagyan nga pasulod sa templo ginpahimuan man ni Solomon sang rektanggulo nga mga hamba nga hinimo halin sa kahoy nga olibo.

34 May duha man ini ka sira nga hinimo halin sa kahoy nga sipres, kag ang kada isa sini may duha ka bahin nga puwede mapilo-pilo.

35 Ginpakortihan man ini ni Solomon sang mga kerubin, mga palma, kag mga bulak nga nagabuskad, kag ginpahaklapan sing palareho nga kadamulon sang bulawan.

36 Ginpahimo man niya ang sa sulod nga lagwertasang templo. Napalibutan ini sang pader nga ang kada tatlo ka sampaw sang mga bato sini nga nabasbasan nasampawan sang kahoy nga sedro.

37 Napatindog ang pundasyon sang templo sangGinoosangikaduha nga bulan, nga amo angbulan sang Ziv, sadtong ikaapat nga tuigsang paghari ni Solomon.

38 Natapos ang templo sang ikawalo nga bulan, nga amo ang bulan sang Bul, sadtong ikaonse nga tuigsang paghari ni Solomon. Pito ka tuig ang pagpatindog sang templo, kag ginsunod gid ang mga detalye sini suno sa plano.

Nagpatindog si Solomon sang Palasyo

1 Nagpatindog man si Solomon sang iya palasyo, kag 13 ka tuig ang pagpatindog sini.

2-3 Ang isa sa mga bilding sini gintawag nga Kagulangan sang Lebanon. Ang kalabaon sini 150 ka tapak, ang kasangkaron 75 ka tapak, kag ang kataason 45 ka tapak. May apatini ka kubaysang mga haligi nga sedro—15 kada kubay, kag nagasuporta ini sa 45 ka kahoy sang balayan nga sa diin naangot ang kisame nga sedro.

4 Ang duha ka kilid sang bilding nga nagaatubangay may tig-tatlo ka bintana nga nagasunod.

5 May tig-tatlo man ini ka rektanggulo nga mga puwertahannga nagaatubangay.

6 Ang isa pa ka bilding amo ang lugar nga tilipunan nga may madamo nga mga haligi. Ang kalabaon sini 75 ka tapak, kag ang kasangkaron 45 ka tapak. May balkon ini sa atubangan nga may atop kag may mga haligi.

7 May ara man siya nga ginpahimo nga bilding nga sa diin ginbutang niya ang iya trono. Amo man ini ang lugar nga sa diin siya nagahukom. Ginpahaklapan niya ini sang mga tapi nga sedro halin sa salog hasta sa kisame.

8 Ang bahin sang palasyo nga sa diin nagaestar si Solomon ara lang sa likod sang bilding nga sa diin siya nagahukom, kag pareho ang pagkahimo sini. Pareho man sini ang hitsura sang balay nga iya ginpahimo para sa iya asawa nga anak sang hari sang Egipto.

9 Ini tanan nga mga bilding, halin sa ila mga pundasyon hasta sa ila mga atop, hinimo halin sa pinakamaayo nga mga bato nga ginpang-utod kag ginbasbasan ang tanan nga kilid suno sa husto nga takos.

10 Ang mga pundasyon hinimo halin sa dalagko kag maayo nga klase sang mga bato. Ang kalabaon sang iban nga mga bato 15 ka tapak, kag ang iban 12 ka tapak.

11 Nasampawan ini sang mga kahoy nga sedro kag malahalon nga mga bato nga ginbasbasan suno sa husto nga takos.

12 Ang malapad nga lagwerta napalibutan sang pader. Ang kada tatlo ka sampaw sang mga bato sini nga nabasbasan nasampawan sang kahoy nga sedro. Pareho man sini ang pagkahimo sang mga pader sang sulod nga lagwerta sang templo sangGinookag sang balkon.

Ang mga Kagamitan sang Templo

13 Ginpasugat ni Haring Solomon si Huramsa Tyre,

14 kay maayo gid siya nga panday sang mga saway. Anak siya sang isa ka balo nga babayi nga halin sa tribo ni Naftali, kag ang iya amay taga-Tyre, nga isa man ka panday sang mga saway. Nagkadto siya kay Haring Solomon kag ginhimo niya ang tanan nga ginpahimo sa iya.

15 Naghimo si Huram sang duha ka haligi nga saway, nga ang kada isa may kataason nga 27 ka tapak, kag may takos palibot nga 18 ka tapak.

16 Naghimo man siya sang duha ka saway nga ulo-ulo sang mga haligi, nga ang kada isa may kataason nga pito kag tunga ka tapak.

17 Ang kada ulo-ulo nadekorasyunan sang pito ka kulokadena nga nagatinabid,

18 nga may duha ka kubay sangpuloprutas ngapomegranata.

19 Ang korte sang mga ulo-ulo sang mga haligi sa balkon daw mgabulak ngaliryo,kag ang ila kataason anom ka tapak.

20 Ang kada ulo-ulo sang duha ka haligi napalibutan sang duha ka kubay sangpuloprutas ngapomegranata nga 200 ka bilog. Ini nga dekorasyon ara sa ibabaw sang tipulon nga bahin sang ulo-ulo, sa tupad sang mga kulokadena.

21 Ginpatindog ni Huram ang mga haligi sa balkon sang templo. Ang haligi sa bagatnan dampi gin-ngalanan niya nga Jakin, kag ang haligi sa aminhan dampi gin-ngalanan niya nga Boaz.

22 Ang korte sang mga ulo-ulo sang mga haligi daw mgabulak ngaliryo. Kag natapos ang paghimo sang mga haligi.

23 Dayon naghimo si Huram sangdako nga suludlan sang tubig ngadaw kawa, ngaginatawagDagat. Ang kadalumon sini pito kag tunga ka tapak, ang kasangkaron 15 ka tapak, kag ang takos palibot 45 ka tapak.

24 Napalibutan ini sang duha ka kubay sang dekorasyon sa ubos lang sang baba sini. Ini nga dekorasyon daw sa mga nagagapa nga tanom, kag may ara sang anom sini sa kada isa ka tapak palibot, kag naporma na ini nga daan upod sa suludlan sang pagkahimo sini.

25 Nagatungtong ang suludlan sa likod sang dose ka turo nga bakanga sawaynga nagatalikdanay. Ang tatlo ka baka nagaatubang sa aminhan, ang tatlo sa nakatundan, ang tatlo sa bagatnan, kag ang tatlo sa sidlangan.

26 Ang kadamulon sang suludlan tatlo ka pulgada, kag ang baba sini daw pareho sa baba sang tasa nganagakurba paguwapareho sa nagabuskad ngabulak ngaliryo. Kag puwede ini masudlan sang mga 11,000 ka galon nga tubig.

27 Naghimo man si Huram sang napulo ka karo nga saway nga ginagamit sa paghakot sang tubig. Ang kalabaon sang kada isa anom ka tapak, ang kasangkaron anom man ka tapak, kag ang kataason apat kag tunga ka tapak.

28 Amo sini ang pagkahimo sang mga karo: ang mga dingding sini may mga kuwadro-kuwadro

29 kag nadekorasyunan sang dagway sang mga leon, mga turo nga baka, kag mga kerubin. Ang ibabaw kag ang idalom sang mga kuwadro-kuwadro palareho nga nadekorasyunan sang daw mga bulak.

30-31 Ang kada karo may apat ka saway nga rueda kag may saway nga mga ehe. Sa kada pamusod sang mga karo may ara sang panukod para sa tipulon nga tulungtungan sang saway nga labador. Ang mga panukod nadekorasyunan sang daw mga bulak nga nagatalabid. Ang tipulon nga tulungtungan nagalabaw sing isa kag tunga ka tapak sa ibabaw sang karo, kag ang kasangkaron sang baba sini duha ka tapak kag tatlo ka pulgada. Ang palibot sang baba may mga ginkorte nga mga dekorasyon. Ang dingding sang mga karo mga kuwadrado kag indi tipulon.

32 Sa idalom sang kuwadrado nga mga dingding may apat ka rueda nga naangot sa mga ehe nga naporma na nga daan upod sa karo sang pagkahimo sini. Ang kataason sang kada rueda duha ka tapak kag tatlo ka pulgada,

33 kag pareho ini sa rueda sang karwahe. Ang mga ehe, mga tubo, mga radyos, kag mga yantas sang rueda puro saway.

34 Ang kada karo may apat ka uluyatan—isa sa kada kilid, kag naporma na ini nga daan upod sa karo sang pagkahimo sini.

35 Ang bibi sang ibabaw sang kada karo siyam ka pulgada ang kasangkaron palibot. Ang mga panukod sini kag ang dingding sang karo naporma na nga daan upod sa karo sang pagkahimo sini.

36 Nadekorasyunan ang mga dingding kag mga panukod sang mga dagway sang mga kerubin, mga leon kag mga kahoy nga palma bisan diin nga may lugar para sini. Kag may dekorasyon man ini nga daw mga bulak nga nagatalabid palibot.

37 Amo ato ang pagkahimo ni Huram sang napulo ka karo. Pareho tanan ang ila kadakuon kag korte, kay isa lang ka hurmahan ang ginpormahan sa ila.

38 Naghimo man si Huram sang napulo ka saway nga mga labador, isa para sa kada karo. Ang kasangkaron sang kada labador anom ka tapak, kag puwede masudlan sing mga 220 ka galon nga tubig.

39 Ginbutang niya ang lima ka karo sa bagatnan dampi sang templo, kag ang lima pa gid sa aminhan dampi. Ginbutang niya angsuludlan sang tubig nga ginatawagDagat sa tunga sang bagatnan kag sidlangan sang templo.

40 Naghimo man siya sang mga kolon, mga pala, kag mga yahongnga ginagamit sa pagpangwisik.

Natapos gid man ni Huram ang tanan nga ginpahimo sa iya ni Haring Solomon para sa templo sangGinoo.Amo ini ang iya mga ginhimo:

41 ang duha ka haligi;

ang duha ka daw yahong nga ulo-ulo sa ibabaw sang mga haligi;

ang duha ka nagatinabid nga mga kulokadena nga dekorasyon sa mga ulo-ulo sang mga haligi;

42 ang 400 kapuloprutas ngapomegranata—(Nagakabit ang duha ka kubay sini sa kada nagatinabid nga mga kulokadena nga nagapalibot sa ulo-ulo sang mga haligi);

43 ang napulo ka karo kag ang napulo ka labador sini;

44 angsuludlan sang tubig nga ginatawagDagat kag ang tulungtungan sini nga dose ka turo nga baka;

45 ang mga kolon, mga pala, kag mga yahongnga ginagamit sa pagpangwisik.

Ini tanan nga mga butang nga para sa templo sangGinoo, nga ginhimo ni Huram para kay Haring Solomon, puro saway nga ginpahining.

46 Ginpahimo ini ni Haring Solomon paagi sa hurmahan nga didto sa Kapatagan sang Jordan, sa tunga sang Sucot kag Zaretan.

47 Madamo ini nga mga butang, gani wala na lang ini ni Solomon ginpakilo; wala nahibaluan kon pila ka kilo ini nga mga saway.

48 Nagpahimo man si Solomon sang sini nga mga kagamitan para sa templo sangGinoo:

ang bulawan nga halaran;

ang bulawan nga lamisa nga ginabutangan sang tinapay nga ginahalad sa presensya sang Dios;

49 ang mga bulutangan sang suga nga puro bulawan nga nagatindog sa atubangan sang Labing Balaan nga Lugar (lima sa tuo dampi kag lima sa wala);

ang bulawan nga mga bulak, mga suga, kag mga kimpit;

50 ang puro bulawan nga mga baso, mga pang-utod sa pabilo, mga yahongnga ginagamit sa pagpangwisik, mga luwag, kag mga suludlan sang insenso;

ang bulawan nga mga bisagra para sa mga puwertahan sang Labing Balaan nga Lugar kag sang templo mismo.

51 Sang matapos ang tanan nga ginpahimo ni Haring Solomon para sa templo sangGinoo, gindala niya sa mga bodega sang templo ang mga butang nga gindedikar sang iya amay nga si David—ang mga pilak, mga bulawan, kag mga kagamitan.

Gindala sa Templo ang Kahon sang Kasugtanan

1 Ginpatawag ni Haring Solomon sa Jerusalem ang mga manugdumala sang Israel kag ang tanan nga pangulo sang mga tribo kag mga pamilya sa Israel, sa pagkuha sang Kahon sang Kasugtanan sangGinoohalin sa Zion, ang Banwa ni David.

2 Nagkadto sila tanan kay Haring Solomon sang tion sang Piestasang Pagpatindog sang mga Payag,sang bulan sang Etanim, nga amo ang ikapito nga bulan.

3-4 Sang makatipon na ang tanan nga manugdumala sang Israel, ginkuha sang mga pari kag sang mga Levitaang Kahon sangGinoo, pati ang Tolda nga Ginapakigkitaan kag ang mga balaan nga kagamitan sini, kag gindala nila ini tanan pataklad sa templo.

5 Naghalad si Haring Solomon kag ang bug-os nga katilingban sang Israel sa atubangan sang Kahonsang Kasugtanan. Puwerte gid kadamo sang mga karnero kag mga baka nga ila ginhalad; indi ini maisip.

6 Dayon gindala sang mga pari ang Kahon sang Kasugtanan sangGinoosa lugar sini didto sa pinakasulod sang templo, sa Labing Balaan nga Lugar, sa may idalom sang mga pakpak sang mga kerubin.

7 Nagahumlad ang mga pakpak sang mga kerubin, gani natabunan ang Kahon kag ang iya sini nga mga tukon nga pangtuwang.

8 Ini nga mga tukon puwerte kalaba, nga ang iya mga punta makita sa Balaan nga Lugar, sa atubangan sang pinakasulod sang templo, pero indi ini makita sa guwa sang Balaan nga Lugar. Kag ari pa ini hasta subong.

9 Wala sing iban nga sulod ang Kahon luwas sa duha ka malapad nga mga bato nga ginbutang ni Moises sang didto siya sa Horeb, sa diin angGinoonaghimo sang kasugtanan sa mga Israelinhon sang nagguwa sila sa Egipto.

10 Sang nagguwa ang mga pari sa Balaan nga Lugar, may panganod nga naglikop sa templo sangGinoo.

11 Indi na makahimo ang mga pari sang ila buluhatonsa templotungod sang panganod, kay ang gamhanan nga presensya sangGinoonaglikop sa iya templo.

12 Dayon nagpangamuyo si Solomon, “Ginoonagsiling ka nga mapuyo ka sa gal-om.

13 Karon nakapahimo na ako sang matahom gid nga templo para sa imo, nga sa diin makapuyo ka sa wala sing katapusan.”

Ang Mensahi ni Solomon sa Katawhan sang Israel

14 Dayon nag-atubang si HaringSolomonsa bug-os nga katilingban sang Israel nga nagatindog didto, kag ginbendisyunan niya sila.

15 Nagsiling siya, “Dalayawon angGinoo, ang Dios sang Israel. Gintuman niya ang iya ginpromisa sa akon amay nga si David. Nagsiling siya sadto,

16 ‘Halin sang tion nga ginpaguwa ko ang akon katawhan nga mga Israelinhon sa Egipto, wala ako nagpili sang siyudad sa bisan ano nga tribo sang Israel agod patindugan sang templo para sa akon kadungganan. Ang akon ginhimo, ginpili ko si David nga magdumala sa akon katawhan nga mga Israelinhon.’

17 “Gusto gid sang akon amay nga si David nga magpatindog sang templo para sa kadungganan sangGinoo, ang Dios sang Israel.

18 Pero nagsiling angGinoosa iya, ‘Maayo man ina nga nagahandom ka gid sa pagpatindog sang templo para sa akon kadungganan.

19 Pero indi ikaw ang magapatindog sini kundi ang imo mismo anak. Siya ang magapatindog sang templo para sa akon kadungganan.’

20 “Gintuman sangGinooang iya ginpromisa. Ako ang nagbulos sa akon amay nga si David bilang hari sang Israel, suno sa ginpromisa sangGinoo. Kag ginpatindog ko ang templo para sa kadungganan sangGinoo, ang Dios sang Israel.

21 Nagpahimo gid ako sang lugar didto sa templo para sa Kahon nga sa diin nabutang ang kasugtanan sangGinoonga iya ginhimo sa aton mga katigulangan sang ginpaguwa niya sila sa Egipto.”

Ang Pangamuyo ni Solomon para sa Katawhan sang Israel

22 Sa presensya sang bug-os nga katilingban sang Israel, nagtindog si Solomon sa atubangan sang halaran sangGinookag ginbayaw niya ang iya mga kamot

23 kag nagpangamuyo, “Ginoo, Dios sang Israel, wala sing Dios nga pareho sa imo sa langit ukon sa duta. Ginatuman mo ang imo kasugtanan, kag ginapakita mo ang imo gugma sa imo mga alagad nga nagasunod sa imo sa bug-os nila nga tagipusuon.

24 Gintuman mo ang imo ginpromisa sa imo alagad nga si David nga akon amay. Ikaw mismo ang nagpromisa sina, kag ikaw man mismo ang nagtuman sina subong nga adlaw.

25 Kag karon,Ginoo, Dios sang Israel, tumana pa gid ang imo ginpromisa sa imo alagad nga si David nga akon amay sang nagsiling ka sa iya, ‘Indi ka madulaan sang kaliwat nga magabulos sa imo bilang hari sa Israel kon maayo lang ang pagsunod sang imo mga kaliwat sa akon, pareho sang imo ginhimo.’

26 Gani karon, O Dios sang Israel, tumana ang imo ginpromisa sa imo alagad nga si David nga akon amay.

27 “Pero makaestar gid bala ikaw, O Dios, diri sa kalibutan? Indi gani ikaw makaigo sa langit, bisan sa pinakamataas nga parte sang langit, ano pa ayhan sa templo nga ginpatindog ko?

28 Pero pamatii ako nga imo alagad sa akon pagpangamuyo kag pagpakitluoy. OGinoonga akon Dios, pamatii ang akon pagpanawag kag pagpangamuyo sa imo presensya subong.

29 Kabay pa nga bantayan mo ining templo adlaw-gab-i, ining lugar nga nagsiling ka nga diri ikaw padunggan. Kabay pa nga pamatian mo ako nga imo alagad sa akon pagpangamuyo nga nagaatubang sa sini nga lugar.

30 Pamatii ang akon mga pangabay kag ang mga pangabay sang imo katawhan nga mga Israelinhon samtang nagapangamuyo kami nga nagaatubang sa sini nga lugar. Pamatii kami dira sa imo puluy-an sa langit. Kag kon mabatian mo kami, patawara kami.

31 “Kon ang isa ka tawo gin-akusar nga nakasala sa iya isigkatawo, kag ginpakadto siya sa imo halaran sa sini nga templo sa pagsumpanga inosente siya,

32 pamatii ini nga kaso dira sa langit kag hukmi ang imo mga alagad—ang nagaakusar kag ang ginaakusar. Siluti ang nakasala suno sa iya binuhatan, kag hilwaya ang wala sing sala agod magaguwa nga inosente siya.

33 “Kon ang imo katawhan nga mga Israelinhon mapierdi sang ila mga kaaway tungod kay nakasala sila sa imo, kag kon magbalik sila sa imo kag magdayaw sa imo kag magpangamuyo sa sini nga templo,

34 pamatii sila dira sa langit. Patawara sila sa ila sala kag dal-a sila pabalik sa duta nga ginhatag mo sa ila mga katigulangan.

35 “Kon indi mo pagpaulanon tungod kay nakasala sa imo ang imo katawhan, kag kon magpangamuyo sila nga nagaatubang sa sini nga lugar kag magdayaw sa imo, kag maghinulsol sa ila mga sala tungod kay ginsilutan mo sila,

36 pamatii sila dira sa langit. Patawara sila nga imo mga alagad, ang imo katawhan nga mga Israelinhon. Tudlui sila sang matarong nga pagkabuhi, kag padal-i sang ulan ang duta nga imo ginhatag sa ila nga ila panag-iyahan.

37 “Kon may mag-abot nga gutom sa dutasang imo katawhan,ukon kalalat-an, ukon mainit nga hangin, ukon peste sa mga tanom pati na mga apan kag mga ulod, ukon kibunon sila sang mga kaaway sa bisan diin sa ila mga banwa, ukon mag-abot sa ila ang bisan ano nga balatian,

38 kag kon may ara sa ila nga magpangamuyo ukon magpangabay sa imo,pamatii sila. Kon ginakilala nila nga tungod sa ila mga sala nag-abot ining mga pag-antos sa ila, kag magpangamuyo sila nga nagabayaw sang ila mga kamot, nga nagaatubang sa sini nga templo,

39 pamatii sila dira sa imo puluy-an sa langit. Patawara sila, kag himua sa kada isa sa ila ang nagakabagay sa ila mga binuhatan, kay nahibaluan mo angsa sulod sangila tagipusuon. Matuod nga ikaw gid lang ang nakahibalo sang tagipusuon sang tanan nga tawo.

40 Himua inaagod magtahod sila sa imo samtang nagakabuhi sila sa duta nga ginhatag mo sa amon mga katigulangan.

41-42 “Kon ang mga indi Israelinhon nga nagaestar sa malayo nga lugar makabati sang imo pagkabantog kag pagkagamhanan, kag magkadto sila diri sa pagsimba sa imo kag magpangamuyo sila nga nagaatubang sa sini nga templo,

43 pamatii sila dira sa imo puluy-an sa langit. Kag himua ang bisan ano nga ila ginapangabay, agod ang tanan nga tawo sa kalibutan makakilala sa imo kag magtahod sa imo pareho sang imo katawhan nga mga Israelinhon, kag agod mahibaluan nila nga ginapadunggan ka sa templo nga akon ginpatindog.

44 “Kon ang imo katawhan maglakat sa pagpakig-away suno sa imo mando, kag kon magpangamuyo sila sa imo nga nagaatubang sa sini nga siyudad nga imo ginpili kag sa templo nga akon ginpatindog para sa imo kadungganan,

45 pamatii ang ila mga pangamuyo kag mga pangabay dira sa langit, kag hatagi sila sang kadalag-an.

46 Kon makasala sila sa imo—kay wala man sing bisan isa nga wala nagakasala—kag sa imo kaakig ginpapierdi mo sila sa ila mga kaaway kag ginbihag sila sa malayo ukon sa malapit nga lugar,

47 kag kon sa ulihi magbag-o ang ila mga tagipusuon didto, kag maghinulsol sila kag magpakitluoy sa imo nga nagasiling, ‘Nakasala kami, kag malaot ang amon mga ginhimo,’

48 pamatii ang ila pangamuyo. Kon magbalik sila sa imo sa bug-os nila nga tagipusuon kag hunahuna didto sa lugar sang ila mga kaaway nga nagbihag sa ila, kag magpangamuyo sila sa imo nga nagaatubang sa sini nga duta nga ginhatag mo sa ila mga katigulangan, sa sini nga siyudad nga imo ginpili, kag sa templo nga akon ginpatindog para sa imo kadungganan,

49 pamatii ang ila mga pangamuyo kag mga pangabay dira sa imo puluy-an sa langit, kag hatagi sila sang kadalag-an.

50 Patawara sila sa ila mga sala kag mga paglapas kontra sa imo, kag tuguti nga maluoy sa ila ang mga nagbihag sa ila.

51 Kay katawhan mo sila nga imo ginapanag-iyahan. Ginpaguwa mo sila sa Egipto, ang lugar nga pareho sa nagadabadaba nga hurnohan nga tunawan sang salsalon.

52 “Kabay pa nga talupangdon mo ang akon mga pangabay kag ang mga pangabay sang imo katawhan nga mga Israelinhon, kag kabay pa nga pamatian mo sila kon magpangayo sila sang bulig sa imo.

53 Kay ginpili mo sila, GinoongDios, sa tanan nga nasyon sa kalibutan bilang katawhan nga imo ginapanag-iyahan, suno sa ginsiling mo paagi kay Moises nga imo alagad, sang ginpaguwa mo ang amon mga katigulangan sa Egipto.”

54 Sang matapos ni Solomon ang iya mga pangamuyo kag mga pangabay saGinoo, nagtindog siya sa atubangan sang halaran sangGinoo, sa diin nagluhod siya nga nagabayaw sang iya mga kamot sa langit.

55 Sa mabaskog nga tingog, ginbendisyunan niya ang bug-os nga katilingban sang Israel. Siling niya,

56 “Dalayawon angGinoonga naghatag sang kapahuwayan sa iya katawhan nga mga Israelinhon suno sa iya ginpromisa. Gintuman gid niya ang tanan nga ginpromisa niya kay Moises nga iya alagad.

57 Kabay pa nga updan kita sangGinoonga aton Dios pareho sang iya pag-upod sa aton mga katigulangan. Kabay pa nga indi niya kita pag-isikway ukon pagpabay-an.

58 Kabay pa nga himuon niya kita nga matinumanon sa iya agod nga magkabuhi kita suno sa iya mga pamaagi, kag magtuman sang iya mga sugo kag mga pagsulundan nga iya ginhatag sa aton mga katigulangan.

59 Kag kabay pa nga dumdumon permi sangGinoonga aton Dios, adlaw-gab-i, ining akon mga pangamuyo. Kabay pa nga buligan niya ako kag ang iya katawhan nga mga Israelinhon, suno sa ila kinahanglanon kada adlaw,

60 agod mahibaluan sang tanan nga katawhan sa bug-os nga kalibutan nga angGinooamo ang Dios kag wala na sing iban pa.

61 Kag kabay pa nga kamonga mga Israelinhonmagmatutom gid saGinoonga aton Dios. Tumana ninyo ang iya mga pagsulundan kag mga sugo pareho sang inyo ginahimo subong.”

Ang Pagdedikar sang Templo

62 Dayon naghalad saGinoosi Haring Solomon kag ang tanan nga Israelinhon nga kaupod niya.

63 Naghalad sila sang mga halad nga para sa maayo nga relasyon. Ang kadamuon sini 22,000 ka baka kag 120,000 ka karnero kag kanding. Sa sini nga paagi, gindedikar sang hari kag sang mga Israelinhon ang templo sangGinoo.

64 Sa amo man nga adlaw, gindedikar sang hari ang lagwerta nga ara sa atubangan sang templo sangGinoo. Naghalad sila didto sang mga halad nga ginasunog, mga halad nga regalo, kag mga tambok nga bilang halad para sa maayo nga relasyon. Kay ang saway nga halaran nga ara man sa atubangan sang templo tama kagamay para sa sini nga mga halad.

65 Nagsaulog si Solomon kag ang tanan nga Israelinhon sang Piestasang Pagpatindog sang mga Payag. Madamo gid nga mga katawhan ang nagtilipon halin sa Lebo Hamatsa aminhanhasta sa ililigan sang tubig sang Egiptosa bagatnan. Ang ila selebrasyon sa presensya sangGinoonga ilaDios 14 ka adlaw tanan—pito ka adlawpara sa pagdedikar sang templokag pito ka adlawpara sa Piesta sang Pagpatindog sang mga Payag.

66 Pagkatapos sang Piestaginpapauli ni Solomon ang mga tawo.Antes sila maglakatginbendisyunan sang mga tawo si HaringSolomon,kag nagpauli sila nga malipayon gid tungod sa tanan nga kaayo nga ginhimo sangGinoosa iya alagad nga si David kag sa iya katawhan nga mga Israelinhon.

Nagpakita ang Dios kay Solomon

1 Natapos ni Solomon ang pagpatindog sang templo sangGinookag sang iya palasyo, kag sang iban pa nga iya ginplano nga himuon.

2 Dayon nagpakita liwat angGinoosa iya pareho sang iya ginhimo sadto sa Gibeon.

3 Nagsiling angGinoosa iya, “Nabatian ko ang imo pangamuyo kag pangabay sa akon. Ining templo nga ginpatindog mo ginpili ko bilang lugar nga sa diin padunggan ako hasta san-o. Bantayan ko ini kag atipanon permi.

4 Kag ikaw, kon magkabuhi ka nga masaligan kag matarong sa akon atubangan pareho sang imo amay nga si David, kag kon himuon mo ang tanan nga ginapahimo ko sa imo kag tumanon ang akon mga pagsulundan kag mga sugo,

5 paharion ko sa Israel ang imo mga kaliwat hasta san-o. Ginpromisa ko ini sa imo amay nga si David sang ginsilingan ko siya, ‘Indi ka madulaan sang kaliwat nga magahari sa Israel.’

6 Pero kon magtalikod kamo ukon ang inyo mga kaliwat sa akon kag indi magtuman sang akon mga sugo kag mga pagsulundan nga ginhatag ko sa inyo, kag kon mag-alagad kamo kag magsimba sa iban nga mga dios,

7 pahalinon ko kamo sa duta nga ginhatag ko sa inyo, kag sikwayon ko ining templo nga ginpili ko nga lugar nga sa diin padunggan ako. Dayon yagutaon kag kadlawan sang tanan nga tawo ang Israel.

8 Kag bisan matahom kag bantog ining templo,gub-on ko ini. Makibot kag matingala gid ang tanan nga magaagi diri, kag magayaguta sila nga nagasiling, ‘Ngaa ginhimo ini sangGinoosa sini nga duta kag sa sini nga templo?’

9 Magasabat ang iban, ‘Tungod kay ginsikway nila angGinoonga ila Dios nga nagpaguwa sang ila mga katigulangan sa Egipto, kag nag-alagad sila kag nagsimba sa iban nga mga dios. Amo ina nga ginpadal-an sila sangGinoosang sina nga mga kalalat-an.’ ”

Ang Iban pa nga Nahuman ni Solomon

10 Pagkatapos sang 20 ka tuig nga pagpatindog ni Solomon sang duha ka bilding—ang templo sangGinookag ang palasyo,

11 ginhatag niya ang 20 ka banwa sa Galilea kay Haring Hiram sang Tyre. Ginhimo niya ini tungod kay ginsuplayan siya ni Hiram sang tanan nga kahoy nga sedro kag sipres, kag sang bulawan nga iya ginkinahanglan.

12 Pero sang nagkadto si Hiramsa Galileahalin sa Tyre sa pagtan-aw sang mga banwa nga ginhatag sa iya ni Solomon, wala siya malipay sini.

13 Gani nagsiling siya kay Solomon, “Utod ko, ano nga klase sang mga banwa ining ginhatag mo sa akon?” Gintawag ni Hiram ato nga mga duta nga Cabul,kag amo man gihapon ang tawag sini hasta subong.

14 Nagpadala sadto si Hiram kay Solomon sing mga lima ka tonelada nga bulawan.

15 Amo ini ang estorya parte sa pagtipon ni Haring Solomon sang mga tawo nga iya ginpilit nga mag-obra sa pagpatindog sang templo sangGinookag sang iya palasyo, sa pagtampok sang manubo nga parte sang banwa,sa pagpalig-on sang pader sang Jerusalem, kag sa pagpatindog liwat sang mga banwa sang Hazor, Megido, kag Gezer.

16 (Ining Gezer ginsalakay kag gin-agaw sang Faraon nga hari sang Egipto. Ginsunog niya ini kag ginpamatay ang mga pumuluyo sini nga mga Canaanhon. Ginhatag niya ini nga banwa sa iya anak nga babayi bilang regalo sa iya kasal kay Solomon.

17 Kag ginpatindog liwat ni Solomon ining Gezer.) Ginpatindog man ni Solomon ang idalom nga bahin sang Bet Horon,

18 ang Baalat, ang Tamarnga ara sa desierto nga sakop sang iya duta,

19 kag ang tanan nga banwa nga bulutangan sang iya mga bodega, mga karwahe, kag mga kabayo. Ginpatindog niya ang tanan nga luyag niya patindugon sa Jerusalem, sa Lebanon, kag sa tanan nga duta nga sakop niya.

20-21 May mga katawhan pa nga indi Israelinhon nga nabilin sa Israel. Sila amo ang mga kaliwat sang mga Amornon, Hithanon, Periznon, Hivhanon kag mga Jebusnon, nga wala malaglag sing bug-os sang mga Israelinhonsang pag-agaw nila sang duta sang Canaan. Ginhimo sila ni Solomon nga mga ulipon kag ginpilit nga mag-obra, kag nagpabilin sila nga ulipon hasta subong.

22 Pero wala paghimua ni Solomon nga ulipon ang bisan sin-o nga Israelinhon. Sa baylo, ginhimo niya sila nga iya mga soldado, mga opisyal, mga pangulo sang mga soldado, mga kumander sang iya mga karwahe, kag mga manugkabayo.

23 Ang 550 sa ila ginhimo ni Solomon nga mga opisyal nga nagadumala sang mga nagaobra sa iya mga proyekto.

24 Sang matapos na ang palasyo nga ginpahimo ni Solomon para sa iya asawa nga anak sang hari sang Egipto,ginsaylo niya ang iya asawa didto halin sa Banwa ni David.Pagkatapos ginpatampukan niya ang manubo nga parte sang banwa.

25 Tatlo ka beses kada tuig, nagahalad si Solomon sang mga halad nga ginasunog kag mga halad nga para sa maayo nga relasyon didto sa halaran nga iya ginpahimo para saGinoo. Nagasunog man siya sang insenso sa presensya sangGinoo.

Gani natapos ni Solomon ang pagpatindog sang templo.

26 Nagpahimo pa gid si Solomon sang mga barko sa Ezion Geber, malapit sa Elatnga sakop sang Edom, sa baybayon sang Mapula nga Dagat.

27 Nagpadala si Hiram sang mga hanas nga mga marino sa pagpanakayon upod sa mga tinawo ni Solomon.

28 Nagbiyahe sila sa Ofir; kag sang pagbalik nila may dala sila nga mga 15 ka tonelada nga bulawan, kag gindala nila ini kay Haring Solomon.

Nagbisita ang Rayna sang Sheba kay Haring Solomon

1 Sang mabatian sang rayna sang Sheba ang pagkabantog ni Solomon, nga nakahatag sang kadungganan saGinoo, nagkadto siya kay Solomon agod testingan ang iya kaalam paagi sa mabudlay nga mga pamangkot.

2 Nag-abot siya sa Jerusalem nga may upod nga madamo nga mga tinawo, kag may dala siya nga mga kamelyo nga kargado sang mgaregalo ngapanakot, bulawan nga puwerte kadamo, kag malahalon nga mga bato. Pagkitaay nila ni Solomon, ginpamangkot niya siya sang tanan nga gusto niya nga ipamangkot.

3 Ginsabat ni Solomon ang tanan niya nga pamangkot kag wala gid sing bisan ano nga butang nga indi niya mapaathag sa iya.

4 Sang mapamatud-an sang rayna sang Sheba ang kaalam ni Solomon, kag sang makita niya ang katahom sang palasyo nga iya ginpatindog,

5 daw indi siya makapati.Amo man sang makita niyaang pagkaon sa lamisa sang hari, ang pagdumala sang iya mga opisyal, ang pag-alagad sang iya mga suluguon nga may matahom nga mga uniporme, ang mga manugserbi sang iya ilimnon, kag ang mga halad nga ginasunog nga iya ginhalad sa templo sangGinoo.

6 Nagsiling siya sa hari, “Matuod gid man ang nabatian ko sa akon nasyon parte sa imo mga hinimuan kag kaalam.

7 Wala ako nagpati sini hasta nga nagkadto ako diri kag nakita ko ini mismo. Ang matuod, wala gani sa katunga sang akon nabatian parte sa imo ang akon nakita. Ang imo kaalam kag manggad labaw pa sang sa akon nabatian.

8 Daw ano ka suwerte sang imo mga tinawo! Daw ano ka suwerte sang imo mga opisyal nga nagaalagad sa imo kay permi nila mabatian ang imo kaalam.

9 Dalayawon angGinoonga imo Dios, nga nalipay sa imo kag nagbutang sa imo sa trono sang Israel. Tungod sa wala sing katapusan nga gugma sangGinoosa Israel, ginhimo niya ikaw nga hari agod magagahom ka nga may hustisya kag pagkamatarong.”

10 Dayon ginhatagan niya si HaringSolomonsing mga lima ka tonelada nga bulawan, madamo nga mga panakot kag malahalon nga mga bato. Wala na gid sing may makatupong sa kadamuon sang panakot nga ginhatag sang rayna sang Sheba kay Haring Solomon.

11 (Ang mga barko ni Hiram nagdala mankay Haring Solomonsang mga bulawan, madamo nga kahoy nga almug, kag malahalon nga mga bato, nga halintanansa Ofir.

12 Gin-gamit sang hari ang mga kahoy nga almug nga hagdanan sa templo sangGinookag sa palasyo, kag ang iban ginhimo nga mga arpa kag mga lira para sa mga musikero. Amo ato ang pinakamaayo nga mga kahoy nga almug nga gindala sa Israel; wala na subong sing may makita nga pareho sadto.)

13 Ginhatag ni Haring Solomon sa rayna sang Sheba ang bisan ano nga ginpangayo niya, wala labot sang mga regalo nga ginhatag ni Solomon sa iya. Dayon nagpauli ang rayna sa iya lugar upod sang iya mga tinawo.

Ang Manggad ni Solomon

14 Kada tuig nagabaton si Solomon sing mga 23 ka tonelada nga bulawan,

15 wala labot sa mga buhis nga halin sa mga negosyante, sa tanan nga hari sang Arabia, kag sa mga gobernador sang Israel.

16 Nagpahimo si Haring Solomon sang 200 ka dalagko nga mga taming nga ang kada taming nahaklapan sing mga pitoka kilo nga bulawan.

17 Nagpahimo man siya sang 300 ka magagmay nga mga taming nga ang kada taming nahaklapan sing mga duha ka kilo nga bulawan. Ginpabutang niya ini tanan didto sa bahin sang palasyo nga ginatawag Kagulangan sang Lebanon.

18 Nagpahimo man ang hari sang isa ka dako nga trono nga halin sa mga bangkil sang mga elepante, kag ginhaklapan ini sang puro nga bulawan.

19 May anom ka halintang ang trono, kag tipulon ang likod sini. Sa kada kilid sang halambuyan sini may ara nga estatwa sang leon nga nagatindog.

20 Kag may ara man nga estatwa sang leon sa kada kilid sang halintang. Dose tanan ka estatwa sang leon sa anom ka halintang. Wala sing may makapareho sini nga trono sa bisan diin nga ginharian.

21 Ang tanan nga ilimnan ni Haring Solomon puro bulawan, kag ang tanan nga kagamitan sa bahin sang palasyo nga ginatawag Kagulangan sang Lebanon puro man bulawan. Wala ini ginhimo sa pilak kay gamay lang ang bili sang pilak sang panahon ni Solomon.

22 May mga barko man si Solomon nga pangnegosyonga nagabiyahe upod sa mga barko ni Hiram. Ini nga mga barko nagapauli isa ka bes sa kada tatlo ka tuig, nga may dala nga mga bulawan, pilak, bangkil sang elepante, kag dalagko kag magagmay nga klase sang mga amo.

23 Wala sing bisan sin-o nga hari sa kalibutan nga makatupong sa kaalam kag sa manggad ni Haring Solomon.

24 Ang mga tawo sa tanan nga nasyon nagatinguha nga makita si Solomon agod makapamati sila sa kaalam nga ginhatag sang Dios sa iya.

25 Kada tuig, ang kada isa nga nagabisita sa iya may dala nga mga regalo—mga butang nga hinimo halin sa pilak kag bulawan, mga bayo, mga armas, mga panakot, mga kabayo, kag mga mula.

26 Nakatipon si Solomon sang 1,400 ka karwahe kag 12,000 ka kabayo. Ginbutang niya ang iban sini sa mga banwa nga bulutangan sang iya mga karwahe, kag ang iban didto sa iya sa Jerusalem.

27 Sang panahon nga siya ang hari, ang pilak sa Jerusalem daw pareholang ka ordinaryosa mga bato, kag ang kahoy nga sedro daw pareho kabugana saordinaryo nga mgakahoy nga sikomoro sa mga bulobukid sa nakatundan.

28 Ang mga kabayo ni Solomon naghalin pa sa Egiptokag sa Cilicia.Ginbakal ini sa Cilicia sang iya mga manugbakal sa husto nga bili.

29 Sadto nga tion ang bili sang karwahe nga halin sa Egipto 600 ka bilog nga pilak, kag ang kabayo 150 ka bilog nga pilak. Ginbaligya man ini sang mga tinawo ni Solomon sa tanan nga hari sang mga Hithanon kag sang mga Arameanhon.