Category: 1 Samuel

Ginluwas ni Saul ang Banwa sang Jabesh

1 Karon, nagsalakay si Nahash ngahari sang mgaAmmonhonkaupod ang iya mga soldado, kag ginkibon nila ang banwa sang Jabesh Gilead. Nagsiling ang katawhan sang Jabesh sa iya, “Maghimo ka sang kasugtanan sa amon, kag mapasakop kami sa imo.”

2 Pero nagsabat si Nahash, “Mahimo lang ako sang kasugtanan sa inyo sa isa ka kondisyon, nga lukaton ko ang tuo nga mata sang kada isa sa inyo agod mahuy-an ang bug-os nga Israel.”

3 Nagsiling ang mga manugdumala sang Jabesh sa iya, “Hatagi kami sang pito ka adlaw sa pagpadala sang mensahi sa bug-os nga Israel. Kag kon wala gani sing may mag-abot sa pagluwas sa amon masurender kami sa imo.”

4 Nag-abot ang mga mensahero sa Gibea, nga sa diin nagaestar si Saul. Kag sang ginsugid nila ang ginhambal ni Nahash, naghinibi ang tanan nga tawo didto.

5 Natabuan sadto nga nagapauli si Saul halin sa uma kaupod ang iya mga baka.Sang mabatian niya ang hinibi,nagpamangkot siya, “Ano ang natabo? Ngaa nagahinibi ang mga tawo?” Dayon ginsugid sang mga tawo sa iya kon ano ang ginsiling sang mga taga-Jabesh.

6 Pagkabati sini ni Saul gin-gamhan siya sang Espiritu sang Dios, kag puwerte gid ang iya kaakig.

7 Nagkuha siya sang duha ka baka kag ginpanghiwa-hiwa niya. Dayon ginhatag niya ini sa mga mensahero, kag ginsugo niya sila sa pagkadto sa bug-os nga duta sang Israel sa pagsiling sa mga tawo, “Amo ini ang matabo sa baka sang tawo nga indi mag-upod kay Saul kag kay Samuelsa pagpakig-away.”

Ginpahadlok gid sangGinooang mga Israelinhonkay Saul, gani nag-ugyon sila sa iya.

8 Gintipon sila ni Saul sa Bezek: 300,000 ang halin sa Israel kag 30,000 ang halin sa Juda.

9 Ginsilingan nila ang mga mensahero sang Jabesh Gilead, “Silinga ang inyo mga kasimanwa nga maluwas sila buwas sa udto.” Sang ginsugid ini sang mga mensahero sa ila mga kasimanwa nalipay gid sila.

10 Nagsiling sila sa mga Ammonhon, “Buwas masurender kami sa inyo, kag himua ninyo sa amon ang inyo gusto nga himuon.”

11 Sang madulom pa sang madason nga adlaw, ginpartida ni Saul ang iya mga tinawo sa tatlo ka grupo. Kag sang kaagahon na, ginsulod nila ang kampo sang mga Ammonhon kag ginpamatay sila hasta mag-udto. Ang mga nakaluwas sa ila isa-isa nga nagpalagyo.

12 Pagkatapos sang inaway, nagsiling ang mga Israelinhon kay Samuel, “Sin-o atong mga tawo nga nagsiling nga si Saul indi dapat mangin hari naton? Dal-a sila diri sa amon kay patyon namon sila.”

13 Pero nagsiling si Saul, “Wala sing isa nga pagapatyon subong, kay sa sini nga adlaw ginluwas sangGinooang Israel.”

14 Dayon nagsiling si Samuel sa mga tawo, “Dali, makadto kita sa Gilgal kag iproklamar naton liwat si Saul bilang aton hari.”

15 Gani nagkadto sila tanan sa Gilgal kag ginproklamar si Saul bilang hari sa presensya sangGinoo. Naghalad sila didto sang halad nga para sa maayo nga relasyon, kag naghiwat sila sang dako nga selebrasyon.

Ang Pamilin-bilin ni Samuel

1 Nagsiling si Samuel sa tanan nga Israelinhon, “Gintuman ko ang ginpangayo ninyo sa akon; ginhatagan ko kamo sang hari nga magadumala sa inyo.

2 Karon may hari na kamo bilang inyo pangulo. Kon parte sa akon, nangin pangulo ninyo ako halin sang bataon pa ako hasta subong. Pero tigulang na ako kag ubanon na, kag ang akon mga anakdalagko na, kagkaupod mismo ninyo.

3 Karon, ari ako sa inyo atubangan. Kon may nahimo ako nga malain, sugiri ninyo ako sa presensya sangGinookag sanghari ngaiya ginpili. May ginkuha bala ako nga baka ukon asno sa kay bisan sin-o sa inyo? May gindayaan bala ako ukon ginpigos sa inyo? Nagbaton bala ako sang lagay agod ibaliwala ang sala nga nahimo sang isa ka tawo? Kon mapamatud-an ninyo nga nahimo ko ang bisan isa sa sini nga mga butang, bayaran ko ina.”

4 Nagsabat ang mga tawo, “Wala mo kami gindayaan ukon ginpigos. Wala ka man sing may ginkuha sa kay bisan sin-o sa amon.”

5 Nagsiling si Samuel sa ila, “Sa sini nga adlaw saksi angGinookag anghari ngaiya ginpili nga wala kamo sing may iakusar sa akon.” Nagsabat ang mga tawo, “Huo,saksi angGinoo.”

6 Dayon nagsiling si Samuel, “AngGinooamo ang nagpili kay Moises kag kay Aaron nga mangin pangulo sang inyo mga katigulangan, kag siya ang nagpaguwa sa ila sa Egipto.

7 Karon, magpalapit kamo sa presensya sangGinookay iplastar ko sa inyo ang ebidensya sang tanan nga kaayo nga ginhimo sangGinoosa inyo kag sa inyo mga katigulangan.

8 “Sang didto ang mga kaliwat ni Jacob sa Egipto, nagpangayo sila sang bulig saGinoo, kag ginpadala sangGinoosi Moises kag si Aaron nga amo ang nagpaguwa sa ila sa Egipto kag nagdala sa ila sa sini nga duta.

9 Pero ginkalimtan nila angGinoonga ila Dios, gani ginpapierdi sila sangGinoosa kay Sisera nga kumander sang mga soldado sang Hazor, kag sa mga Filistinhon kag sa hari sang Moab.

10 Nagpangayo sila sang bulig saGinoo. Siling nila, ‘Nakasala kami,Ginoo. Ginsikway ka namon, kag ginsimba namon ang mgaimahen niBaal kagniAshtoret. Pero karon, luwasa kami sa kamot sang amon mga kaaway, kag simbahon ka namon.’

11 Dayon ginpadala sangGinoosi Gideon,si Barak, si Jefta kag ako, kag ginluwas namon kamo sa kamot sang inyo mga kaaway sa palibot, kag nagkabuhi kamo nga luwas sa katalagman.

12 Pero sang makita ninyo nga nagsalakay sa inyo si Nahash nga hari sang mga Ammonhon, nagpangayo kamo sa akon sang hari nga magdumala sa inyo, bisan pa nga angGinoonga inyo Dios amo ang inyo hari.

13 Karon, ari na ang hari nga inyo ginpili. Ginpangayo ninyo siya, kag ginhatag siya sangGinoosa inyo.

14 Wala sing malain nga matabo sa inyo kon kamo kag ang inyo hari magtahod kag mag-alagad saGinoonga inyo Dios kag magsunod sa iya mga sugo.

15 Pero kon indi kamo magsunod saGinoo, kag indi magtuman sa iya mga sugo, silutan niya kamo, pareho sa ginhimo niya sa inyo mga katigulangan.

16 “Karon, indi kamo maghalin; tan-awa ninyo ang makatilingala nga butang nga pagahimuon sangGinoosa inyo atubangan.

17 Indi bala nga tiyempo subong sang tig-alani sang trigokag wala nagaulan? Peromagapangamuyo ako saGinoonga padaguobon kag paulanon niya. Dayon mareyalisar ninyo kon ano kalaot ang inyo ginhimo sa panulok sangGinoosang nagpangayo kamo sang hari.”

18 Gani nagpangamuyo si Samuel saGinoo, kag sa sina mismo nga adlaw, ginpadaguob kag ginpaulan sangGinoo. Hinadlukan ang tanan nga tawo saGinookag kay Samuel.

19 Nagsiling sila kay Samuel, “Palihog sir, ipangamuyo saGinoonga imo Dios nga indi kami magkalamatay, kay gindugangan namon ang amon mga sala sa pagpangayo sang hari.”

20 Nagsabat si Samuel, “Indi kamo magkahadlok. Bisan pa nakahimo kamo sining malaot nga butang, indi kamo magtalikod saGinoo, kundi alagara ninyo siya sa bug-os ninyo nga tagipusuon.

21 Indi kamo mag-alagad sa mga wala sing pulos nga mga dios-dios. Indi sila makabulig ukon makaluwas sa inyo.

22 Indi gid kamo pag-isikway sangGinoo, kay indi siya gusto nga mahuy-an ang iya ngalan. Nalipay gid siya sa paghimo sa inyo nga iya katawhan.

23 “Kon parte sa akon, nagapangamuyo gid ako permi saGinoopara sa inyo, kay kon indi, makasala ako saGinoo. Kag tudluan ko kamo sa pagkabuhi nga maayo kag husto.

24 Pero dapat magtahod gid kamo saGinookag mag-alagad sa iya sing matutom sa bug-os ninyo nga tagipusuon. Dumduma ninyo ang makatilingala nga mga butang nga iya ginhimo sa inyo.

25 Pero kon magpadayon kamo sa pagpakasala, kamo kag ang inyo hari pagalaglagon.”

Ginsaway ni Samuel si Saul

1 Nagaedad si Saul sang 30ka tuig sang nangin hari siya sang Israel, kag naghari siya sa sulod sang 42ka tuig.

2 Nagpili si Saul sang 3,000 ka lalaki sa Israelsa pagpakig-away sa mga Filistinhon. Ang mga wala napili ginpapauli niya. Gin-upod niya ang 2,000 sa Micmash kag sa kabukiran sang Betel, kag ang 1,000 ginpaupod niya sa iya anak nga si Jonatan sa Gibea nga sakop sang Benjamin.

3 Ginsalakay ni Jonatan ang kampo sang mga Filistinhon sa Geba, kag nabatian ini sang iban nga mga Filistinhon. Gani nagsugo si Saul nga patunugon ang mga budyong sa bug-os nga duta sang Israel sa pagpreparar sa mga Hebreosa inaway.

4 Nabalitaan sang mga Israelinhon nga akig gid ang mga Filistinhon sa ila tungod nga ginsalakay ni Saul ang ila kampo. Gani nagtipon ang mga Israelinhon upod kay Saul didto sa Gilgal.

5 Nagtipon ang mga Filistinhon sa pagpakig-away sa mga Israelinhon. May 3,000sila ka karwahe, 6,000 ka manugkabayo, kag puwerte kadamo nga mga soldado, pareho sa balas sa baybayon. Nagkadto sila sa Micmash, sa sidlangan sang Bet Aven, kag didto nagkampo.

6 Sang makita sang mga Israelinhon nga sa peligro ang ila kahimtangan, nagpanago sila sa mga kuweba, sa masiot nga mga lugar, sa mga kabatuhan, sa mga buho, kag sa mga pulunduhan sang tubig.

7 Ang iban sa ila nagtabok saSuba sangJordan kag nagpalagyo sa Gad kag sa Gilead. Si Saul iya nagpabilin sa Gilgal, kag nagakurog sa kahadlok ang iya mga kaupod.

8 Naghulat si Saul kay Samuel sa Gilgal sang pito ka adlaw suno sa ginsiling ni Samuel sa iya, pero wala mag-abot si Samuel. Sang makita ni Saul nga nagaamat-amat palagyo ang iya mga kaupod,

9 nagsiling siya, “Dal-a ninyo diri sa akon ang halad nga ginasunog kag ang halad nga para sa maayo nga relasyon.” Kag ginhalad ni Saul ang halad nga ginasunog.

10 Sang nagahingapos na siya sa paghalad, nag-abot si Samuel. Nagguwa si Saul sa pag-abiabi sa iya,

11 pero nagpamangkot si Samuel, “Ano ang imo ginhimo?” Nagsabat si Saul, “Nakita ko nga nagaamat-amat palagyo ang mga tawo, kag wala ka mag-abot sa oras nga imo ginsiling, kag nagatipon na ang mga Filistinhon sa Micmash.

12 Naghunahuna ako nga basi magsalakay sa amon ang mga Filistinhon diri sa Gilgal kag wala pa makahalad saGinoosa pagpangayo sa iya sang bulig. Gani napilitan ako nga maghalad sang halad nga ginasunog.”

13 Nagsiling si Samuel, “Kabuangan ang imo ginhimo. Wala mo gintuman ang sugo sangGinoonga imo Dios nga ginbilin niya sa imo. Kon gintuman mo lang, ang imo kuntani mga kaliwat amo ang padayon nga magahari sa Israel.

14 Pero indi na ina matabo, kay may nakita na angGinoonga tawo nga nagakomporme sa iya luyag, kag ginhimo niya siya nga pangulo sang iya katawhan, tungod kay wala ka nagtuman sa iya sugo.”

15 Dayon naghalin si Samuel sa Gilgal kag nagkadto sa Gibea nga sakop sang Benjamin. Gin-isip ni Saul ang nabilin niya nga mga tinawo; mga 600 sila tanan.

Wala sing mga Armas ang mga Israelinhon

16 Nagkampo si Saul kag ang iya anak nga si Jonatan, kag ang iya mga tinawo, sa Gebanga sakop sang Benjamin, samtang ang mga Filistinhon iya nagkampo sa Micmash.

17 Karon, nagguwa ang mga Filistinhon sa ila kampo sa tatlo ka grupo sa pagsalakay. Ang isa ka grupo nagkadto sa Ofra, sa duta sang Shual.

18 Ang isa nagkadto sa Bet Horon, kag ang isa pa gid nagkadto sa dulunan nga kitaon ang pulopatag sang Zeboim nga nagaatubang sa kamingawan.

19 (Sang sadto nga panahon, sa bug-os nga Israel wala sing may nakahibalo maghimo sang mga gamit halin sa salsalon. Wala magtugot ang mga Filistinhon nga makahibalo ang mga Israelinhonkay basi kon maghimo sila sang mga espada kag mga bangkaw.

20 Gani nagakadto pa ang mga Israelinhon sa mga Filistinhon bisan magpabaid sang punta sang ila mga arado, mga tagad, mga wasay, kag mga garab.

21 Kag mahal ang sukot sa ila.Ang bayad sa pagpabaid sang punta sang arado ukon sang sadol, duha ka bilog nga pilak. Kag ang bayad sa pagpabaid sang wasay ukon pagpakay-o sang mga inugsuntok sa sapat, isa ka bilog nga pilak.)

22 Gani sa adlaw sang inaway, wala sing isa sa mga Israelinhon nga may espada ukon bangkaw magluwas kay Saul kag kay Jonatan.

23 Karon, nagpadala ang mga Filistinhon sang mga soldado sa pagbantay sang alagyan sa Micmash.

Ginsalakay ni Jonatan ang mga Filistinhon

1 Isa ka adlaw, nagsiling si Jonatan sa bataon nga lalaki nga manugdala sang iya armas, “Dali, makadto kita sa balantayan sang mga Filistinhonagod magpang-espiya.” Pero wala niya pagsugiri ang iya amay.

2 Sadto nga tion si Saul didto sa idalom sang kahoy nga pomegranata sa Migron, sa dulunan sang Gibea. Kaupod niya ang 600 niya ka tinawo.

3 Didto man si Ahianga pari, kag nagasuksok siya sang espesyal nga panaptonsang pari. Si Ahia anak ni Ahitub, nga utod ni Icabod. Si Ahitub anak ni Finehas. Si Finehas anak ni Eli nga pari sadto sangGinoosa Shilo. Wala sing may nakahibalo nga naglakat si Jonatan.

4 Sa magtimbang nga kilid sang alagyan nga ginaagyan ni Jonatan pakadto sa balantayan sang mga Filistinhon, may duha ka banglid; ang isa ginatawag nga Bozez kag ang isa ginatawag nga Sene.

5 Ang isa nga ara sa aminhan nagaatubang sa Micmash, kag ang isa nga ara sa bagatnan nagaatubang sa Geba.

6 Nagsiling si Jonatan sa manugdala sang iya armas, “Dali, kadtuan naton ang balantayan sang mga tawo nga wala nagatuo sa Dios.Basi pa lang buligan kita sangGinoo, kay wala sing may makapugong sa iya sa pagpadaog sa aton, bisan madamo man kita ukon diutay lang.”

7 Nagsiling ang manugdala sang iya armas, “Himua ang gusto mo; kaupod mo ako bisan ano ang matabo.”

8 Nagsiling si Jonatan, “Dali na, makadto kita sa ila kag magpakita.

9 Kon magsiling sila nga sila ang magdulhog sa aton agod magpakig-away, indi na kita magtaklad kundi hulaton naton sila.

10 Pero kon magsiling sila nga kita ang magtaklad, mataklad kita, kay amo ina ang tanda nga ipapierdi gid sila sangGinoosa aton.”

11 Sang magpakita sila nga duha didto sa balantayan sang mga Filistinhon, ginyaguta sila sang mga Filistinhon nga nagasiling, “Tan-awa ninyo ang mga Hebreo!Nagguwa na sila sa mga buho nga ila ginapanaguan.”

12 Ginsinggitan nila dayon si Jonatan kag ang manugdala sang iya armas, “Taklad kamo diri sa amon, kay tudluan namon kamo sang leksyon!” Gani nagsiling si Jonatan sa manugdala sang iya armas, “Sunod ka sa akon kay sigurado nga ipapierdi sila sangGinoosa Israel.”

13 Nagkamang pataklad si Jonatan, kag nagsunod ang manugdala sang iya armas. Ginpamatay ni Jonatan ang mga Filistinhon, kag amo man ang ginhimo sang manugdala sang iya armas.

14 Sa sining una nila nga pagsalakay, nakapatay sila sang 20 ka Filistinhon sa lugar nga mga tunga sa hektarya ang kalaparon.

15 Hinadlukan gid ang mga Filistinhon—atong ara sa kampo, sa uma, sa balantayan, kag pati ang mga nagasalakay. Dayon naglinog, kag puwerte na gid ang ila kahadlok.

16 Didto sa Gibea, nga sakopsang dutasang Benjamin, nakita sang mga bantay ni Saul ang mga soldado sang mga Filistinhon nga nagapinalagyo bisan diin.

17 Nagsiling si Saul sa iya mga tinawo, “Tipuna ninyo ang mga soldado kag tan-awa kon sin-o ang wala.” Kag nasapwan nila nga wala si Jonatan kag ang manugdala sang iya armas.

18 Nagsiling si Saul kay Ahia, “Dal-a diri ang Kahon sang Dios.”(Sadto nga tion ang Kahon sang Dios didto sa mga Israelinhon.)

19 Samtang nagapakighambal si Saul sa pari, nagatudo pa gid ang ginahod sa kampo sang mga Filistinhon. Gani nagsiling si Saul sa pari, “Indi ka na lang magpamangkot sa Dios.”

20 Dayon nagtipon si Saul kag ang iya mga tinawo kag naglakat sa pagpakig-away. Nakita nila ang mga Filistinhon nga nagasinalasala, nga nagapinatyanay sa espada.

21 Ang mga Hebreo nga nagdampig sa mga Filistinhon kag nag-upod sa ila nagdampig na kay Saul kag kay Jonatan kag sa iban pa nga mga Israelinhon.

22 Ang mga Israelinhon nga nagapanago sa kabukiran sang Efraim nakabalita nga nagapinalagyo na ang mga Filistinhon, gani nagbuylog man sila sa paglagas sa mga Filistinhon.

23 Nakalambot ang inaway sa unhan pa sang Bet Aven. Kag sadto nga tion, ginpadaog sangGinooang mga Israelinhon.

Ginsumpa ni Saul ang mga Soldado nga Nagkaon

24 Sang sina nga adlaw, nagpalangluya ang mga Israelinhon sa kagutom kay nagpanumpa si Saul nga nagasiling, “Pakamalauton ang bisan sin-o nga magkaon antes maggab-i, sa indi pa ako makabalos sa akon mga kaaway.” Gani wala gid sing may nagkaon sa ila.

25-26 Karon nagkadto ang tanan nga soldado sa kakahuyan, kag may nakita sila nga dugos nga nagatulo sa duta. Pero wala gid sing may nagkaon sa ila tungod kay nahadlok sila sa sumpa.

27 Pero wala makabati si Jonatan sa ginsumpa sang iya amay nga dapat tumanon sang mga tawo. Gani gintum-oy niya ang punta sang iya baston sa dugos kag nagkaon siya, kag nag-ayo ang iya pamatyag.

28 Ginsilingan siya sang isa sa mga soldado, “Indi kita puwede magkaon kay nagsumpa ang imo amay nga pakamalauton ang bisan sin-o nga magkaon subong nga adlaw. Amo gani nga maluya ang mga tawo.”

29 Nagsiling si Jonatan, “Indi maayo ang ginahimo sang akon amay sa aton nasyon. Tan-awa bala kon daw ano kaayo sang akon pamatyag sang nakatilaw ako sang bisan diutay lang nga dugos.

30 Daw ano pa gid ayhan kaayo sang aton pamatyag kon nagkaon kita sang aton mga nakuha sa aton mga kaaway, kag siguro madamo pa gid nga mga Filistinhon ang aton napatay.”

31 Sadto nga adlaw, matapos mapierdi sang mga Israelinhon ang mga Filistinhon halin sa Micmash hasta sa Ayalon, ginkapoy kag gin-gutom gid sila.

32 Gani nagdinaguso sila sa pagpanguha sang ila naagaw nga mga karnero kag mga baka, kag gin-ihaw nila ini didto mismo, kag ginkaon ang karne nga may dugo pa.

33 May isa nga nagsugid kay Saul, “Tan-awa, nagapakasala ang mga tawo saGinoopaagi sa pagkaon sang karne nga may dugo pa.” Nagsiling si Saul, “Mga traidor! Paligira ninyo ang dako nga bato diri sa tupad ko.

34 Dayon magkadto kamo sa mga tawo kag silinga sila tanan nga magdala sang mga baka, karnero, kag kanding, kag ihawon nila diri kag kan-on. Silinga man sila nga indi sila magpakasala saGinoopaagi sa pagkaon sang karne nga may dugo pa.” Gani sadto nga gab-i nagdala ang kada isa sang iya baka kay Saul kag gin-ihaw didto.

35 Dayon naghimo si Saul sang halaran para saGinoo. Amo ato ang una nga halaran nga iya ginhimo.

36 Nagsiling si Saul, “Salakayon naton karon nga gab-i ang mga Filistinhon. Pamatyon naton sila tanan kag panguhaon naton ang ila mga pagkabutang hasta mag-aga.” Nagsabat ang mga tawo, “Himua kon ano sa imo ang maayo.” Pero nagsiling ang pari, “Pamangkuton ta anay ang Dios parte sini.”

37 Gani nagpamangkot si Saul sa Dios, “Salakayon bala namon ang mga Filistinhon? Ipapierdi mo bala sila sa amon?” Pero wala magsabat ang Dios sadto nga adlaw.

38 Gani nagsiling si Saul sa mga pangulo sang katawhan sang Israel, “Dali kamo diri, kag hibaluon naton kon ano nga sala ang nahimo naton sini nga adlaw.

39 Nagasumpa ako sa buhi ngaGinoonga nagaluwas sa mga Israelinhon, nga ang nakasala pagapatyon, bisan si Jonatan pa nga akon anak.” Pero wala gid sing may nagsabat.

40 Nagsiling dayon si Saul sa tanan nga Israelinhon, “Tindog kamo dira, kag ako kag ang akon anak nga si Jonatan matindog diri.” Kag nagsugot ang mga tawo.

41 Dayon nagpangamuyo si Saul, “Ginoo, Dios sang Israel, ipahibalo sa amon kon sin-o ang nakasala.” Kag paagi sa paggabot-gabot, si Jonatan kag si Saul ang nagabutan nga nakasala kag indi ang mga tawo.

42 Dayon nagsiling si Saul, “Gabot-gabuti ninyo kon sin-o sa amon ni Jonatan ang nakasala.” Kag ang nagabutan amo si Jonatan.

43 Dayon nagsiling si Saul kay Jonatan, “Ano ang imo ginhimo?” Nagsabat si Jonatan, “Gintum-oy ko ang punta sang akon baston sa dugos kag nagkaon ako sing diutay lang. Ti, kinahanglan gid bala nga patyon ako?”

44 Nagsabat si Saul, “Huo! Kag kon indi ko ikaw pag-ipapatay, kabay pa nga silutan ako sang Dios sing puwerte gid.”

45 Pero nagsiling ang mga tawo kay Saul, “Si Jonatan ang nagpadaog sa aton, kag karon patyon naton siya? Indi mahimo! Nagasumpa kami sa buhi ngaGinoonga indi gid siya maano,kay ang Dios ang nagbulig sa iya sa ginhimo niya subong.” Gani wala pagpatya si Jonatan, kay ginluwas siya sang mga tawo.

46 Dayon nag-untat si Saul sa paglagas sa mga Filistinhon, kag nagbalik ang mga Filistinhon sa ila lugar.

47 Sang naghari si Saul sa Israel, nagpakig-away siya sa ila mga kaaway sa palibot. Ang iya mga kaaway amo ang mga taga-Moab, mga taga-Ammon, mga taga-Edom, ang mga hari sang Zoba, kag ang mga Filistinhon. Bisan sin-o ang iya kontra ginalaglag niya.

48 Maisog siya magpakig-away, kag napierdi niya ang mga Amaleknon. Sa sini nga paagi ginluwas niya ang mga Israelinhon sa kamot sang mga nagsalakay sa ila kag nagpanguha sang ila mga pagkabutang.

Ang Pamilya ni Saul

49 Ang mga anak nga lalaki ni Saul amo si Jonatan, si Ishvi, kag si Malkishua. Ang iya mga anak nga babayi amo si Merab, ang magulang, kag si Mical, ang manghod.

50 Ang asawa ni Saul amo si Ahinoam, nga anak ni Ahimaaz. Ang kumander sang iya mga soldado amo ang iya pakaisa nga si Abner, nga anak sang iya tiyo nga si Ner.

51 Ang amay ni Saul nga si Kish kag ang amay ni Abner nga si Ner mga anak ni Abiel.

52 Puwerte ang inaway sang mgaIsraelinhon kag sang mgaFilistinhon sa bug-os nga pagkabuhi ni Saul. Kon may makita si Saul nga maisog kag makusog nga tawo ginahimo dayon niya nga soldado.

Ginsikway sang Dios si Saul Bilang Hari

1 Nagsiling si Samuel kay Saul, “Ako amo ang ginpadala sadto sangGinoosa paghaplas sa imo sang lana sa pagpakita nga ikaw ang pinili nga hari sang iya katawhan nga mga Israelinhon. Gani pamatii ining mensahi sangGinoonga Makagagahom:

2 ‘Silutan ko ang mga Amaleknon tungod sa ila pagsalakay sa mga Israelinhon sang naghalin sila sa Egipto.

3 Gani karon, salakaya ang mga Amaleknon! Laglaga sing bug-osang tanan nga ara sa ila. Pamatya ang ila mga lalaki, mga babayi, mga kabataan, pati mga lapsag, mga baka, mga karnero, mga kanding, mga kamelyo, kag mga asno.’ ”

4 Gani ginpatipon ni Saul ang mga soldado sa Telaim. May 200,000 ka soldado ang nagtipon, kag may 10,000 man nga halin sa Juda.

5 Dayon nagkadto sila ni Saul sa banwa sang Amalek, kag naghulat sila sa ililigan sang tubig sa pagsalakay.

6 Nagpadala si Saul sang sini nga mensahi sa mga Kenhanon: “Lakat kamo! Bayai ninyo ang mga Amaleknon agod indi ko kamo paglaglagon upod sa ila, kay maayo kamo sa mga Israelinhon sang nagguwa sila sa Egipto.” Gani nagpalayo ang mga Kenhanon sa mga Amaleknon.

7 Dayon ginsalakay nila ni Saul ang mga Amaleknon sa Havila hasta sa Shur, sa sidlangan sang Egipto.

8-9 Ginlaglag nila sing bug-os ang tanan nga Amaleknon, pero si Agag iya nga ila hari wala nila pagpatya kundi ila lang ginbihag. Wala man nila pagpamatya ang pinakamaayo nga mga karnero kag mga baka, pati ang ila sini mga tinday. Ang tanan nga maayo wala nila paglaglaga, pero ang mga pigaw kag indi mapuslan ginlaglag nila.

10 Karon nagsiling angGinookay Samuel,

11 “Naghinulsol ako nga ginhimo ko si Saul nga hari, tungod kay nagtalikod siya sa akon kag wala niya gintuman ang akon mga sugo.”Pagkabati sini niSamuel, naakig gid siya, gani nagpangamuyo siya saGinoosa bilog nga gab-i.

12 Aga pa gid sang madason nga adlaw, nagbangon si Samuel kag naglakat sa pagpakigkita kay Saul. Pero may nagsiling sa iya, “Nagkadto si Saul sa Carmel sa pagpatindog didto sang monumento para sa iya kadungganan, kag pagkatapos nagkadto siya sa Gilgal.”

13 Ginkadtuan ni Samuel si Saul. Kag sang magkitaay sila, nagsiling si Saul sa iya, “Kabay pa nga pakamaayuhon ka sangGinoo! Gintuman ko ang sugo sangGinoo.”

14 Pero nagsiling si Samuel, “Kon matuod nga gintuman mo ang sugo sangGinoo,ti ngaa may nabatian ako nga mga karnero kag mga baka nga nagaima?”

15 Nagsabat si Saul, “Mga pinakamaayo ina nga mga baka kag mga karnero nga gindala sang mga soldado halin sa mga Amaleknon. Wala nila ina pagpatya kay ihalad nila saGinoonga imo Dios, pero ang iban ginlaglag namon sing bug-os.”

16 Nagsiling si Samuel, “Tama na! Sugiran ko ikaw kon ano ang ginsiling sangGinoosa akon kagab-i.” Nagsabat si Saul, “Sugiri ako.”

17 Nagsiling si Samuel, “Bisan ginkabig mo sadto ang imo kaugalingon nga kubos, ginpili ka gihapon sangGinoonga mangin hari sang mga tribo sang Israel.

18 Kag ginpadala ka niya sa isa ka misyon. Siling niya, ‘Laglaga sing bug-os ang mga Amaleknon, ang malaot nga katawhan. Magpakig-away ka sa ila hasta nga maubos sila pamatay.’

19 Pero ngaa wala ka magtuman saGinoo? Ngaa nga nagdinaguso kamo sa pagpanguha sang ila mga pagkabutang? Ngaa ginhimo mo ining malaot nga butang sa atubangan sangGinoo?”

20 Nagsabat si Saul, “Pero gintuman ko angGinoo. Ginhimo ko ang misyon nga ginhatag niya sa akon. Ginbihag ko si Agag nga hari sang mga Amaleknon, kag ginlaglag ko sing bug-os ang iya katawhan.

21 Pero nagdala ang akon mga soldado sang pinakamaayo nga mga karnero kag mga baka nga halin sa mga naagaw sa inaway, nga laglagonkuntanising bug-os. Gindala nila ini diri sa Gilgal agod ihalad saGinoonga imo Dios.”

22 Pero nagsabat si Samuel, “Mas malipay pa bala angGinoosa inyo mga halad sang sa inyo pagtuman sa iya? Ang pagtuman saGinoomas maayo pa sang sa paghalad. Ang pagpamati sa iya mas maayo pa sang sa paghalad sang tambok sang mga karnero.

23 Ang pagrebelde saGinoopareho lang kalain sa pagkababaylan; kag ang pagkatig-a sing ulo pareho lang kalain sa pagsimba sa mga dios-dios. Tungod kay ginsikway mo ang sugo sangGinoo, ginsikway ka man niya bilang hari.”

24 Dayon nagsiling si Saul kay Samuel, “Nakasala ako; ginsupak ko ang sugo sangGinookag ang imo mga ginsiling sa akon. Nahadlok ako sa mga tawo, gani ginpasundan ko lang sila.

25 Pero karon, nagapakitluoy ako sa imo nga patawaron mo ako sa akon mga sala, kag mag-upod ka sa akon sa pagsimba saGinoo.”

26 Pero nagsiling si Samuel, “Indi ako mag-upod sa imo. Ginsikway mo ang sugo sangGinoo, gani ginsikway ka man niya bilang hari sang Israel.”

27 Sang nagtalikod si Samuel sa paglakat, ginhawiran ni Saul ang punta sang iya bayo, kag nagisi ini.

28 Nagsiling dayon si Samuel sa iya, “Pareho man sini ang matabo sa imo:kuhaon subong nga adlaw sangGinoosa imo ang ginharian sang Israel kag ihatag sa imo kapareho nga Israelinhon nga mas maayo sang sa imo.

29 Ang Dios nga ginapabugal sang Israel wala nagabutig kag wala nagabaylo ang iya hunahuna, kay indi siya tawo nga nagabaylo ang iya hunahuna.”

30 Nagsabat si Saul, “Nakasala ako! Pero palihog padunggi ako sa atubangan sang mga manugdumala sang akon katawhan kag sa atubangan sang bug-os nga Israel paagi sa pag-upod sa akon sa pagsimba saGinoonga imo Dios.”

31 Gani nag-upod si Samuel kay Saul, kag nagsimba si Saul saGinoo.

32 Karon, nagsiling si Samuel, “Dal-a diri sa akon si Agag nga hari sang mga Amaleknon.” Nagpalapit si Agag kay Samuel nga wala gid ginakulbaan. Nagahunahuna siya nga indi na siya pagpatyon.

33 Pero nagsiling si Samuel, “Subong nga madamo nga mga iloy ang nawad-an sang mga bata tungod sang imo pagpamatay,patyon ko man ikaw agodang imo iloy mawad-an man sang bata.” Gani ginpatay ni Samuel si Agag sa presensya sangGinoosa Gilgal.

34 Dayon nagbalik si Samuel sa Rama, kag si Saul iya nagpauli sa Gibea.

35 Halin sadto, wala na gid magpakigkita si Samuel kay Saul hasta sang napatay si Samuel, pero nagpangasubo gid siya kay Saul. Naghinulsol angGinoonga ginhimo niya nga hari si Saul sa Israel.

Ginpili si David nga Mangin Hari

1 Isa sadto ka tion,nagsiling angGinookay Samuel, “Hasta san-o pa bala ang imo pagpangasubo kay Saul? Ginsikway ko na siya bilang hari sang Israel. Karon pun-a sang lana ang imo suludlan nga sungay sang sapat, kay pakadtuon ko ikaw kay Jesse sa Betlehem. Ginpili ko na ang isa sang iya mga anak nga mangin hari.”

2 Pero nagsiling si Samuel, “Paano ako makakadto didto? Kon mahibaluan ini ni Saul, patyon niya ako.” Nagsiling angGinoo, “Magdala ka sang bakiya nga bakasa Betlehem,kag silingon mo ang mga tawo didto nga nagkadto ka sa paghalad saGinoo.

3 Agdaha si Jesse sa imo paghalad, kag tudluan ko ikaw kon ano ang imo himuon. Itudlo ko sa imo ang tawo nga ginpili ko nga mangin hari. Dayon haplasan mo ang iya ulo sang lana.”

4 Gintuman ni Samuel ang ginsiling sangGinoo. Pag-abot niya sa Betlehem, ginsugata siya sang mga manugdumala sang banwa nga nagakurog sa kahadlok. Nagpamangkot sila, “Maayo bala ang tuyo mo sa pagkadto diri?”

5 Nagsabat si Samuel, “Huo, nagkadto ako diri sa paghalad saGinoo. Magpakatinlo kamo kag mag-upod sa akon sa paghalad.” Dayon ginhimo ni Samuel ang seremonya nga para mangin matinlo si Jesse kag ang iya mga anak, kag gin-agda niya sila sa paghalad.

6 Sang pag-abot nilasa ginahalaran,nakita ni Samuelang isa sa mga anak ni Jesse ngasi Eliab, kag nagsiling siya sa iya kaugalingon, “Sigurado nga amo ini siya ang ginpili sangGinoonga mangin hari.”

7 Pero nagsiling angGinookay Samuel, “Indi pagbasihi ang iya hitsura ukon ang iya kataason. Ang matuod, wala ko siya ginpili. Kay ang akon pagtan-aw indi pareho sa pagtan-aw sang tawo. Ang tawo nagatan-aw lang sa hitsura, pero ako iya nagatan-aw sa tagipusuon.”

8 Dayon gintawag ni Jesseang iya anak ngasi Abinadab kag ginpakadto kay Samuel. Pero nagsiling si Samuel, “Indi siya ang ginpili sangGinoo.”

9 Dayon ginpakadto ni Jesse si Shama kay Samuel, pero nagsiling si Samuel, “Indi man siya ang ginpili sangGinoo.”

10 Sang napakadto na ni Jesse ang iya pito ka anak kay Samuel, nagsiling si Samuel sa iya, “Wala gid sing isa sa ila nga ginpili sangGinoo.”

11 Dayon nagpamangkot si Samuel kay Jesse, “Sila lang bala ang imo mga anak?” Nagsabat si Jesse, “May ara pa, ang kamanghuran, pero nagabantay siya sang mga karnero.” Nagsiling si Samuel, “Pakadtua siya diri, kay indi kita magpadayon sa aton buluhaton hasta indi siya mag-abot.”

12 Gani ginpatawag ni Jesse si David, kag ginpakadto didto sa ila. Guwapo siya, manami ang iya mata, kag mapula-pula ang iya guya. Dayon nagsiling angGinookay Samuel, “Haplasi siya sang lana kay siya ang akon napilian.”

13 Gani ginkuha ni Samuel ang lana kag ginhaplasan niya si David sa atubangan sang iya mga utod. Kag halin sadto nga adlaw gin-gamhan si David sang Espiritu sangGinoo. Nagpauli dayon si Samuel sa Rama.

Nag-alagad si David kay Saul

14 Karon naghalin ang Espiritu sangGinookay Saul, kag ginpaantos siya sang malaot nga espiritu nga ginpadala sangGinoo.

15 Nagsiling ang mga alagad ni Saul sa iya, “Ginapaantos ka sang malaot nga espiritu nga ginpadala sang Dios.

16 Gani, Mahal nga Hari, tuguti kami nga magpangita sang makahibalo magtukar sang arpa, kay kon paantuson ka na gani sang malaot nga espiritu nga ginpadala sang Dios, tukaron niya ang arpa kag magatawhay ang imo pamatyag.”

17 Gani nagsiling si Saul sa iya mga alagad, “Sige, pangita kamo sang tawo nga maayo magtukar sang arpa kag dal-a siya diri sa akon.”

18 Nagsabat ang isa sa iya mga alagad, “Nakita ko nga ang isa sa mga anak ni Jesse nga taga-Betlehem kahibalo magtukar sang arpa. Wala labot sina, maisog pa siya kag maayo magpakig-away. Guwapo siya kag maayo maghambal, kag ginabuligan siya sangGinoo.”

19 Gani nagpadala si Saul sang mga mensahero kay Jesse sa pagsiling sa iya nga pakadtuon niya didto ang iya anak nga si David nga manugbantay sang mga karnero.

20 Gani ginpadala ni Jesse si David kay Saul nga may dala ngamga regalo—isa ka asno nga kargado sang tinapay, isa ka suludlan nga panit nga puno sang bino, kag isa ka bataon nga kanding.

21 Sang didto na si David kay Saul, nag-alagad siya sa iya. Nagustuhan gid siya ni Saul, kag ginhimo siya ni Saul nga manugdala sang iya armas.

22 Dayon nagpadala sang mensahi si Saul kay Jesse nga nagasiling, “Tuguti si David nga magpabilin sa pag-alagad sa akon, kay nagustuhan ko siya.”

23 Kada mag-abot kay Saul angmalaot ngaespiritu nga ginapadala sang Dios, ginakuha dayon ni David ang iya arpa kag ginatukar. Nagakaumpawan dayon si Saul kag nagahalin sa iya ang malaot nga espiritu.

Si David kag si Goliat

1 Karon, gintipon sang mga Filistinhon ang ila mga soldado sa Soco nga sakop sang Juda, agod magpakig-away. Nagkampo sila sa Efes Damim, sa tunga-tunga sang Soco kag Azeka.

2 Gintipon man ni Saul ang mga Israelinhon kag nagkampo sila malapit sa Kapatagan sang Elah. Nagpreparar sila sa pagpakig-away sa mga Filistinhon.

3 Nagtipon ang mga Filistinhon sa pihak nga bukid kag ang mga Israelinhon sa pihak man nga bukid, kag pulopatag sa tunga nila.

4 Karon, may isa ka tawo nga taga-Gat nga maayo mag-away. Ang iya ngalan si Goliat. Nagguwa siya sa kampo sang mga Filistinhonkag nagpalapit sa kampo sang mga Israelinhon. Sobra siyam ka tapakang iya kataason.

5 Saway ang iya helmet, kag saway man ang iya panagang sa dughan nga nagabug-at sing mga 60 ka kilo.

6 Ang iya mga paa kag mga batiis may hapin nga saway, kag may nagasablay nga saway nga sibat sa iya likod.

7 Ang iya bangkaw mabug-at kag madamol;ang punta lang sini nga salsalon nagabug-at sing mga pito ka kilo. Nagauna sa iya ang manugdala sang iya taming.

8 Nagpundo si Goliat kag nagsinggit sa mga Israelinhon, “Ngaa kinahanglan pa ngatanankamo magpakig-away?Isa langako nga Filistinhon pero kamo nga mga suluguon ni Saulmadamo. Magpili kamo sang isa ka tawo nga magpakig-away sa akon.

9 Kon mapatay niya ako, mangin ulipon ninyo kami, pero kon mapatay ko siya, mangin ulipon namon kamo kag mag-alagad kamo sa amon.

10 Karon, ginahangkat ko kamo! Pakadtua ninyo sa akon ang tawo nga magpakig-away sa akon.”

11 Pagkabati sadto ni Saul kag sang mga Israelinhon, hinadlukan gid sila.

12 Karon, may anak si Jesse nga si David. Si Jesse isa ka Efratanhon nga nagaestar sa Betlehem nga sakop sang Juda. Tigulang na siya sang panahon ni Saul. May walo siya ka anak nga lalaki.

13 Ang tatlo niya ka magulang nga anak nag-upod kay Saul sa inaway. Ang kamagulangan amo si Eliab, ang ikaduha si Abinadab, kag ang ikatlo si Shama.

14 Ang kamanghuran amo si David. Kag samtang nagaupod ang tatlo kay Saul sa pagpakig-away,

15 si David iya nagapulopauli sa Betlehem halin sakampo niSaul sa pagtatap sang mga karnero sang iya amay.

16 Sa sulod sang 40 ka adlaw ginahangkat ni Goliat ang mga Israelinhon adlaw-gab-i.

17 Isa sina ka adlaw, nagsiling si Jesse kay David, “Anak, magdali-dali ka kadto sa imo mga utod sa kampo kag dal-i sila sang mga tunga sa sako nga sinanlag nga uyas kag napulo ka bilog nga tinapay.

18 Dal-i man sang napulo ka keso ang kumander sang mga soldado. Usisaa kon kamusta na ang kahimtangan sang imo mga utod, kag magbalik ka diri nga may dala nga pamatuod nga maayo ang ila kahimtangan.

19 Didto sila subong sa Kapatagan sang Elah nga nagapakig-away sa mga Filistinhon kaupod kay Saul kag sa iban nga mga Israelinhon.”

20 Gani sang madason nga adlaw, aga pa gid nagbangon si David kag nagpreparar sang pagkaon nga iya dalal-on. Ginbilin niya ang mga karnero sa isa ka manugbantay, kag dayon naglakat siya suno sa ginsiling sang iya amay. Sang pag-abot niya sa kampo sang mga Israelinhon, nagapaguwa gid ang mga soldado nga nagasinggit sa pagpakig-away.

21 Kag sang ulihi nagaatubangay na ang mga Israelinhon kag ang mga Filistinhon nga handa na sa pag-inaway.

22 Ginbilin ni David ang iya mga dala sa nagadumala sang mga kinahanglanon sang mga soldado, kag nagdalagan siya sa ginaawayan kag ginkumusta ang iya mga utod.

23 Samtang nagapakighambal siya sa ila, nag-abanse si Goliat, ang maayo mag-away nga Filistinhon nga taga-Gat, kag ginhangkat naman niya ang mga Israelinhon. Kag nabatian ini ni David.

24 Sang makita sang mga Israelinhon si Goliat, nagdinalagan sila sa puwerte nga kahadlok.

25 Nagsugilanunay sila, “Nakita bala ninyo ato nga tawo nga nagasalakay para hangkaton ang Israel? Pagahatagan sang hari sang dako nga premyo ang tawo nga makapatay sa iya. Kag indi lang ina, kundi ipaasawa pa niya ang iya anak sa iya, kag indi pagpabayaron ang ila pamilya sang buhis sa Israel.”

26 Nagpamangkot si David sa mga tawo nga nagatindog malapit sa iya, “Sin-o gid bala inang Filistinhon, nga wala nagatuo sa Dios,para hangkaton ang mga soldado sang buhi nga Dios? Kag ano ang mabaton sang tawo nga makapatay sa iya agod mauntat ang iya pagpakahuya sa Israel?”

27 Ginsugid sang mga tawo sa iya ang ila ginahambalan parte sa premyo nga mabaton sang tawo nga makapatay kay Goliat.

28 Sang mabatian ni Eliab, nga kamagulangan nga utod ni David, nga nagapakighambal si David sa mga tawo, naakig gid siya. Nagsiling siya kay David, “Ngaa nagkadto ka diri? Sin-o ang ginpabantay mo sa aton mga karnero sa kamingawan nga pila na lang ka bilog? Nagahunahuna ka siguro nga daw si sin-o ka gid. Kalain sang imo batasan! Nagkadto ka diri para lang magtan-aw sang inaway.”

29 Nagsiling si David, “Ngaa ano bala ang akon ginhimo? Nagpamangkot man lang ako!”

30 Dayon gintalikdan siya ni David kag nag-atubang sa iban naman nga mga tawo kag nagpamangkot sang amo man gihapon nga pamangkot, kag amo man gihapon ang ila sabat sa iya.

31 Ang pagpangusisa ni David nakaabot kay Saul, gani ginpatawag siya ni Saul.

32 Pag-abot ni David, nagsiling siya kay Saul, “Wala sing isa nga dapat madulaan sang kaisog tungod sa sini nga Filistinhon. Ako nga imo alagad magapakig-away sa iya.”

33 Nagsabat si Saul, “Indi ka makasarang sa pagpakig-away sa sina nga Filistinhon. Bata ka pa kag siya iya mangangaway na halin sang bata pa siya.”

34 Pero nagsabat si David, “Sir, halin sang una manugbantay ako sang mga karnero sang akon amay. Kon tabanon gani sang leon ukon osoang karnero,

35 ginalagas ko ini kag ginalampusan, kag ginakuha ang karnero. Kon magbato siya sa akon ginadakop ko siya sa liogkag ginalampusan hasta nga mapatay.

36 Nahimo ko ini sa leon kag sa oso, kag himuon ko man sa sinang Filistinhon nga wala nagatuo sa Dios,tungod nga ginahangkat niya ang mga soldado sang buhi nga Dios.

37 AngGinoonga nagluwas sa akon sa leon kag sa oso magaluwas man sa akon sa kamot sang sini nga Filistinhon.”

Nagsiling si Saul kay David, “Sige, lakat, kag kabay pa nga magaupod angGinoosa imo.”

38 Ginpasuksok niya dayon kay David ang iya sulul-ubon para sa inaway—ang saway nga helmet kag ang panagang sa dughan.

39 Gintaklos dayon ni David ang espada ni Saul kag nagtilaw sa paglakat-lakat tungod nga wala siya maanad sa sina nga mga sulul-ubon. Nagsiling siya kay Saul, “Indi ako makapakig-away nga may ginasul-ob nga pareho sini, kay wala ako maanad sini.” Gani gin-uba niya ato tanan.

40 Dayon ginkuha niya ang iya sungkod, kag nagpulot sang lima ka mahining nga bato sa ililigan sang tubig kag ginsulod sa iya suludlan nga panit. Gindala niya ang iya labyog kag nagpalapit kay Goliat.

41 Nagapalapit man sa iya si Goliat nga nagauna sa iya ang manugdala sang iya armas.

42 Sang matalupangdan ni Goliat nga si David isa lang ka pamatan-on nga guwapo kag mapula-pula sing guya, ginyaguta niya siya.

43 Nagsiling siya kay David, “Ido bala ako nga gindal-an mo ako sang lipak?” Kag ginpakamalaot niya si David sa ngalan sang iya mga dios.

44 Dayon nagsiling siya, “Palapit diri, kay ipakaon ko ang imo bangkay sa mga pispis kag sa mapintas nga mga sapat!”

45 Nagsabat si David, “Nagapalapit ka sa pagpakig-away sa akon nga may espada, bangkaw, kag sibat, pero nagapalapit ako sa pagpakig-away sa imo sa ngalan sangGinoonga Makagagahom, ang Dios sang mga soldado sang Israel nga imo ginahangkat.

46 Sa sini nga adlaw, itugyan ka sangGinoosa akon; patyon ko ikaw kag utdon ang imo ulo. Kag sa sini man nga adlaw ipakaon ko ang mga bangkay sang mga Filistinhon sa mga pispis kag sa mapintas nga mga sapat, kag mahibaluan sang bug-os nga kalibutan nga may Dios ang Israel.

47 Ang tanan nga nagatipon diri makahibalo nga makaluwas angGinoosa iya katawhanbisan wala sing espada ukon bangkaw, kay angGinoomismo amo ang magapakig-away, kag itugyan niya kamo tanan sa amon.”

48 Samtang nagapalapit si Goliat sa iya, nagdalagan si David sa pagsugata sa iya.

49 Nagkuha si David sang bato sa iya suludlan nga panit, kag iya ini ginlabyogkay Goliat, kag nagtupa ini sa iya agtang. Nagdulot gid ang bato sa iya agtang, kag natumba siya nga nagahapa sa duta.

50 Gani nagdaog si David kay Goliat paagi lang sa labyog kag sa isa ka bato. Napatay niya si Goliat bisan wala siya sing espada.

51 Nagdalagan si David kay Goliat kag ginkuha niya ang espada sini, kag gin-utod ang iya ulo. Sang makita sang mga Filistinhon nga patay na ang ila soldado nga maayo mag-away, nagpalalagyo sila.

52 Dayon nag-abanse ang mga soldado sang Israel kag Juda nga nagasinggit, kag ginlagas nila ang mga Filistinhon hasta sa Gatkag Ekron. Naglalapta ang mga bangkay sang mga Filistinhon sa dalan sang Shaaraim pakadto sa Gat kag Ekron.

53 Pagkatapos nila lagas sa mga Filistinhon, nagbalik sila kag ginpanguha nila ang mga nagkalabilin sa kampo sang mga Filistinhon.

54 Ginkuha ni David ang ulo ni Goliat kag gindala sa Jerusalem, kag ginbutang niya sa iya tolda ang mga armas ni Goliat.

55 Sadtong tion nga nakita ni Saul si David nga nagapalapit kay Goliat sa pagpakig-away, nagpamangkot siya kay Abner nga kumander sang mga soldado, “Abner, kay sin-o anak inang pamatan-on?” Nagsabat si Abner, “Wala gid ako kahibalo, Mahal nga Hari.”

56 Nagsiling si Saul, “Usisaa kon kay sin-o siya anak.”

57 Sang magbalik si Davidsa ila kampomatapos niya napatay si Goliat, gindala siya ni Abner kay Saul. Nagabitbit pa si David sang ulo ni Goliat.

58 Nagpamangkot si Saul sa iya, “Toto, kay sin-o ka anak?” Nagsabat si David, “Anak ako sang imo sakop nga si Jesse nga taga-Betlehem.”

Nahisa si Saul kay David

1 Matapos makahambalanay si David kag si Saul, nag-amigohay si David kag ang anak ni Saul nga si Jonatan. Palangga gid ni Jonatan si David subong sang iya kaugalingon.

2 Halin sadto wala na ginpapauli ni Saul si David sa ila balay.

3 Nagpromisa si Jonatan kay Davidnga amiguhon niya siya hasta san-o,tungod kay palangga gid niya si David subong sang iya kaugalingon.

4 Sa pagpamatuod sang iya promisa,gin-uba niya ang iya pangguwa nga bayo kag ginhatag kay David, pati ang iya kunop, espada, pana, kag paha.

5 Nagmadinalag-on si David sa mga ginpahimo sa iya ni Saul, gani ginhatagan siya ni Saul sang mataas nga rangko sa iya mga soldado. Nagustuhan ini sang tanan nga tawo pati man sang mga opisyal ni Saul.

6 Karon, sang nagapalauli na ang mga Israelinhon matapos mapatay ni David si Goliat, ginsugata si Saul sang mga babayi nga halin sa tanan nga banwa sang Israel. Malipayon sila nga nagakinanta kag nagasinaot nga may mga tamborin kag mga lira.

7 Amo ini ang ila kanta:

“Pila lang ka libo ang napatay ni Saul, pero kay David iya tignapulo ka libo.”

8 Naakig gid si Saul sang mabatian niya ang ila kanta. Nagsiling siya sa iya kaugalingon, “Nagasiling sila nga tignapulo ka libo ang napatay ni David pero ang akon iya pila lang ka libo. Sa sunod himuon na nila siya nga hari.”

9 Gani halin sadto ginabantayan na sing maayo ni Saul si David tungod kay nahisa siya sa iya.

10-11 Pagkadason nga adlaw, gin-gamhan si Saul sang malaot nga espiritu nga ginpadala sang Dios, kag naghalambalanon siya sa sulod sang iya balay. Nagtukar si David sang arpa para kay Saul subong sang iya masami nga ginahimo. Nagsiling si Saul sa iya kaugalingon samtang nagauyat siya sang bangkaw, “Bangkawon ko si David agod magtapik siya sa dingding.” Kag ginbangkaw niya si David sing makaduha, pero nakalikaw si David.

12 Nahadlok si Saul kay David kay ginaupdan sangGinoosi David, kag siya iya ginbayaan na sangGinoo.

13 Gani ginpapalayo niya si David sa iya, kag ginhimo niya siya nga kumander sang 1,000 ka soldado. Ginpanguluhan ni David ang mga soldado sa pagpakig-away.

14 Nagmadinalag-on siya sa tanan nga ginhimo niya tungod kay nagaupod angGinoosa iya.

15 Sang mahibaluan ni Saul nga madinalag-on si David, hinadlukan na gid siya tapat.

16 Pero naluyagan gid sang tanan nga taga-Israel kag taga-Juda si David, tungod kay ginapanguluhan niya sila sa pagpakig-away.

17 Karon nagsiling si Saul kay David, “Handa ako nga ipaasawa sa imo ang akon kamagulangan nga anak nga si Merab sa kondisyon nga ipakita mo sa akon ang imo kaisog sa pagpakig-away para saGinoo.” Sa hunahuna ni Saul nga sa sini nga paagi mapatay si David sang mga Filistinhon, kag indi na kinahanglan nga siya pa ang magpatay sa iya.

18 Pero nagsiling si David kay Saul, “Sin-o gid bala ako kag ang akon pamilya nga mangin umagad ako sang hari?”

19 Sang tion nga ipaasawa na si Merab kay David, ginpaasawa ni Saul si Merab kay Adriel nga taga-Mehola.

20 Karon ang isa pa ka anak ni Saul nga babayi nga si Mical naluyag kay David. Kag sang ginsugiran si Saul parte sini, nalipay siya.

21 Nagsiling siya sa iya kaugalingon, “Ipaasawa ko si Mical kay David, kag himuon ko siya nga paon agod nga mapatay si David sang mga Filistinhon.” Gani nagsiling si Saul kay David, “May kahigayunan ka pa nga mangin akon umagad.”

22 Sang ulihi ginsugo ni Saul ang iya mga alagad nga magpakigsugilanon kay David sa sekreto, kag ihambal ini sa iya, “Nagustuhan ka gid sang hari kag sang tanan niya nga mga alagad. Gani magsugot ka na nga mangin iya umagad.”

23 Sang ginhambal nila ini kay David, nagsiling siya, “Indi ako makasarang sa pagbayad kay Saul para mapangasawa ko ang iya anak. Imol lang ako kag indi gani kilala.”

24 Sang ginsugiran nila si Saul sang ginsiling ni David,

25 nagsiling si Saul, “Silinga ninyo si David nga ang akon lang kinahanglan bilang bayad sa pagpangasawa sa akon anak amo ang panit sa punta sang kinatawo sang 100 ka Filistinhon,bilang pagtimalos ko sa ila nga akon mga kaaway.” Amo ato ang plano ni Saul agod mapatay si David sa kamot sang mga Filistinhon.

26 Sang ginsugid ini sang mga alagad ni Saul kay David, nalipay siya nga mangin umagad sang hari. Gani sa wala pa mag-abot ang tion nga gintalanani Saul kay David,

27 nagpakig-away si David kag ang iya mga tinawo sa mga Filistinhon kag nakapatay sila sang 200 ka Filistinhon. Ginpakuha niya dayon ang panit sa punta sang kinatawo sang mga Filistinhon kag gindala ini tanan sa hari, agod mangin umagad siya sang hari. Gani ginpaasawa ni Saul ang iya anak nga si Mical kay David.

28 Sang mareyalisar ni Saul nga angGinoonagaupod kay David kag naluyag gid ang iya anak nga si Mical kay David,

29 hinadlukan na gid siya tapat kay David. Kag padayon nga kaaway niya si David samtang buhi pa siya.

30 Padayon nga nagpakig-away ang mga Filistinhon sa mga Israelinhon. Kag kada inaway, madinalag-on si David labaw sang sa iban nga mga opisyal ni Saul. Gani nangin bantog gid si David.

Nagtinguha si Saul sa Pagpatay kay David

1 Karon, ginsilingan ni Saul si Jonatan kag ang tanan niya nga alagad nga patyon si David. Pero palangga gid ni Jonatan si David,

2 gani ginpaandaman niya si David.Siling niya,“Nagapangita sang kahigayunan ang akon amay sa pagpatay sa imo, gani mag-andam ka gid. Buwas sa aga magpanago kasa isa ka lugar sa uma,kag indi ka maghalin didto.

3 Dal-on ko didto si tatay kag estoryahon ko siya parte sa imo. Dayon sugiran ko ikaw kon ano ang akon matukiban.”

4 Ganigindala ni Jonatan si Saul didto sa uma, kaggindayaw ni Jonatan si David sa iya amay. Dayon nagsiling siya, “Tay,indi pag-anha si David nga imo alagad. Wala man siya nakasala sa imo. Nakahimo pa gani siya sang dako nga kaayuhan sa imo.

5 Gintaya niya ang iya kabuhi sang ginpatay niya ang Filistinhonnga si Goliat,kag ginpadaog sangGinooang bug-os nga Israel. Nakita mo ini kag nalipay ka gid. Ti ngaa gusto mo patyon ang isa ka inosente nga tawo pareho kay David nga wala man lang sing rason?”

6 Ginpamatian ni Saul si Jonatan kag nagpanumpa siya sa buhi ngaGinoonga indi niya pag-ipapatay si David.

7 Sang ulihi gintawag ni Jonatan si David kag ginsugiran sang tanan nila nga ginhambalan ni Saul. Gindala niya dayon si David kay Saul, kag nag-alagad si David kay Saul pareho sang una.

8 Sang ulihi, nag-inaway naman ang mga Filistinhon kag mga Israelinhon, kag ginpanguluhan ni David ang iya mga tinawo sa pagpakig-away. Puwerte gid ang pagsalakay nila ni David, gani nagpalalagyo ang mga Filistinhon.

9 Isa sina ka tion, gin-gamhansi Saul sang malaot nga espiritu nga ginpadala sangGinoosamtang nagapungko siya sa iya balay nga nagauyat sang iya bangkaw. Kag samtang nagatukar si David sang arpa,

10 gintinguhaan ni Saul nga itapik si David sa dingding paagi sa pagbangkaw sa iya. Pero nakalikaw si David. Dayon nagpalagyo si David sina nga gab-i.

11 Nagpadala dayon si Saul sang mga tawo sa pagbantay sa balay ni David kag sa pagpatay sa iya pagkaaga. Pero ginpaandaman si David ni Mical nga iya asawa, “Kon indi ka magpalagyo karon nga gab-i, buwas patyon ka.”

12 Gani ginbuligan ni Mical si David nga makapanaog sa bintana, kag nagpalagyo si David.

13 Nagkuha dayon si Mical sang dios-dios kag ginpahigda sa hiligdaan. Ginhabulan niya ini kag ginbutangan sang bulbol sang kanding ang ulo.

14 Sang pag-abot sang mga tawo nga ginpadala ni Saul sa pagdakop kay David, ginsilingan sila ni Mical nga nagamasakit si David.

15 Sang ginsugid nila ini kay Saul,ginpabalik sila ni Saul agod tan-awon nila mismo si David, kag ginsilingan niya sila, “Dal-a ninyo siya diri sa akon nga nagahigda sa iya hiligdaan agod patyon ko siya.”

16 Pero sang pagsulod nilasa balay ni David,natukiban nila nga ang nagahigda dios-dios gali nga may bulbol sang kanding sa ulo.

17 Nagsiling si Saul kay Mical, “Ngaa gindayaan mo ako kag ginpapalagyo ang akon kaaway?” Nagsabat si Mical, “Nagsiling siya sa akon nga patyon niya ako kon indi ko siya pagbuligan nga makapalagyo.”

18 Gani nakapalagyo si David kag nagkadto siya kay Samuel sa Rama, kag ginsugiran niya si Samuel sang tanan nga ginhimo ni Saul sa iya. Dayon nagkadto sila ni Samuel sa Nayot kag didto nagtiner.

19 May nakabalita kay Saul nga si David didto sa Nayot sa Rama.

20 Gani nagpadala siya sang mga tawo sa pagdakop kay David. Peropag-abot nila,nakita nila ang grupo sang mga propeta nga nagahalambalanon, kag si Samuel ang nagapangulo sa ila. Dayon gin-gamhan sang Espiritu sang Dios ang mga tinawo ni Saul kag naghalambalanon man sila.

21 Sang mabatian ni Saul ang natabo, nagpadala pa gid siya sang mga tawosa pagdakop kay David. Peropag-abot nila,naghalambalanon man sila. Nagpadala pa gid si Saul sang mga tawo sa ikatatlo nga tion, kag naghalambalanon man gihapon sila.

22 Sang ulihi si Saul na gid mismo ang nagkadto sa Rama. Pag-abot niya sa dako nga buho nga pulunduhan sang tubig didto sa Secu, nagpamangkot siya kon diin si Samuel kag si David. Ginsugiran siya nga didto sa Nayot.

23 Pero samtang nagapakadto siya didto, gin-gamhan man siya sang Espiritu sang Dios kag naghalambalanon siya hasta nakaabot siya sa Nayot.

24 Sang didto na siya, gin-uba niya ang iya bayo kag naghalambalanon siya sa atubangan ni Samuel. Naghigda siya nga nagauba sa bilog nga adlaw kag gab-i. Amo ini ang rason kon ngaa nagpamangkot ang mga tawo, “Nangin propeta na bala si Saul?”

Si David kag si Jonatan

1 Karon, nagpalagyo si David halin sa Nayot sa Rama kag nagkadto kay Jonatan kag nagpamangkot, “Ano bala ang sala nga nahimo ko sa imo amay nga gusto niya ako nga patyon?”

2 Nagsabat si Jonatan, “Indi ka mapatay! Wala nagahimo sang bisan ano ang akon amay nga wala niya ginapahibalo sa akon, bisan indi ina importante. Kon nagtinguha gid man siya sa pagpatay sa imo, ginpahibalo niya kuntani ako. Gani indi ina matuod!”

3 Pero nagsiling si David, “Nahibaluan sang imo amay nga maayo ka sa akon, gani ginpakamaayo niya nga indi ka pagpahibaluon sang iya plano nga pagpatay sa akon kay basi maglain gid ang imo buot. Pero ginasiguro ko gid sa imo, kag sa presensya sang buhi ngaGinoo, nga ara ako sa peligro sang kamatayon.”

4 Nagsiling si Jonatan, “Himuon ko ang bisan ano nga ipahimo mo sa akon.”

5 Gani nagsiling si David, “Buwas Piesta sang Pag-umpisa sang Bulan, kag dapat ako magkaon upod sa imo amay. Pero tuguti ako nga maglakat kag magpanago sa uma hasta sa gab-i sang ikatatlo nga adlaw.

6 Kon pangitaon ako sang imo amay sugiri siya nga naglisensya ako sa imo nga magpauli sa amon sa Betlehem agod makaupod ako sa bug-os ko nga pamilya sa ila nga paghalad, nga ginahimo nila kada tuig.

7 Kon magsiling siya nga wala sing kaso, ti wala ako sing kulbaan. Pero kon magpangakig siya, sigurado gid nga may tuyo siya nga patyon ako.

8 Nagapangabay ako nga himuon mo ini nga kaayo sa akon bilang pamatuod sang imo kasugtanan nga ginhimo sa akon sa presensya sangGinoo. Pero kon nakasala gid man ako, ikaw na mismo ang magpatay sa akon. Ngaa itugyan mo pa ako sa imo amay?”

9 Nagsabat si Jonatan, “Indi ina matabo! Kon sigurado ako nga ang akon amay may tuyo sa pagpatay sa imo ipahibalo ko gid ini sa imo.”

10 Nagpamangkot si David, “Sin-o ang magsugid sa akon kon maakig ang imo amay?”

11 Nagsiling si Jonatan, “Dali, malakat kita sa uma.” Gani naglakat sila.

12 Nagsiling si Jonatan kay David, “Nagapromisa ako saGinoo, ang Dios sang Israel, nga sa amo sini nga oras buwas ukon sa sunod nga adlaw, makipag-estorya ako sa akon amay, kag kon maayo ang iya buot sa imo pahibaluon ko ikaw.

13 Pero kon may tuyo ang akon amay sa pagpatay sa imo, kag indi ko ikaw pagpahibaluon agod makapalagyo ka, kabay pa nga silutan ako sangGinoosing puwerte gid. Karon, kabay pa nga updan ka sangGinoopareho sang iya pag-upod sadto sa akon amay.

14 Kag kabay pa nga samtang buhi pa ako, ipakita mo ang imo paghigugma sa akon pareho sang paghigugma sangGinoosa aton. Kag kon patay na ako,

15 ipadayon mo gihapon ang imo paghigugma sa akon pamilya, bisan patyon pa sangGinooang tanan mo nga kaaway.”

16 Gani naghimo si Jonatan sang kasugtanan sa panimalay ni David, kag nagsiling siya, “Kabay pa nga ipalaglag ka sangGinoosa imo mga kaaway kon indi mo pagtumanon ang akon pangabay.”

17 Ginpasumpa liwat ni Jonatan si David sa pagpalangga sa iya, tungod kay palangga gid niya si David subong sang iya kaugalingon.

18 Dayon nagsiling si Jonatan kay David, “Buwas Piesta sang Pag-umpisa sang Bulan, kag mahibaluan gid nga wala ka didto kay bakante ang imo pulungkuan.

19 Sa isa ka buwas, kon maggab-i na magkadto ka sa imo anay ginpanaguan sa uma. Didto ka maghulat sa may bato sang Ezel.

20 Dayon magapana ako sang tatlo ka beses sa kilid sang sini nga bato nga daw may ginapana ako.

21 Padalaganon ko dayon ang isa ka bata kag ipapangita sa iya ang mga pana. Kon magsiling ako sa iya nga ara ang mga pana sa tupad niya, kag kuhaon niya ini kag dal-on sa akon, magguwa ka. Kay ginasiguro ko gid sa imo, sa presensya sang buhi ngaGinoo, nga wala ka sing kahadlukan nga katalagman.

22 Pero kon magsiling ako sa bata nga ang mga pana sa unhan pa niya, nagakahulugan ina nga kinahanglan magpalagyo ka kay ginapapalagyo ka sangGinoo.

23 Kag kon parte sa aton ginsumpaan dumduma nga angGinooamo ang aton saksi hasta san-o.”

24 Gani nagpanago si David sa uma. Kag sang nag-abot ang adlaw sang Piesta sang Pag-umpisa sang Bulan, nagpungko si Haring Saul agod magkaon.

25 Didto siya nagpungko sa iya kinaandan nga pulungkuan malapit sa dingding. Si Jonatan nagapungko sa iya atubangan, kag si Abner sa iya tupad. Pero ang pulungkuan ni David bakante.

26 Wala sing may ginsiling si Saul parte kay David sadto nga adlaw kay naghunahuna siya nga basi may nahimo si David nga nakapahigko sa iya, gani indi siya takos sa pagpartisipar sa piesta.

27 Pero sang madason nga adlaw, ang ikaduha nga adlaw sang bulan, bakante gihapon ang pulungkuan ni David. Gani nagpamangkot si Saul kay Jonatan, “Ngaa wala magkadto diri si David nga anak ni Jesse sa pagkaon kahapon hasta subong?”

28 Nagsabat si Jonatan, “Naglisensya si David sa akon nga mapauli siya sa Betlehem.

29 Kay nagsiling ang iya utod nga mag-upod gid siya sa ila pamilya sa paghalad, kag gusto niya makita ang iya mga paryente. Amo ina nga indi ninyo siya kaupod sa pagkaon.”

30 Naakig gid si Saul kay Jonatan. Siling niya, “Dungol kag ritubado ka gid nga bata! Nahibaluan ko nga ginaapinan mo si David. Ginapakahuy-an mo lang ang imo kaugalingon kag ang imo iloy.

31 Samtang nagakabuhi si David, indi ka gid mangin hari. Karon, kuhaa siya kag dal-a diri sa akon, kay dapat siya mapatay.”

32 Nagpamangkot si Jonatan, “Ngaa bala dapat siya mapatay? Ano bala ang iya nahimo?”

33 Pero ginbangkaw siya sang iya amay agod patyon. Gani nahibaluan niya nga desidido gid ang iya amay sa pagpatay kay David.

34 Naghalin si Jonatan sa lamisa sa puwerte nga kaakig, kag wala siya nagkaon sadto nga adlaw, tungod naglain gid ang iya buot sa makahuluya nga pagtratar sang iya amay kay David.

35 Pagkaaga, nagkadto si Jonatan sa uma sa pagpakigkita kay David. May upod siya nga bata nga lalaki.

36 Nagsiling siya sa bata, “Dalagan ka kag pangitaa ang mga pana nga akon ipana.” Gani sang nagadalagan ang bata nagpana si Jonatan sa unhan niya.

37-38 Sang pag-abot sang bata sa gintup-an sang pana, nagsinggit si Jonatan, “Ara pa sa unhan mo ang pana. Dasiga, kuhaa dayon!” Ginpulot sang bata ang pana kag nagbalik kayJonatan ngaiya agalon.

39 Wala gid sing inalung-ong ang bata kon ano ang kahulugan sadto. Si Jonatan lang gid kag si David ang nakahibalo.

40 Dayon ginhatag ni Jonatan ang iya mga pana sa bata kag ginsilingan, “Dal-a ini pabalik sa banwa.”

41 Sang makalakat na ang bata, nagguwa si David sa bato nga iya ginapanaguan, kag nagluhodsiya kay Jonatan sing tatlo ka besesbilang pagtahod sa iya. Dayon naghaksanaysila kag naghilibion; si David gid ang puwerte maghibi.

42 Dayon nagsiling si Jonatan kay David, “Sige, maayo lang nga paglakat. Kag kabay pa nga buligan kita sangGinoonga indi maguba ang aton ginsumpaan sa iya bilang mag-abyan hasta sa aton mga kaliwat.” Dayon naglakat si David, kag si Jonatan iya nagbalik sa banwa.