Category: 2 Hari

Si Atalia kag si Joash

1 Sang pagkahibaloni Atalia nga patay na ang iya anaknga si Haring Ahazia sang Juda,nagdesisyon siya nga pamatyon niya ang tanan nga miyembro sang pamilya sang hari.

2 Pero ginluwas ni Jehosheba ang anak niHaringAhazia nga si Joash sang palatyon na siya kag ang iban pa nga mga anak sang hari. Ining si Jehosheba utod ni Ahazia kag anak nga babayi ni Haring Jehoram. Gintago niya si Joash kag ang iya yaya sa isa ka kuwartosa templo,gani wala siya napatay.

3 Sa sulod sang anom ka tuig, didto nagpanago sa templo sangGinoosi Joash kag ang iya yaya samtang si Atalia ang nagagahom bilang rayna sa Juda.

4 Sang ikapito nga tuig, ginpatawagsang pari nga siJehoyada ang mga kumander sang mga badigard sang hari kag sang mga guwardya sang palasyo sa pagkadto sa templo sangGinoo. Naghimo siya sang kasugtanan sa ila kag ginpasumpa niya sila didto sa templo sangGinoo. Pagkatapos ginpakita niya sa ila ang anak sang hari.

5 Nagsiling siya sa ila, “Bahina ninyosa tatlo ka grupoang inyo kaugalingon. Ang isa ka grupo, nga nagaguwardya kon Adlaw nga Inugpahuway, magguwardya sa palasyo sang hari.

6 Ang isa pa ka grupo magguwardya sa Puwertahan sang Sur. Kag ang isa pa gid ka grupo magguwardya sa puwertahan sang palasyo sa pagbulig sa iban pa nga mga guwardya didto.

7 Ang duha ka grupo nga wala nagaguwardya kon Adlaw nga Inugpahuway amo ang magguwardya sa templo sangGinooagod protektaran ang hari.

8 Dapat guwardyahan ninyo sing maayo ang hari, nga preparado ang inyo mga armas, kag sundan ninyo siya bisan diin siya magkadto. Patyon ninyo ang bisan sin-o nga magpalapit sa inyo.”

9 Ginhimo sang mga kumander ang ginsugo ni Jehoyada nga pari. Gintipon nila ang ila mga tinawo nga nagaguwardya kon Adlaw nga Inugpahuway, pati man ang wala nagaguwardya sa sina nga adlaw, kag gindala nila kay Jehoyada.

10 Dayon ginhatagan ni Jehoyada ang mga kumander sang mga bangkaw kag mga taming nga iya sadto ni Haring David, nga gintago didto sa templo sangGinoo.

11 Nagplastar dayon ang mga armado nga mga guwardya sa palibot sang templo kag sang halaran, sa pagprotektar sa hari.

12 Dayon ginpaguwa ni Jehoyada siJoash ngaanak sang hari kag ginkoronahan. Ginhatagan niya siya sang kopya sang mga pagsulundanparte sa pagdumala sang hari,kag ginproklamar niya siya nga hari. Ginhaplasan niya siya sang lanabilang pagkilala sa iya nga hari, kag nagpinalakpak dayon ang mga tawo kag nagsininggit, “Mabuhay ang hari!”

13 Sang pagkabati ni Atalia sang ginahod sang mga guwardya kag sang mga tawo, nagkadto siya sa ila didto sa templo sangGinoo.

14 Kag nakita niya didto angbag-o ngahari nga nagatindog malapit sa haligi, suno sa kinabatasansa tion sang pagproklamar sa hari. Ara sa tupad sang hari ang mga kumander kag ang mga manugtrumpeta, kag ang tanan nga tawo didto nagahinugyaw kag nagapatunog sang mga trumpeta. Sang makita ini tanan ni Atalia, gin-gisi niya ang iya bayosa kalain sang iya buot,kag nagsinggit, “Mga traidor! Mga traidor!”

15 Ginmanduan ni Jehoyada ang mga kumander sang mga soldado, “Dal-a ninyo sa guwa si Atalia. Indi ninyo siya pagpatya diri sa sulod sang templo sangGinoo. Kag patya ninyo ang bisan sin-o nga gusto magluwas sa iya.”

16 Gani gindakop nila siya kag gindala sa guwa sang puwertahan nga ginaagyan sang mga kabayo nga nagakadto sa palasyo, kag didto ginpatay nila siya.

Ang mga Pagbag-o nga Ginhimo ni Jehoyada

17 Ginpahimo ni Jehoyada ang hari kag ang mga tawo sang kasugtanan saGinoo, nga mangin katawhan sila sangGinoo. Ginpahimo man niya sang kasugtanan ang hari kag ang mga tawo.

18 Nagkadto dayon ang tanan nga tawo sa templo ni Baal kag gin-guba nila ini. Gindugmok nila ang mga halaran kag ang mga dios-dios sini, kag ginpatay nila si Matan nga pari ni Baal sa atubangan sang mga halaran.

Dayon nagbutang si Jehoyada sang mga guwardya sa templo sangGinoo.

19 Kag gin-upod niya ang mga kumander, ang mga badigard sang hari, ang mga guwardya sang palasyo, kag ang tanan nga tawo, kag ila gindul-ong ang hari sa palasyo halin sa templo sangGinoo. Didto sila nag-agi sa puwertahan sang mga guwardya. Dayon nagpungko ang hari sa iya trono.

20 Nagkinalipay ang mga tawo, kag malinong na ang siyudad sa tapos ginpatay si Atalia sa palasyo.

21 Nagaedad si Joash sang pito ka tuig sang naghari siya.

Ang Paghari ni Joash sa Juda

1 Nangin harisang Judasi Joash sang ikapito nga tuig sang paghari ni Jehusa Israel. Sa Jerusalemnag-estar si Joash, kagnaghari siya sa sulod sang 40 ka tuig. Ang iya iloy amo si Zibia nga taga-Beersheba.

2 Matarong ang iya ginhimo sa panulok sangGinoosamtang buhi siya, kay gintudluan siya ni Jehoyada nga pari.

3 Pero wala niya pag-ipaguba ang mga simbahan sa mataas nga mga lugar, gani padayon didto ang mga tawo sa paghalad sang mga halad kag sa pagsunog sang mga insenso.

4 Nagsiling si Joash sa mga pari, “Tipuna ninyo ang tanan nga kuwarta nga gindala sa templo sangGinoobilang halad: ang kuwarta nga ginkolekta sa sensos, ang kuwarta nga bayad sa panaad, kag ang kuwarta nga halad nga kinabubut-on.

5 Kag gamita ninyo ini sa pagpakay-o sang templo.”

6 Pero hasta sang ika-23 nga tuig sang paghari ni Joash, wala gihapon makay-o sang mga pari ang templo.

7 Gani ginpatawag ni Haring Joash si Jehoyada kag ang iban pa nga mga pari kag ginpamangkot, “Ngaa wala pa ninyo ginpakay-o ang templo? Sugod subong indi na ninyo paggastuha ang kuwarta sa inyo kaugalingon nga mga kinahanglanon. Dapat gastuhon na ini sa pagpakay-o sang templo.”

8 Nagsugot ang mga pari kagnagsugotmansila nga indi na sila ang magpangolekta sang kuwarta halin sa mga tawo kag indi na man sila ang magpakay-o sang templo.

9 Nagkuha si Jehoyada sang kahon kag ginbuhuan niya ang takop sini. Dayon ginbutang niya ini sa kilid sang halaran, sa tuo dampi kon magpasulod sa templo sangGinoo. Kon may maghatag gani sang kuwarta sa templo, ang mga pari nga nagabantay sa puwertahan amo ang nagasulod sini sa kahon.

10 Kag kon madamo na ang kuwarta sa kahon, nagakadto ang sekretaryo sang hari kag ang pangulo nga pari kag ginaisip nila ini, kag pagkatapos ginasulod sa mga bag.

11-12 Dayon ginahatag nila ang kuwarta sa mga tawo nga nagadumala sa pagpakay-o sang templo. Kag ginabayad nila ini sa mga nagaulobra sa templo sangGinoo—sa mga nagapreparar sang mga kahoy kag sang mga bato, kag sa mga nagakay-o sang templo kag sang mga pader sini. Ang iban nga kuwarta ginabakal nila sang mga kahoy kag mga bato nga nabasbasan na, nga kinahanglanon sa pagpakay-o sang templo. Kag ginabayaran nila ang iban pa nga mga galastuhan sa pagpakay-o.

13 Ang kuwarta nga ginhatag sa templo wala gin-gamit sa pagpahimo sang pilak nga mga kupa, mga pang-utod sa pabilo, mga yahong, mga trumpeta, ukon sang bisan ano nga gamit nga bulawan ukon pilak para sa templo sangGinoo.

14 Kundi ginbayad ini sa mga nagaulobra sa templo kag sa mga materyales.

15 Wala na ginpangitaan sang lista sang mga gastos ang mga tawo nga nagadumala sa pagpakay-o kay masaligan sila.

16 Ang kuwarta nga ginhatag kaupod sang mga halad nga bayad sa sala kag sang mga halad sa pagpakatinlo wala ginsulod sa kahon didto sa templo sangGinoo, kay para lang ato sa mga pari.

17 Sadto nga tion, si Haring Hazael sang Aramnagsalakay sa Gat kag naagaw niya ini. Dayon nagdesisyon siya nga magsalakay man sa Jerusalem.

18 Gintipon ni Haring Joash ang tanan nga butang nga ginhalad sang iya mga katigulangan saGinoo, kag pati man ang iya mga ginhalad. (Ang mga katigulangan ni Joash nga naghalad sadto nga mga butang amo sila ni Jehoshafat, Jehoram, kag Ahazia, nga mga hari sang Juda.) Ini tanan ginpadala ni Joash kay Hazael, pati ang tanan nga bulawan nga ara sa mga bodega sang templo sangGinookag sang palasyo. Gani wala na magsalakay si Hazael sa Jerusalem.

19 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Joash, kag ang tanan nga iya ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Juda.

20 Sang ulihinagrebelde kontra kay Haring Joash ang iya mga opisyal, kag ginpatay nila siya sa Bet Millo, sa dalan pakadto sa Silla.

21 Ang mga opisyal nga nagpatay sa iya amo sila ni Jozacarnga anak ni Shimeat kag si Jehozabad nga anak ni Shomer. Ginlubong siya sa ginlubngan sang iya mga katigulangan sa Banwa ni David. Kag si Amazia nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Jehoahaz sa Israel

1 Nangin hari sang Israel si Jehoahaz nga anak ni Jehu sang ika-23 nga tuig sang paghari ni Joash, nga anak ni Ahazia, sa Juda. Sa Samarianag-estar si Jehoahaz, kagnaghari siya sa sulod sang 17 ka tuig.

2 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo. Ginsunod niya ang mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel. Kag wala gid siya nagbiya sa sini nga mga sala.

3 Gani naakig angGinoosa Israel. Kag sa malawig nga tion ginpasakop niya sila kay Haring Hazael sang Aram kag sa iya anak nga si Ben Hadad.

4 Nagpangamuyo si Jehoahaz saGinoo, kag ginpamatian siya sangGinoo, kay nakita sangGinooang puwerte nga pagpamigos sang hari sang Aram sa Israel.

5 Ginhatagan sila sangGinoosang pangulo nga naghilway sa ila sa mga taga-Aram. Gani nagpuyo liwat sing malinong ang mga Israelinhon pareho sang una.

6 Pero wala sila magbiya sa pagsunod sa mga sala sang panimalay ni Jeroboam, nga nangin kabangdanan sang ila pagpakasala. Wala man nila paggub-a anghulohaligi nga simbolo sang diosa nga siAshera sa Samaria.

7 Sang ulihi ang nabilin kay Jehoahaz amo na lang ang 50 ka manugkabayo, 10 ka karwahe, kag 10,000 ka soldado, kay ang iban ginpamatay sang hari sang Aram, nga daw sa yab-ok nga gintasak-tasak.

8 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Jehoahaz, kag ang iya bantog nga mga binuhatan kag ang tanan niya nga ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

9 Sang napatay si Jehoahaz, ginlubong siya sa ginlubngan sang iya mga katigulangan sa Samaria. Kag si Jehoash nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Jehoash sa Israel

10 Nangin hari sang Israel si Jehoash nga anak ni Jehoahaz sang ika-37 nga tuig sang paghari ni Joash sa Juda. Sa Samarianag-estar si Jehoash, kagnaghari siya sa sulod sang 16 ka tuig.

11 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo. Wala siya nagbiya sa mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel.

12 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Jehoash, kag ang iya bantog nga mga binuhatan kag ang tanan niya nga ginhimo, pati ang iya pagpakig-away kay Haring Amazia sang Juda, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

13 Sang napatay si Jehoash, ginlubong siya sa Samaria, didto sa ginlubngan sang mga hari sang Israel. Kagang iya anak ngasi JeroboamIIamo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Napatay si Elisha

14 Sang buhi pa si Haring Jehoash,nagmasakit si Elisha kag daw mapatay na gid siya. Nagkadto si Haring Jehoash sa iya kag naghibi sa iya. Nagsiling si Jehoash, “Amay ko, Amay ko! Ang mga karwahe kag mga manugkarwahe sang Israel!”

15 Nagsiling si Elisha, “Magkuha ka sang pana kag mga baslay.”Kag gintuman ini ni Jehoash.

16 Dayon ginsilingan siya ni Elisha nga uyatan niya ang pana. Sang ginauyatan na niya ini, ginkaptan ni Elisha ang iya kamot

17 kag ginsilingan siya, “Abrihi ang bintana sa sidlangan dampi.” Kag gin-abrihan niya ini. Dayon ginsilingan siya ni Elisha nga magpana siya. Kag sang nagpana siya, nagsiling si Elisha, “Ina nga baslay palatandaan nga padaugon ka sangGinookontra sa Aram. Laglagon mo sing bug-os ang mga Arameanhon sa Afek.”

18 Ginsilingan liwat ni Elisha si Jehoash nga magkuha sang mga baslay. Kag sang nagkuha siya, nagsiling si Elisha, “Panaa ang duta.” Kag ginpana niya ang duta sang tatlo ka beses, kag dayon nag-untat siya.

19 Naakig si Elisha sa iya kag nagsiling, “Kuntani lima ukon anom ka beses mo ini ginpana agod malaglag mo sing bug-os ang mga Arameanhon. Pero karon, mapierdi mo lang sila sing tatlo ka beses.”

20 Sang ulihi napatay si Elisha kag ginlubong.

Kada tuig may grupo sang mga Moabnon nga nagasalakay sa Israel.

21 Isa sina ka tion, may mga Israelinhon nga magalubong kuntani sang patay. Pero sang makakita sila sang grupo sang mga Moabnon nga nagasalakay, gindali-dali nila sulod ang bangkay sa kuweba nga ginlubngan ni Elishakag nagpalagyo. Pagtandog sang bangkay sa mga tul-an ni Elisha, nabuhi ang patay kag nagtindog.

22 Ginpigos ni Haring Hazael sang Aram ang Israel sa bug-os nga panahon sang paghari ni Jehoahaz.

23 Pero ginkaluoyan kag ginkabalak-an sila sangGinootungod sa iya kasugtanan kay Abraham, Isaac, kag Jacob. Hasta subong wala niya sila paglaglaga ukon pagpahalinasa ila lugar palayosa iya presensya.

24 Napatay si Haring Hazael sang Aram, kag si Ben Hadad nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

25 Napierdi ni Jehoash ang Aram sing tatlo ka beses, kag nabawi niya kay Ben Hadad ang mga banwa nga naagaw sang amay ni Ben Hadad nga si Hazael sang pagpakig-away niya sa amay ni Jehoash nga si Jehoahaz.

Ang Paghari ni Amazia sa Juda

1 Nangin hari sang Juda si Amazia nga anak ni Joash sang ikaduha nga tuig sang paghari ni Jehoash, nga anak ni Jehoahaz, sa Israel.

2 Nagaedad si Amazia sing 25 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalemsiya nag-estar, kagnaghari siya sa sulod sang 29 ka tuig. Ang iya iloy amo si Jehoadin nga taga-Jerusalem.

3 Maayo ang ginhimo ni Amazia sa panulok sangGinoo, pero indi gid pareho sa ginhimo ni David nga iya katigulangan. Ginsunod niya ang iya amay nga si Joash.

4 Wala man niya ginpaguba ang mga simbahan sa mataas nga mga lugar, gani padayon didto ang mga tawo sa paghalad sang mga halad kag sa pagsunog sang mga insenso.

5 Sang malig-on na ang paghari ni Amazia, ginpapatay niya ang mga opisyal nga nagpatay sa iya amay nga hari.

6 Pero wala niya ginpapatay ang ila mga anak, kay suno sa nasulat sa Libro sang Kasuguan ni Moises, nagsiling angGinoo, “Indi dapat pagpatyon ang mga ginikanan tungod sa sala sang ila mga anak, kag ang mga anak indi man dapat pagpatyon tungod sa sala sang ila mga ginikanan. Patyon lang ang tawo tungod sa iya kaugalingon nga sala.”

7 Si Amazia amo ang nakapatay sang 10,000 ka Edomnon sa kapatagan nga ginatawag Asin. Naagaw man niya sa inaway ang Sela, kag gintawag niya ini nga Jokteel, kag amo gihapon ang ngalan sini hasta subong.

8 Isa ka adlaw, nagpadala si Amazia sang mga mensahero sa hari sang Israel nga si Jehoash nga anak ni Jehoahaz kag apo ni Jehu. Ginhangkat niya si Jehoash nga mag-inaway sila.

9 Pero ginsabat siya ni Haring Jehoashpaagi sa sini nga estorya:“Didto sa Lebanon may tunukon nga tanom nga nagpadala sang sini nga mensahi sa kahoy nga sedro: ‘Ipaasawa ang imo anak nga babayi sa akon anak nga lalaki.’ Pero may nag-agi nga talunon nga sapat kag gintasak-tasak niya ang tunukon nga tanom.

10 Amazia,matuod nga napierdi mo ang Edom kag ginapabugal mo ina. Magkontento ka na lang sa imo pagdaog kag magpabilin sa imo lugar. Ngaa gusto mo gid ang gamo nga magadala lang sang kalaglagan sa imo kag sa Juda?”

11 Pero wala nagpamati si Amazia, gani ginsalakay siya ni Haring Jehoashkag sang iya mga soldado. Nag-away sila sa Bet Shemesh nga sakop sang Juda.

12 Napierdi ang Juda sa Israel, kag ang tagsa ka soldado sang Juda nagpalagyo pauli.

13 Nadakpan ni Haring Jehoash si Haring Amazia didto sa Bet Shemesh. Dayon nagkadto si Jehoash sa Jerusalem kag gin-guba niya ang mga pader sini halin sa Puwertahan sang Efraim pakadto sa Pamusod nga Puwertahan, nga mga 600 ka tapak ang kalabaon.

14 Ginpanguha niya ang tanan nga bulawan, pilak, kag kagamitan nga iya nakita sa templo sangGinookag sa bodega sang palasyo. Nagdala man siya sang mga bihag sa iya nga pagbalik sa Samaria.

15 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Jehoash, kag ang iya bantog nga mga binuhatan kag ang iban pa niya nga ginhimo, pati ang iya pagpakig-away kay Haring Amazia sang Juda, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

16 Sang napatay si Jehoash, ginlubong siya sa ginlubngan sang mga hari sang Israel sa Samaria. Kag ang iya anak nga si JeroboamIIamo ang nagbulos sa iya bilang hari.

17 Nagkabuhi pa si Haring Amazia sang Juda sang 15 ka tuig sa tapos nga mapatay si Haring Jehoash sang Israel.

18 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Amazia nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Juda.

19 May mga tawo sadto nga nagplano sa pagpatay kay Amazia sa Jerusalem, gani nagpalagyo siya sa Lakish. Pero ginpasundan nila siya sa Lakish, kag ginpatay siya didto.

20 Ang iya bangkay ginkarga sa kabayo kag gindala pabalik sa Jerusalem kag ginlubong sa ginlubngan sang iya mga katigulangan sa Banwa ni David.

21 Ang ginbulos sang katawhan sang Juda kay Amazia bilang hari amo ang iya anak nga si Azarianga nagaedad sang 16 ka tuig.

22 Siya ang nagbawi sang Elat kag nagpatindog liwat sini sa tapos mapatay ang iya amay nga si Amazia.

Ang Paghari ni Jeroboam II sa Israel

23 Nangin hari sang Israel si JeroboamIInga anak ni Jehoash sang ika-15 nga tuig sang paghari ni Amazia, nga anak ni Joash, sa Juda. Sa Samarianag-estar si Jeroboam II, kagnaghari siya sa sulod sang 41 ka tuig.

24 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo. Wala siya nagbiya sa mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel.

25 Siya ang nagbawi sang mga lugar nga iya sadto sang Israel, halin sa Lebo Hamat pakadto sa Patay nga Dagat.Amo ini ang ginpromisa sangGinoo, ang Dios sang Israel, paagi sa iya alagad nga propeta nga si Jonas, nga anak ni Amitai nga taga-Gat Hefer.

26 Ginbuot sangGinoonga matabo inikay nakita niya ang puwerte nga pag-antos sang mga Israelinhon, ulipon man ukon indi. Wala gid sing may makabulig sa ila.

27 Kag tungod nga wala nagsiling angGinoonga dulaon niya ang Israel sa kalibutan, ginluwas niya sila paagi kay JeroboamII,nga anak ni Jehoash.

28 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni JeroboamII, kag ang iya bantog nga mga binuhatan kag ang iban pa niya nga ginhimo, pati ang iya pagbawi sa Damascus kag Hamat nga bahin sadto sang Juda,nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

29 Sang napatay si JeroboamII, ginlubong siya sa ginlubngan sang mga hari sang Israel. Kag si Zacarias nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Azaria sa Juda

1 Nangin hari sang Juda si Azarianga anak ni Amazia sang ika-27 nga tuig sang paghari ni JeroboamIIsa Israel.

2 Nagaedad si Azaria sang 16 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalemsiya nag-estar, kagnaghari siya sa sulod sang 52 ka tuig. Ang iya iloy amo si Jecolia nga taga-Jerusalem.

3 Maayo ang ginhimo ni Azaria sa panulok sangGinoo, pareho sa ginhimo sang iya amay nga si Amazia

4 Pero wala niya ginpaguba ang mga simbahan sa mataas nga mga lugar, gani padayon didto ang mga tawo sa paghalad sang mga halad kag sa pagsunog sang mga insenso.

5 Ginpaantos sangGinoosi Azaria sang delikado nga balatian sa panithasta sa adlaw nga napatay siya. Nag-estar siya sa isa ka naseparar nga balay. Si Jotam nga iya anak amo ang nagpangulo sa palasyo kag sa katawhan sang Juda.

6 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Azaria, kag ang tanan nga iya ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Juda.

7 Sang napatay si Azaria, ginlubong siya malapit sa ginlubngan sang iya mga katigulangan sa Banwa ni David. Kag si Jotam nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Zacarias sa Israel

8 Nangin hari sang Israel si Zacarias nga anak ni JeroboamIIsang ika-38 nga tuig sang paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samarianag-estar si Zacarias, kagnaghari siya sa sulod sang anom ka bulan.

9 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo, pareho sa ginhimo sang iya mga katigulangan. Wala siya nagbiya sa mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel.

10 Karon, nagplano sing malain si Shalum nga anak ni Jabesh kontra kay Zacarias. Ginpatay niya si Zacarias sa atubangan sang mga tawo, kag ginbuslan bilang hari.

11 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Zacarias nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

12 Gani natuman ang ginsiling sangGinookay Jehu, “Ang imo mga kaliwat magahari sa Israel hasta sa ikaapat nga henerasyon.”

Ang Paghari ni Shalum sa Israel

13 Nangin hari sang Israel si Shalum nga anak ni Jabesh sang ika-39 nga tuig sang paghari ni Uziasa Juda. Sa Samarianag-estar si Shalum, kagnaghari siya sa sulod sang isa lang ka bulan.

14 Kay ginpatay siya ni Menahem nga anak ni Gadi kag ginbuslan bilang hari sang nagkadto si Menahem sa Samaria halin sa Tirza.

15 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Shalum, pati ang iya plano nga pagpataykay Zacarias, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

16 Sadto nga tion, ginsalakay ni Menahem ang Tifsa kag ang mga lugar sa palibot sini hasta sa Tirza, kay ang mga pumuluyo sini indi magsurender sa iya. Ginpamatay niya ang tanan nga pumuluyo sang Tifsa, kag ginpangririan ang tiyan sang mga nagabulusong nga mga babayi.

Ang Paghari ni Menahem sa Israel

17 Nangin hari sang Israel si Menahem nga anak ni Gadi sang ika-39 nga tuig sang paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samarianag-estar si Menahem, kagnaghari siya sa sulod sang 10 ka tuig.

18 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo. Sa bug-os niya nga paghari wala siya nagbiya sa mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel.

19 Karon, nagkadto si Haring Tiglat Pilisersang Asiria sa Israel sa pagsalakay sini. Ginhatagan ni Menahem si Tiglat Piliser sing mga 35 ka tonelada nga pilak agod buligan siya ni Tiglat Piliser nga maglig-on pa gid ang iya paghari.

20 Ang mga pilak ginkuha ni Menahem sa mga manggaranon sa Israel paagi sa pagpilit sa kada isa sa ila sa paghatag sang tag-50 ka bilog nga pilak. Gani nag-untat sa pagsalakay ang hari sang Asiria kag nagpauli siya sa iya nasyon.

21 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Menahem, kag ang tanan nga iya ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

22 Sang napatay si Menahem, si Pekaya nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Pekaya sa Israel

23 Nangin hari sang Israel si Pekaya nga anak ni Menahem sang ika-50 nga tuig sang paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samarianag-estar si Pekaya, kagnaghari siya sa sulod sang duha ka tuig.

24 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo. Wala siya nagbiya sa mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel.

25 Karon, nagplano sing malain si Peka nga anak ni Remalia kontra kay Pekaya. Ining si Peka amo ang kumander sang mga soldado ni Pekaya. Upod sa 50 ka tawo sa Gilead, ginpatay ni Peka si Pekaya pati si Argob kag si Arieh, didto sa mabakod nga parte sang palasyo sa Samaria. Kag ginbuslan ni Peka si Pekaya bilang hari.

26 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Pekaya, kag ang tanan nga iya ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

Ang Paghari ni Peka sa Israel

27 Nangin hari sang Israel si Peka nga anak ni Remalia sang ika-52 ka tuig sang paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samarianag-estar si Peka, kagnaghari siya sa sulod sang 20 ka tuig.

28 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo. Wala siya nagbiya sa mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel.

29 Sang panahon sang paghari ni Peka, ginsalakay ni Haring Tiglat Piliser sang Asiria ang Israel, kag naagaw niya ang mga banwa sang Ion, Abel Bet Maaca, Janoa, Kedesh, kag Hazor. Naagaw man niya ang Gilead, Galilea, kag ang bug-os nga duta sang Naftali. Kag gindala niya ang mga pumuluyo sini sa Asiria bilang mga bihag.

30 Dayon nagplano sing malain si Hoseas nga anak ni Elah kontra kay Peka nga anak ni Remalia. Ginpatay niya si Peka kag ginbuslan bilang hari. Natabo ini sang ika-20 nga tuig sang paghari ni Jotam, nga anak ni Uzia, sa Juda.

31 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Peka, kag ang tanan nga iya ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel.

Ang Paghari ni Jotam sa Juda

32 Nangin hari sang Juda si Jotam nga anak ni Uzia sang ikaduha nga tuig sang paghari ni Peka, nga anak ni Remalia, sa Israel.

33 Nagaedad si Jotam sang 25 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalemsiya nag-estar, kagnaghari siya sa sulod sang 16 ka tuig. Ang iya iloy amo si Jerusha nga anak ni Zadok.

34 Maayo ang ginhimo ni Jotam sa panulok sangGinoo, pareho sa ginhimo sang iya amay nga si Uzia.

35 Pero wala niya ginpaguba ang mga simbahan sa mataas nga mga lugar, gani padayon didto ang mga tawo sa paghalad sang mga halad kag sa pagsunog sang mga insenso. Si Jotam ang nagpatindog sang Aminhan nga Puwertahan sang templo sangGinoo.

36 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Jotam, kag ang iya mga ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Juda.

37 Sang panahon sang iya paghari, nagsugod angGinoosa paggamit kay Haring Rezin sang Aram kag kay Peka nga anak ni Remalia sa pagsalakay sa Juda.

38 Sang napatay si Jotam, ginlubong siya sa ginlubngan sang iya mga katigulangan sa Banwa ni David nga iya man katigulangan. Kag si Ahaz nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Ahaz sa Juda

1 Nangin hari sang Juda si Ahaz nga anak ni Jotam sang ika-17 nga tuig sang paghari ni Peka, nga anak ni Remalia,sa Israel.

2 Nagaedad si Ahaz sang 20 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalemsiya nag-estar, kagnaghari siya sa sulod sang 16 ka tuig. Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoonga iya Dios, indi pareho sa ginhimo sang iya katigulangan nga si David.

3 Nagsunod siya sa mga pagginawi sang mga hari sang Israel, kag bisan gani ang iya anak ginhalad niya sa kalayo. Ginsunod niya ang makangilil-ad nga mga ginahimo sang mga nasyon nga ginpatabog sangGinoosa mga Israelinhon.

4 Naghalad siya sang mga halad kag nagsunog sang mga insenso sa mga simbahan sa mataas nga mga lugar, sa ibabaw sang mga bukid kag sa idalom sang tagsa ka madabong nga kahoy.

5 Samtang nagahari si Ahaz sa Juda, nagsalakay sa Jerusalem si Haring Rezin sang Aram kag si Haring Peka sang Israel, nga anak ni Remalia, kag ginkibon nila ini. Pero wala nila madaog si Ahaz.

6 Sadto nga tion, nabawi ni Haring Rezin sang Aramang Elat paagi sa pagtabog sa katawhan sang Juda. Nagsaylo dayon ang iban nga mga Arameanhonsa Elat kag didto sila nag-estar hasta subong.

7 Nagsugo si Ahaz sang mga mensahero sa pagdala sang sini nga mensahi kay Haring Tiglat Piliser sang Asiria: “Ako nga imo alagad luwasa sa mga kamot sang hari sang Aram kag sang hari sang Israel nga nagasalakay sa akon.”

8 Ginkuha ni Ahaz ang pilak kag bulawan sa templo sangGinookag sa bodega sang palasyo kag ginpadala ini sa hari sang Asiria bilang regalo.

9 Nagsugot ang hari sang Asiria sa ginpangabay ni Ahaz, gani ginsalakay niya ang Damascus kag gin-agaw ini. Gindala niya ang mga pumuluyo sini sa Kir bilang mga bihag, kag ginpatay niya si Rezin.

10 Dayon nagkadto si Haring Ahaz sa Damascus sa pagpakigkita kay Haring Tiglat Piliser sang Asiria. Sang didto siya, may nakita siya nga halaran. Gani ginpadal-an niya ang pari nga si Uria sang modelo sang halaran lakip na ang mga detalye sa paghimo sini.

11 Naghimo si Uria sang halaran nga suno gid sa modelo nga ginpadala sa iya ni Ahaz, kag natapos niya ang halaran sa wala pa nakabalik si Ahaz.

12-13 Pag-abot ni HaringAhazhalin sa Damascus, nakita niya ang halaran. Nagpalapit siya sa halaran kag naghaladsang halad nga ginasunog kag halad nga regalo. Kag ginbubuan niya ang halaran sang halad nga ilimnon kag ginwisikan sang dugo sangsapat ngaiya ginhalad para sa maayo nga relasyon.

14 Dayon ginpakuha niya ang daan nga halaran nga saway. Ara ini sa presensya sangGinoodidto sa tunga sang bag-o nga halaran kag sang templo sangGinoo. Dayon ginpabutang niya ini sa aminhan sang bag-o nga halaran.

15 Nagmando siya dayon kay Uria nga pari, “Gamita ang bag-o nga halaran sa paghalad sang mga halad nga ginasunog kada aga kag sang mga halad nga regalo kada gab-i. Gamita man ini sa paghalad sang mga halad nga ginasunog kag mga halad nga regalo nga ginahalad sang hari kag sang mga tawo, kag pati man sa ila mga halad nga ilimnon. Iwisik mo sa bag-o nga halaran ang dugo sang halad nga ginasunog kag sang iban pa nga mga halad. Pero ang saway nga halaran himuon ko nga akon palangamuyuan.”

16 Kag ginhimo ni Uria nga pari ang ginsugo sa iya ni Haring Ahaz.

17 Dayon ginkuha ni Haring Ahaz ang mga dingding kag mga labador sang mga karo nga ginagamit sa paghakot sang tubigsa templo. Ginkuha man niya angdako nga suludlan sang tubig nga ginatawagDagat sa likod sang mga turo nga baka nga saway, kag ginbutang ini sa tulungtungan nga bato.

18 Kag agod malipay ang hari sang Asiria, ginkuha ni Ahaz sa palasyo ang ulu-atop nga ginagamit kon Adlaw nga Inugpahuway kag ginsira ang alagyan sang mga harisang Judapasulod sa templo.

19 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Ahaz, kag ang iya mga ginhimo, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Juda.

20 Sang napatay si Ahaz, ginlubong siya sa ginlubngan sang iya mga katigulangan sa Banwa ni David. Kag si Hezekia nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Hoseas sa Israel

1 Nangin hari sang Israel si Hoseas nga anak ni Elah sang ikadose nga tuig sang paghari ni Ahaz sa Juda. Sa Samarianag-estar si Hoseas, kagnaghari siya sa sulod sang siyam ka tuig.

2 Malain ang iya ginhimo sa panulok sangGinoo, pero indi gid pareho sa ginhimo sang mga hari sang Israel nga nauna sa iya.

3 Ginsalakay ni Haring Shalmaneser sang Asiria si Hoseas. Ginsakop niya siya kag ginpabayad sang buhis.

4 Pero sang ulihi wala na nagbayad si Hoseas sang buhis subong sang iya ginahimo kada tuig, kag nagpangayo siya sang bulig kay Haring So sang Egipto. Sang mahibaluan ni Shalmaneser nga nagtraidor si Hoseas, gindakop niya siya kag ginpriso.

5 Dayon ginsalakay sang hari sang Asiria ang bug-os nga Israel, kag sa sulod sang tatlo ka tuig ginkibon niya ang Samaria.

6 Kag sang ikasiyam nga tuig sang paghari ni Hoseas, gin-agaw sang hari sang Asiria ang Samaria, kag gindala niya ang mga taga-Israel sa Asiria bilang mga bihag. Ginpaestar niya sila sabanwa sangHala, sa mga lugar malapit sa Suba sang Habor sa Gozan, kag sa mga banwa sang mga Medianhon.

7 Natabo ini sa mga taga-Israel tungod kay nakasala sila saGinoonga ila Dios nga nagpaguwa sa ila sa Egipto kag naghilway sa ila sa mga kamot sang Faraon nga hari sang Egipto. Nagsimba sila sa iban nga mga dios

8 kag nagsunod sa mga pagginawi sang mga nasyon nga ginpatabog sangGinoosa ila. Nagsunod man sila sa mga pagginawi nga gintudlo sang mga hari sang Israel.

9 Naghimo sila sa tago sang mga butang nga kontra saGinoonga ila Dios. Naghimo man sila sang mga simbahan sa mataas nga mga lugar bisan diinsa Israel,halin samagagmay nga mgabaryohasta sadalagko nga mgabanwa nga napaderan.

10 Nagpatindog sila sang handumanan nga mga bato kag mgahulohaligi nga simbolo sang diosa nga siAshera sa ibabaw sang tagsa ka bukid kag sa idalom sang tagsa ka madabong nga kahoy.

11 Nagsunog sila sang mga insenso sa tagsa ka simbahan sa mataas nga mga lugar, pareho sang ginhimo sang mga nasyon nga ginpatabog sangGinoosa ila. Naghimo sila sang malaot nga mga butang nga nakapaakig saGinoo.

12 Nagsimba sila sa mga dios-dios bisan nagsiling angGinoo, “Indi kamo magsimba sa mga dios-dios.”

13 Ginapaandaman permi sangGinooang Israel kag Juda paagi sa mga propeta kag manalagna: “Magbiya na kamo sa inyo malaot nga mga pagginawi. Tumana ninyo ang akon mga sugo kag mga pagsulundan nga ara sa bug-os nga Kasuguan nga ginpatuman ko sa inyo mga katigulangan kag ginhatag ko sa inyo paagi sa akon mga alagad nga mga propeta.”

14 Pero indi sila magtuman. Matig-a ang ila mga ulo pareho sa ila mga katigulangan nga wala nagsalig saGinoonga ila Dios.

15 Ginsikway nila ang iya mga pagsulundan kag ang kasugtanan nga ginhimo niya sa ila mga katigulangan, kag ginbaliwala nila ang iya mga paandam sa ila. Ginsunod nila ang mga wala sing pulos nga mga dios-dios, kag sila nangin wala man sing pulos. Ginsunod nila ang mga nasyon sa ila palibot bisan ginmanduan sila sangGinoonga indi sila magsunod. Ginhimo gid nila ang mga butang nga gindilian sa ila sangGinoonga himuon.

16 Ginsikway nila ang tanan nga sugo sangGinoonga ila Dios, kag naghimo sila para sa ila kaugalingon sang imahen sang duha ka tinday nga baka, kag sanghulohaligi nga simbolo sang diosa nga siAshera. Nagsimba sila sa tanan nga butang sa langit kag sa kay Baal.

17 Ginhalad nila ang ila mga bata sa kalayo; nagdangop sila sa mga manugpakot kag mga babaylan, kag gintugyan nila ang ila kaugalingon sa paghimo sang malain sa panulok sangGinoo, kag nakapaakig ini saGinoo.

18 Naakig gid angGinoosa mga taga-Israel kag ginpahalin niya silasa ila lugar palayosa iya presensya. Ang tribo lang ni Juda amo ang nabilin,

19 kag bisan gani ang Juda wala man nagtuman sa mga sugo sangGinoonga ila Dios. Ginsunod nila ang mga pagginawi nga gintudlo sa ila sang mga taga-Israel.

20 Gani ginsikway sangGinooang tanan nga katawhan sang Israel. Ginsilutan niya sila paagi sa pagtugyan sa ila sa mga nagsalakay sa ila hasta nga ginpahalin niya silasa ila lugar palayosa iya presensya.

21 Sang ginseparar sangGinooang Israel sa ginharian ni David, ginhimo sang mga taga-Israel si Jeroboam nga anak ni Nebat nga ila hari. Gin-ganyat ni Jeroboam ang mga taga-Israel sa pagbiya saGinoo, kag gintulod niya sila sa paghimo sang dako nga sala.

22 Nagpadayon sa pagsunod ang mga taga-Israel sa mga sala ni Jeroboam, kag wala gid sila nagbiya sa sini,

23 hasta nga ginpahalin sila sangGinoosa ila lugar palayo sa iya presensya, suno sa iya ginpaandam sa ila paagi sa iya mga alagad nga mga propeta. Gani ginbihag ang katawhan sang Israel sa Asiria, kag didto sila nagaestar hasta subong.

Nag-estar ang mga Taga-Asiria sa Israel

24 Nagpadala ang hari sang Asiria sang mga tawo sa Samaria halin sa Babilonia, Cut, Ava, Hamat, kag Sefarvaim, kag ginpaestar niya sila sa mga banwa sang Samaria sa pagbulos sa mga taga-Israel. Gani ginsakop nila ang Samaria kag ang iban pa nga mga banwa sang Israel.

25 Sang pagsugod nila estar didto, wala sila nagsimba saGinoo; gani ginpadal-an sila sangGinoosang mga leon kag ginpamatay ang iban sa ila.

26 Ini nga hitabo ginbalita sa hari sang Asiria: “Ang mga tawo nga imo ginpadala kag ginpaestar sa mga banwa sang Samaria wala kahibalo sang kasuguan sang dios sa amo nga lugar. Gani ginpadal-an niya sila sang mga leon kag ginpamatay ang iban sa ila, kay wala gid sila kahibalo sang iya kasuguan.”

27 Nagmando dayon ang hari sang Asiria, “Pabalika sa Samaria ang isa sa mga pari nga aton ginbihag, kag didto siya paestara agod makatudlo siya sa mga tawo kon ano ang kasuguan sang dios sa amo nga lugar.”

28 Gani ang isa sa mga pari nga ginbihag nagbalik sa Samaria kag didto nag-estar sa Betel, kag gintudluan niya ang mga tawo kon paano magsimba saGinoo.

29 Pero ining nagkalain-lain nga grupo sang mga tawo padayon nga naghimo sang ila mga dios-dios sa tagsa ka banwa nga ila ginaestaran. Ginbutang nila ang ila mga dios-dios sa mga simbahan sa mataas nga mga lugar nga ginhimo sang mga taga-Samaria.

30 Ang halin sa Babilonia naghimo sangimahen sang ila dios nga siSucot Benot. Ang halin sa Cut naghimo sangimahen sang ila dios nga siNergal. Ang halin sa Hamat naghimo sangimahen sang ila dios nga siAshima.

31 Ang halin sa Ava naghimo sangimahen sang ila mga dios nga siNibhaz kag si Tartak. Kag ang halin sa Sefarvaim ginsunog nila ang ila mga kabataan bilang halad sa ila mga dios nga si Adramelec kag si Anamelec.

32 Nagsimba sila saGinoo, pero nagpili sila sang mga pari halin mismo sa ila mga tawo sa pagpanguna sa ila sa paghalad sa mga simbahan sa mataas nga mga lugar.

33 Nagsimba sila saGinoo, pero nagsimba man sila sa ila kaugalingon nga mga dios suno sa kinabatasan sang mga nasyon nga ila ginhalinan.

34 Hasta subong ginahimo gihapon nila ini. Indi matuod ang ila pagsimba saGinoo, kag wala sila nagatuman sa mga sugo, mga pagsulundan, mga pagpanudlo, kag mga kasuguan nga ginhatag sangGinoosa mga kaliwat ni Jacob, nga iya gin-ngalanan nga Israel.

35 Sang naghimo angGinoosang kasugtanan sa mga Israelinhon, nagmando siya sa ila: “Indi kamo magsimba ukon mag-alagad sa mga dios-dios, ukon maghalad sa ila.

36 Ako lang ang inyo simbahon, angGinoonga nagpaguwa sa inyo sa Egipto paagi sa akon dako nga gahom. Ako lang ang dapat ninyo simbahon kag halaran.

37 Dapat tumanon ninyo permi ang akon mga sugo, mga pagsulundan, mga pagpanudlo, kag mga kasuguan nga akon ginsulat para sa inyo. Indi gid kamo magsimba sa iban nga mga dios.

38 Indi ninyo pagkalimtan ang akon kasugtanan sa inyo, kag indi kamo magsimba sa iban nga mga dios.

39 Ako lang gid ang inyo simbahon, angGinoonga inyo Dios, kay ako ang magaluwas sa inyo sa tanan ninyo nga kaaway.”

40 Pero ato nga mga tawo wala nagpamati saGinoo, kundi nagpadayon sila sa paghimo sang ila daan nga mga kinabatasan.

41 Samtang nagasimba sila saGinoo, nagasimba man sila sa ila mga dios-dios. Kag hasta subong amo ina ang ginahimo sang ila mga kaliwat.

Ang Paghari ni Hezekia sa Juda

1 Nangin hari sang Juda si Hezekia nga anak ni Ahaz sang ikatatlo nga tuig sang paghari ni Hoseas, nga anak ni Elah, sa Israel.

2 Nagaedad si Hezekia sang 25 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalemsiya nag-estar, kagnaghari siya sa sulod sang 29 ka tuig. Ang iya iloy amo si Abia nga anak ni Zacarias.

3 Maayo ang ginhimo ni Hezekia sa panulok sangGinoo, pareho sa ginhimo sang iya katigulangan nga si David.

4 Ginpaguba niya ang mga simbahan sa mataas nga mga lugar, ginpadugmok ang mga handumanan nga bato, kag ginpautod anghulohaligi nga simbolo sang diosa nga siAshera. Ginpadugmok man niya ang saway nga man-og nga ginhimo ni Moises, kay hasta sadto nga tion ginasimba ato sang mga Israelinhon paagi sa pagsunog sang mga insenso. Ining saway nga man-og gintawag nga Nehushtan.

5 Nagsalig si Hezekia saGinoo, ang Dios sang Israel. Wala gid sing hari sa Juda nga pareho sa iya, bisan ang mga nauna sa iya kag ang mga sunod sa iya.

6 Matutom gid siya sa pagsunod saGinoo, kag wala gid siya nag-untat sa pagsunod sa iya. Kag gintuman niya ang mga sugo nga ginhatag sangGinookay Moises.

7 Gin-updan siya sangGinoo, kag madinalag-on siya sa tanan niya nga ginahimo. Nagrebelde siya sa hari sang Asiria kag wala nag-alagad sa iya.

8 Halin samagagmay nga mgabaryohasta sadalagko nga mgabanwa nga napaderan, ginpierdi niya ang mga Filistinhon hasta sa Gaza kag sa mga lugar nga sakop sini.

9 Sang ikaapat nga tuig sang paghari ni Hezekia, nga amo ang ikapito nga tuig sang paghari ni Hoseas sa Israel, nagsalakay si Haring Shalmaneser sang Asiria sa Samaria kag ginkibon ini.

10 Pagkaligad sang tatlo ka tuig, sang ikaanom nga tuig sang paghari ni Hezekia kag sang ikasiyam nga tuig sang paghari ni Hoseas, naagaw sang Asiria ang Samaria.

11 Gindala sang hari sang Asiria ang mga taga-Israel sa Asiria bilang mga bihag, kag ginpaestar sila sabanwa sangHala, sa mga lugar nga malapit sa Suba sang Habor sa Gozan, kag sa mga banwa sang mga Medianhon.

12 Natabo ini sa mga taga-Israel tungod kay wala sila nagtuman saGinoonga ila Dios, kundi ginlapas nila ang kasugtanan sangGinoosa ila—ang tanan nga sugo nga ginhatag sangGinoopaagi sa iya alagad nga si Moises. Wala sila nagpamati ukon nagtuman sini.

Ginsalakay sang Asiria ang Juda

13 Sang ika-14 nga tuig sang paghari ni Hezekia, ginsalakay ni Haring Senakerib sang Asiria ang tanan nga napaderan nga mga banwa sang Juda kag gin-agaw niya ini.

14 Gani nagpadala sang sini nga mensahi si Haring Hezekia sa hari sang Asiria sa Lakish: “Nakasala akosa akon pagrebelde sa imo. Pero hatagan ko ikaw sang bisan ano nga imo pangayuon, basta maghalin lang kamo sa amon.” Gani nangayo ang hari sang Asiria kay Haring Hezekia sing mga napulo ka tonelada nga pilak kag isa ka tonelada nga bulawan.

15 Ginhatag ni Hezekia sa iya ang tanan nga pilak sa templo sangGinookag sa bodega sang palasyo.

16 Ginpanguha ni Hezekia pati ang mga bulawan nga iya ginhaklap sa mga puwertahan sang templo sangGinookag sa mga hambasini, kag ginhatag ini sa hari sang Asiria.

17 Pero samtang didto si Senakerib sa Lakish, ginsugo niya ang iya pangulo nga kumander, ang pangulo nga opisyal, kag ang iya kumander nga may madamo nga mga soldado, nga magkadto sa Jerusalem sa pagpakigkita kay Haring Hezekia. Sang didto na sila sa guwa sang Jerusalem, nagpundo sila malapit sa ililigan sang ibabaw nga punong, didto dampi sa dalan pakadto sa lugar nga ginapanglabhan.

18 Ginpatawag nila si Haring Hezekia, pero ang ginpakadto sang hari amo si Eliakim nga anak ni Hilkia, nga administrador sang palasyo, si Shebna nga sekretaryo, kag si Joa nga anak ni Asaf, nga manugdumala sang mga kasulatan sang ginharian.

19 Nagsiling sa ila ang kumander, “Hambala ninyo si Hezekia nga amo ini ang ginasiling sang gamhanan nga hari sang Asiria:

“ ‘Ano ang imo ginasaligan?

20 Nagahunahuna ka bala nga madaog mo ang inaway sa pulong lamang kag indi sa abilidad kag kusog sang imo mga soldado? Sin-o bala ang imo ginasaligan nga nagrebelde ka sa akon?

21 Ang Egipto bala? Ini nga nasyon kag ang iya hari pareho lang sa bali nga baston nga kon gamiton mo nga panukod makapilas sang imo kamot.

22 Pero basi kon magsiling kamo sa akon nga nagasalig kamo saGinoonga inyo Dios. Pero indi bala nga ginpaguba mo gani ang iya mga simbahan sa mataas nga mga lugar pati ang mga halaran sini, kag ginhambalan mo ang mga taga-Juda kag taga-Jerusalem nga dapat magsimba sila saisa lang kahalaran didto sa Jerusalem?’

23 “Karon may ginatanyag sa imo ang akon agalon, ang hari sang Asiria. Hatagan ka namon sang 2,000 ka kabayo, ina kon may 2,000 ka man ka manugkabayo!

24 Wala ka gid padaog bisan sa pinakanubo nga opisyal sang akon agalon. Nagasalig ka man lang sa Egipto nga maghatag sa imo sang mga karwahe kag mga manugkabayo.

25 Nagahunahuna ka bala nga wala ako pagsugua sangGinoosa pagkadto diri sa paglaglag sang sini nga nasyon? AngGinoomismo ang nagsugo sa akon sa pagsalakay kag sa paglaglag sang sini nga nasyon.”

26 Nagsiling si Eliakim, Shebna, kag Joa sa kumander, “Palihog maghambal ka sa amon sa lingguahe nga Aramico, kay naintiendihan namon ini. Indi ka maghambal sa Hebreo kay mabatian ka sang mga tawo nga ara sa mga pader sang siyudad.”

27 Pero nagsabat ang kumander, “Ginsugo ako sang akon agalon nga ipahibalo ini nga mga butang sa tanan nga pumuluyo sang Jerusalem, indi lang sa inyo kag sa inyo hari. Kamo tanangutumon kag uhawon sa tion nga salakayon namon kamo. Ganikaunon ninyo ang inyo tai kag imnon ninyo ang inyo ihi.”

28 Dayon nagtindog ang kumander kag nagsinggit sa lingguahe nga Hebreo, “Pamatii ninyo ang mensahi sang gamhanan nga hari sang Asiria!

29 Amo ini ang iya ginasiling: Indi kamo magpatunto kay Hezekia. Indi siya makaluwas sa inyo sa akon mga kamot!

30 Indi kamo magpahaylo sa iya nga magsalig saGinookon magsiling siya, ‘Sigurado gid nga luwason kita sangGinoo; ini nga siyudad indi pag-itugyan sa kamot sang hari sang Asiria.’

31 “Indi kamo magpamati kay Hezekia! Amo ini ang ginasiling sang hari sang Asiria: ‘Indi na kamo magkontra sa akon; magsurender na lang kamo! Dayon tugutan ko kamo nga makakaon sang bunga sang inyo ubas kag higera, kag makainom sa inyo mga pulunduhan sang tubig,

32 hasta nga magabalik ako kag dal-on ko kamo sa duta nga pareho sang inyo duta—ang duta nga may mga talamnan sang ubas nga makahatag sa inyo sang duga sang ubas kag may mga uyas nga mahimo ninyo nga tinapay, kag may ara man sang mga kahoy nga olibo kag mga dugos. Tumana ninyo ang akon ginasiling agod mabuhi kamo kag indi mapatay. Indi kamo magpamati kay Hezekia kay ginapatalang lang niya kamo sa iya ginasiling nga luwason kamo sangGinoo.

33 May mga dios bala sa bisan diin nga nasyon nga nakaluwas sa ila nasyon sa kamot sang hari sang Asiria?

34 May nahimo bala ang mga dios sang Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, kag Iva? Naluwas bala sang mga dios sang Samaria ang ila duta sa akon mga kamot?

35 Sin-o sa mga dios sang sini nga mga nasyon ang nakaluwas sa ila nasyon sa akon? Gani paano maluwas sangGinooang Jerusalem sa akon mga kamot?’ ”

36 Pero wala nagsabat ang mga tawo kay nagmando si Haring Hezekia nga indi sila magsabat.

37 Dayon gin-gisi ni Eliakim, Shebna, kag Joa ang ila mga bayotungod sa kasubo,kag nagkadto sila kay Hezekia kag ginsugid nila ang mga ginsiling sang kumander.

Nagpalaygay si Haring Hezekia kay Isaias

1 Sang pagkabati ni Haring Hezekia sa ginbalita sa iya, gin-gisi niya ang iya bayo kag nagsuksok sang sakosa pagpakita sang iya pagpangasubo,kag nagkadto siya sa templo sangGinoo.

2 Ginpakadto niya kay Isaias, nga anak ni Amoz, sila ni Eliakim nga administrador sang palasyo, si Shebna nga sekretaryo, kag ang mga nagapangulo nga mga pari. Tanan sila nagasuksok sang sako.

3 Pag-abot nila kay Isaias,nagsiling sila sa iya, “Amo ini ang ginasiling ni Hezekia: ‘Nagaantos kita sa sini nga tion; ginasilutan kag ginapakahuy-an kita. Pareho kita sa manugbata nga wala na sing kusog sa pagbun-a sang iya bata.

4 Ginsugo sang hari sang Asiria ang iya kumander sa pagyaguta sa buhi nga Dios. Basi pa lang talupangdon sangGinoo, nga imo Dios, ang ginsiling sang kumander kag silutan siya sa iya mga ginhambal. Gani magpangamuyo ka para sa aton nga nagkalabilin.’ ”

5 Pagkatapos hambal sang mga opisyal nga ginpadala ni Haring Hezekia,

6 nagsiling si Isaias sa ila, “Hambali ninyo ang inyo agalonnga si Haring Hezekianga amo ini ang ginasiling sangGinoo: ‘Indi ka magkahadlok sa imo nabatian nga pagyaguta sa akon sang mga bata-bata sang hari sang Asiria.

7 Pamati! Patalangon koang hari sang Asiria. Makabati siya sang balita nga makapabalik sa iya sa iya nasyon. Kag didto ipapatay ko siya paagi sa espada.’ ”

Nagpamahog Liwat ang Asiria

8 Karon sang mabatian sang kumander sang mga soldado sang Asiria nga naghalin na sa Lakish ang ila hari kag nagpakig-away sa Libna, nagkadto siya didto.

9 Nabalitaan ni Haring Senakeribsang Asirianga si Haring Tirhaka sang Etiopianagapadulong sa pagpakig-away sa iya. Pagkabati niya sini, nagpadala siya sang mga mensahero kay Hezekia sa pagsiling sini:

10 “Indi ka magpatunto sa dios nga imo ginasaligan kon magsiling siya, ‘Ang Jerusalem indi pag-itugyan sa kamot sang hari sang Asiria.’

11 Pamati! Ikaw mismo ang nakabati kon ano ang ginhimo sang mga hari sang Asiria sa halos tanan nga nasyon. Ginlaglag nila sila sing bug-os. Kag ikaw, nagahunahuna ka bala nga makaluwas ka?

12 Ginpanglaglag sang akon mga katigulangan ang mga banwa sang Gozan, Haran, Rezef, kag ang katawhan sang Eden nga ara sa Telasar. Naluwas bala sila sang ila mga dios?

13 May nahimo bala ang mga hari sang Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, kag Iva?”

Ang Pangamuyo ni Hezekia

14 Pagkatapos basa ni Hezekia sa sulat nga ginhatag sa iya sang mga mensahero, nagkadto siya sa templo sangGinookag ginhumlad ang sulat sa presensya sangGinoo.

15 Dayon nagpangamuyo siya, “Ginoo, Dios sang Israel nga nagapungko sa trono sa tunga-tunga sang mga kerubin, ikaw lang ang Dios nga nagadumala sa tanan nga ginharian diri sa kalibutan. Ginhimo mo ang kalangitan kag ang kalibutan.

16 Ginoo, pamatii kag tan-awaang nagakalatabo. Pamatii ang tanan nga ginsiling ni Senakerib sa pagyaguta sa imo, O buhi nga Dios.

17 Matuod,Ginoo, nga ginpanglaglag sang mga hari sang Asiria ang madamo nga mga nasyon

18 pati ang ila sini nga mga dios-dios paagi sa paghaboy sini sa kalayo. Kay indi ini matuod nga mga dios kundi mga bato lang kag mga kahoy nga ginhimo sang tawo.

19 Gani karon,Ginoonga amon Dios, luwasa kami sa kamot sang Asiria, agod ang tanan nga ginharian diri sa kalibutan makahibalo nga ikaw lang,Ginoo, ang Dios.”

Ang Pagkalaglag ni Haring Senakerib sang Asiria

20 Dayon nagpadala si Isaias nga anak ni Amoz sang sini nga mensahi kay Hezekia: “Amo ini ang ginasiling sangGinoo, ang Dios sang Israel: Nabatian ko ang imo pangamuyo parte kay Haring Senakerib sang Asiria.

21 Kag amo ini ang ginasiling ko kontra sa iya:

‘Ginakadlawan kag ginatamay ka sang mga pumuluyosang Zion, ang siyudad sang Jerusalem.

Nagalungo-lungo sila sa pagyaguta sa imo samtang nagapalagyo ka.

22 Sin-o bala ang imo gin-insulto kag ginpasipalahan?

Sin-o ang ginpataasan mo sang imo tingog kag ginpabugalan?

Indi balaako,ang Balaan nga Dios sang Israel?

23 Paagi sa imo mga alagad, ginyaguta mo ako.

Nagsiling ka pa, “Paagi sa akon madamo nga mga karwahe nasaka ko ang mataas nga mga bukid, ang putokputokan sang mga bukid sang Lebanon.

Ginpangtapas ko ang iya pinakamataas nga sedro kag pinakamaayo nga sipres.

Nakaabot ako sa putokputokan sini nga may madabong nga kakahuyan.

24 Nagpakutkot ako sang mga bubon sa iban nga mga lugar, kag nag-inom halin sa sini nga mga bubon.

Sa akon nga pag-agi, nagmala ang mga sapa sa Egipto.”

25 “ ‘Matuod nga ginpangguba mo ang napaderan nga mga banwa.

Pero wala ka bala nakahibalo nga madugay ko na ini nga ginpat-od?

Dugay ko na ini nga ginplano nga matabo kag karon ginatuman ko na ini.

26 Ang mga pumuluyosang mga banwa nga ginpangguba monadulaan sang kusog; nahadlok sila kag nahuy-an.

Pareho sila sa mga hilamon sa latagonnga dali lang malaya

ukon sa mga hilamon nga nagatubo sa atop sang balay, nga sang pag-ulhot nalaya dayon.

27 Pero nahibaluan koang tanan parte sa imo,

kon diin ka nagatiner, ukon diin ka nagahalin ukon nagakadto, kag kon ano ang imo kaakig sa akon.

28 Tungod kay nabatian ko ang imo kaakig sa akon kag ang imo pagpabugal,

kaw-itan ko ang imo ilong kag busalan ko ang imo baba,

kag guyuron pabalik sa imo ginhalinan, sa dalan nga imo gin-agyan.’ ”

29 Dayon nagsiling si Isaias kayHezekia, “Amo ini ang tandanga proteksyunan sangGinooang Jerusalem sa mga taga-Asiria:Karon nga tuig ang inyo kaunon amo ang mga bunga sang mga tanom nga nagtubo lang, kag sa sunod nga tuig ang mga bunga naman sang mga tanom nga nagtubo sa gintubuan man sadto. Pero sa ikatatlo nga tuig makatanom na kamosang uyaskag makaani. Makatanom man kamo sang mga ubas kag makakaon sang bunga sini.

30 Sa liwat, ang mga nagkalabilin nga buhi sa Juda magauswag pareho sa tanom nga nagapanggamot sing madalom kag nagapamunga.

31 Kay may magakalabilin nga buhi nga magalalapta halin sa Jerusalem, sa Bukid sang Zion. Siguraduhon gid sangGinoonga Makagagahom nga matuman ini.

32 “Amo ini ang ginasiling sangGinooparte sa hari sang Asiria: ‘Indi siya makasulod sa siyudad sang Jerusalem ukon makapana sini. Indi siya makapalapit nga may taming ukon makapalibot sa mga pader sang siyudad sa pagkibon sini.

33 Magabalik siya sa iya ginhalinan, sa dalan nga iya gin-agyan.Ako,angGinoo, nagasiling nga indi gid siya makasulod sa sini nga siyudad.

34 Protektaran kag luwason ko ini nga siyudad para sa akon kadungganan kag tungodsa akon promisakay David nga akon alagad.’ ”

35 Pagkagab-i, nagkadto ang anghel sangGinoosa kampo sang mga taga-Asiria kag ginpatay niya ang 185,000 ka soldado. Pagkaaga, pagbugtaw sang mga nagkalabilin nga buhi, nakita nila ang madamo nga mga bangkay.

36 Tungod sini, nagpauli si Senakerib sa Nineve kag didto nagtiner.

37 Isa ka adlaw, samtang nagasimba si Senakerib sa templo sang iya dios nga si Nisroc, ginpatay siya sa espada sang iya duha ka anak nga lalaki nga sila ni Adramelec kag Sharezer, kag dayon nagpalagyo sila sa Ararat. Ang isa niya ka anak nga si Esarhadon amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Pagmasakit ni Hezekia

1 Sadto nga tion, nagmasakit si Hezekia kag daw mapatay na siya. Nagkadto sa iya si Propeta Isaias nga anak ni Amoz kag nagsiling, “Nagasiling angGinoonga himuon mo na ang nagakadapat mo nga himuon kay indi ka na mag-ayo kundi mapatay ka.”

2 Pagkabati sini ni Hezekia, nag-atubang siya sa dingding kag nagpangamuyo saGinoo.

3 Siling niya, “Ginoo, dumduma kon paano ako nagkabuhi nga matutom sa imo kag nag-alagad sing tinagipusuon, kag kon paano ako naghimo sing maayo sa imo panulok.” Kag naghilibion siya sing tudo.

4 Sa wala pa makahalin si Isaias sa tunga nga lagwerta sang palasyo, nagsiling angGinoosa iya,

5 “Magbalik ka kay Hezekia, nga pangulo sang akon katawhan, kag ihambal ini: ‘Amo ini ang ginasiling sangGinoo, ang Dios sang imo katigulangan nga si David: Nabatian ko ang imo pangamuyo kag nakita ko ang imo mga luha. Ayuhon ko ikaw. Sa ikatatlo nga adlaw sugod subongmakabangon ka na, kag magakadto ka sa templo sangGinoo.

6 Dugangan ko pa sang 15 ka tuig ang imo kabuhi. Luwason ko ikaw kag ang ini nga siyudad sa kamot sang hari sang Asiria. Protektaran ko ini nga siyudad para sa akon kadungganan kag tungod kay David nga akon alagad.’ ”

7 Ginsilingan ni Isaiasang mga suluguon ni Hezekianga hampulan nila ang iya hubag sang gindunot nga higos. Gintuman nila ini, kag nag-ayo siya.

8 Sang wala pa mag-ayosi Hezekia, nagpamangkot siya kay Isaias, “Ano bala ang tanda nga magapamatuod nga magaayo ako kag makakadto sa templo sangGinoosa ikatatlo nga adlawhalin subong?”

9 Nagsabat si Isaias, “Amo ini ang tanda nga ihatag sangGinoosa pagpamatuod nga tumanon niya ining iya promisa.Magpili ka sa sining duha:magaabanse sing napulo ka gutlo ang landong sang adlaw sa orasanukon magaisol sing napulo ka gutlo?”

10 Nagsabat si Hezekia, “Mas mahapos mag-abanse sing napulo ka gutlo ang landong. Paisula na lang ini sing napulo ka gutlo!”

11 Gani nagpangamuyo si Propeta Isaias saGinoo, kag ginpaisol sangGinoosing napulo ka gutlo ang landong sang adlaw sa orasan nga ginpahimo ni Ahaz.

Ang mga Mensahero Halin sa Babilonia

12 Sang sadto nga tion, ang hari sang Babilonia nga si Merodac Baladan, nga anak ni Baladan, nakabalita nga nagmasakit si Hezekia. Gani nagpadala siya sang mga sulat kag regalo kay Hezekiapaagi sa mga mensahero.

13 Gin-abiabi ni Hezekia ang mga mensahero kag ginpakita niya sa ila ang tanan nga butang sa iya talaguan sang manggad—ang mga pilak, mga bulawan, mga panakot, mga maayo nga klase sang lana, ang iya mga armas kag ang iban pa niya nga mga manggad. Wala sing bisan ano nga ara sa iya palasyo ukon ginharian nga wala niya ginpakita sa ila.

14 Karon, nagkadto si Propeta Isaias kay Haring Hezekia kag nagpamangkot, “Diin bala naghalin ina nga mga tawo, kag ano ang ila kinahanglan?” Nagsabat si Hezekia, “Halin sila sa malayo nga lugar, sa Babilonia.”

15 Nagpamangkot pa gid ang propeta, “Ano ang ila nakita sa imo palasyo?” Nagsabat si Hezekia, “Nakita nila ang tanan sa akon palasyo. Wala gid sing bisan ano sa akon manggad nga wala ko ginpakita sa ila.”

16 Dayon nagsiling si Isaias kay Hezekia, “Pamatii ining mensahi sangGinoo:

17 Magaabot gid ang tion nga dal-on sa Babilonia ang tanan nga pagkabutang sa imo palasyo, ang tanan nga natipon sang imo mga katigulangan nga ara pa hasta subong. Wala gid sing may mabilin, siling sangGinoo.

18 Kag ang iban sa imo palaabuton nga mga kaliwat pagabihagon, kag mangin mga alagad sila sa palasyo sang hari sang Babilonia.”

19 Naghunahuna si Hezekia ngaindi ina matabo sa iya tiyempo kundimay kalinong kag wala sing katalagman samtang buhi pa siya. Gani nagsiling siya kay Isaias, “Maayo inang mensahi sangGinoonga ginhambal mo sa akon.”

Ang Katapusan sang Paghari ni Hezekia

20 Ang iban pa nga estorya parte sa paghari ni Hezekia, kag ang tanan niya nga bantog nga binuhatan kag ang iya pagpahimo sang punong kag sang ginailigan sini pakadto sa siyudad, nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Juda.

21 Sang napatay si Hezekia, si Manase nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.