Category: Hukom

Ginbihag sang Tribo ni Juda kag sang Tribo ni Simeon si Adoni Bezek

1 Sa tapos mapatay si Josue, nagpamangkot ang mga Israelinhon saGinookon sin-o sa ila mga tribo ang una nga magpakig-away sa mga Canaanhon.

2 Nagsabat angGinoo, “Angtribo niJuda, kay ginatugyan ko sa ila ang amo nga duta.”

3 Gani nagsiling angtribo niJuda satribo niSimeon nga ila kadugo, “Buligi ninyo kami sa pagsakop sang lugar sang mga Canaanhon nga para sa amon, kay buligan man namon kamo sa pagsakop sang lugar nga para sa inyo.” Gani nag-upod angtribo niSimeon satribo niJudasa pagpakig-away.

4-5 Sang nagsalakay angtribo niJuda, ginpadaog sila sangGinookontra sa mga Canaanhon kag Periznon. 10,000 ka tawo ang ila napatay sa Bezek. Samtang nagapakig-away sila sa Bezek, naengkwentro nila didtoang hari sang amo nga lugar ngasi Adoni Bezek.

6 Nagpalagyo si Adoni Bezek, pero ginlagas siya sang mga Israelinhon kag nadakpan siya. Gin-utod nila ang iya mga kumalagko sa kamot kag sa tiil.

7 Nagsiling si Adoni Bezek, “70 ka hari ang ginpang-utdan ko sang kumalagko sa kamot kag sa tiil kag namulot sila sang usik sa idalom sang akon lamisa. Kag karon ginhimo man sang Dios sa akon ang ginhimo ko sa ila.” Dayon gindala nila si Adoni Bezek sa Jerusalem, kag didto siya napatay.

8 Ginsalakay sang mga kaliwat ni Juda ang Jerusalem kag naagaw nila ini. Ginpamatay nila ang mga pumuluyo sini kag ginsunog ang siyudad.

9 Pagkatapos sadto, ginsalakay nila ang mga Canaanhon nga nagaestar sa mga kabukiran, sa Negev, kag sa mga bulobukid sa nakatundan.

10 Ginsalakay man nila ang mga Canaanhon nga nagaestar sa Hebron (nga sang una ginatawag nga Kiriat Arba), kag ginpamatay nila si Sheshai, si Ahiman, kag si Talmai.

Gindaog ni Otniel ang Banwa sang Debir

11 Halin sa Hebron, ginsalakay pa gid nila ang mga nagaestar sa Debir (nga sang una ginatawag nga Kiriat Sefer).

12 Nagsiling si Caleb, “Ipaasawa ko ang akon anak nga si Acsa sa tawo nga magsalakay kag mag-agaw sa Kiriat Sefer.”

13 Si Otniel nga anak ni Kenaz nga manghod ni Caleb amo ang nakaagaw sang banwa. Gani ginpaasawa ni Caleb sa iya ang iya anak nga si Acsa.

14 Sang makasal na sila, ginkombinsi ni Acsa ang iya bana nga magpangayo sila sangdugang ngaduta sa iya amay.Dayon nagkadto si Acsa kay Caleb,kag sang nagapanaog na siya sa iya asno, ginpamangkot siya ni Caleb kon ano ang iya kinahanglan.

15 Nagsabat si Acsa, “Hatagi man ako sang pabor. Gusto ko kuntani nga hatagan mo ako sang mga tuburan, kay ang duta nga ginhatag mo sa akon sa Negevwala sing tuburan.” Gani ginhatag ni Caleb sa iya anglugar nga maytuburan sa ibabaw kag sa ubos.

Ang mga Pagdaog sang Tribo ni Juda kag sang Tribo ni Benjamin

16 Paghalin sang mga kaliwat ni Juda sa banwa sang Jerico,nag-upod sa ila ang mga Kenhanon, nga mga kaliwat sang ugangan ni Moises, pakadto sa kamingawan sang Juda. Nag-estar sila upod sa mga tawo didto, malapit sabanwa sangArad sa Negev.

17 Dayon ang tribo naman ni Simeon ang ginbuligan sang tribo ni Juda sa pagsakop sang banwa sang Zefat nga ginaestaran man sang mga Canaanhon. Ginlaglag nila sing bug-osini nga banwa, gani gintawag ini nga Horma.

18 Nasakop man nila ang Gaza, Ashkelon, kag Ekron, pati ang ila sini mga teritoryosa palibot.

19 Ginbuligan sangGinooangtribo niJuda. Nasakop nila ang mga kabukiran, pero indi nila matabog ang mga tawo nga nagaestar sa mga kapatagan tungod kay ini nga mga tawo may mga karwahe nga salsalon.

20 Kag suno sa ginpromisa ni Moises, ang Hebron ginhatag kay Caleb. Gintabog ni Caleb ang tatlo ka pamilya nga nagaestar sa sini nga lugar nga mga kaliwat ni Anak.

21 Pero indi matabog sang mga kaliwat ni Benjamin ang mga Jebusnon nga nagaestar sa Jerusalem. Gani hasta subong padayon nga nagaestar ang mga Jebusnon sa Jerusalem upod sa mga kaliwat ni Benjamin.

Ginsakop sang Duha ka Tribo ni Jose ang Betel

22-23 Karon, ginsalakay sang mga tribo ni Jose ang banwa sang Betel (nga sang una ginatawag nga Luz), kag ginbuligan sila sangGinoo. Sang nagpadala sila sang mga espiya sa Betel,

24 may nakita ang mga espiya nga isa ka tawo nga nagapaguwa halin sa amo nga banwa. Nagsiling sila sa iya, “Tudlui kami kon paano makasulod sa banwa kag indi ka namon pag-anhon.”

25 Gani gintudluan niya sila. Kag ginpamatay nila ang tanan nga nagaestar sa sina nga banwa. Pero wala nila pag-anha ang tawonga nagtudlo sa ilakag ang bug-os niya nga panimalay.

26 Ang ini nga tawo nagkadto sa duta sang mga Hithanon, kag didto nagtukod siya sang isa ka banwa nga gintawag niya nga Luz. Amo man gihapon ang ngalan sini hasta subong.

Ang mga Katawhan nga Wala Matabog sang mga Israelinhon sa Ila mga Duta

27 Wala matabogsangtribo niManase ang mga pumuluyo sang Bet Shean, Taanak, Dor, Ibleam, Megido, kag ang mga banwasa palibotsini, kay determinado ang ini nga mga Canaanhon nga indi maghalin sa sina nga duta.

28 Sang naggamhanan na ang mga Israelinhon, ginpuwersa nila ang mga Canaanhon nga magtrabahopara sa ila, pero wala nila sila pagtabuga.

29 Wala man matabog sangtribo niEfraim ang mga pumuluyo sang Gezer. Gani ini nga mga Canaanhon padayon nga nagaestar kaupod nila.

30 Wala man matabog sangtribo niZebulun ang mga pumuluyo sang Kitron kag Nahalol. Gani ini nga mga Canaanhon padayon nga nagaestar kaupod nila. Pero ginpuwersa sila nga magtrabahopara sa ila.

31 Wala man matabog sangtribo niAsher ang mga pumuluyo sang Acco, Sidon, Alab, Aczib, Helba, Afik, kag Rehob.

32 Gani ini nga mga Canaanhon padayon nga nagaestar kaupod nila.

33 Wala man matabog sangtribo niNaftali ang mga pumuluyo sang Bet Shemesh kag Bet Anat. Gani ini nga mga Canaanhon padayon nga nagaestar kaupod nila. Pero ginpuwersa sila nga magtrabaho para sa ila.

34 Kon parte sa kaliwat ni Dan, wala sila pagtuguti sang mga Amornon nga mag-estar sa kapatagan, gani didto lang sila nagpabilin sa kabukiran.

35 Determinado ang mga Amornon nga indi maghalin sa Bukid sang Heres, Ayalon, kag Shaalbim. Pero sang naggamhanan ang mga tribo ni Jose, ginpuwersa sila nga magtrabahopara sa ila.

36 Ang dulunan sang duta sang mga Amornon nagahalin sa Taklaran sang Akrabim pakadto sa unhan pa sang Sela.

Ang Anghel sang Ginoo sa Bokim

1 Nagkadto ang anghel sangGinoosa Bokim halin sa Gilgal. Kag nagsiling siyasa mga Israelinhon, “Ginpaguwa ko kamo sa Egipto kag gindala sasini ngaduta nga ginpromisa ko sa inyo mga katigulangan. Nagsiling ako sadto nga indi ko paggub-on ang akon kasugtanan sa inyo.

2 Nagsiling man ako nga indi kamo maghimo sang kasugtanan sa mga tawo sang sini nga duta kundi gub-on ninyo ang ila mga halaran. Pero ano ang inyo ginhimo? Wala ninyo ako pagtumana!

3 Gani karon, indi ko sila pagtabugon sa inyo duta. Mangin pareho silasang tunoksa inyo alagyan kag ang ila mga dios mangin dako nga pagsulay sa inyo.”

4 Sang mabatian ini sang mga Israelinhon, naghibi sila sing tudo.

5 Gani gintawag nila ato nga lugar nga Bokim.Kag naghalad sila didto saGinoo.

6 Sang ginpalakat na ni Josue ang mga Israelinhon, gin-angkon nila ang duta nga para sa kada isa sa ila.

7 Nag-alagad sila saGinoosamtang buhi pa si Josue. Kag bisan sang patay na si Josue, nagpadayon gihapon sila sa pag-alagad saGinoosamtang buhi pa ang mga manugdumalasang Israelnga nakakita sang tanan nga makatilingala nga ginhimo sangGinoopara sa Israel.

8 Napatay si Josue nga anak ni Nun kag alagad sangGinoosa edad nga 110 ka tuig.

9 Ginlubong siya sa iya duta didto sa Timnat Heres, sa kabukiran sang Efraim, sa aminhan sang Bukid sang Gaash.

Nag-untat ang mga Israelinhon sa Pag-alagad sa Dios

10 Sang nagkalamatay ang mga tawo sa sina nga henerasyon, nagbulos ang sunod nga henerasyon nga wala nakakilala saGinookag wala sing may nahibaluan kon ano ang ginhimo sangGinoopara sa Israel.

11 Naghimo sing malain ang mga Israelinhon sa panulok sangGinookag nagsimba sa mgaimahen niBaal.

12 Ginsikway nila angGinoo, ang Dios sang ila mga katigulangan, nga amo ang nagpaguwa sa ila sa Egipto. Ginsunod nila kag ginsimba ang nagkalain-lain nga mga dios sang mga tawo sa palibot nila. Ginpaakig nila angGinoo,

13 kay ginsikway nila siya kag nag-alagad kay Baal kag kay Ashtoret.

14 Tungod sa kaakig sangGinoosa Israel, ginpabay-an niya sila nga salakayon sang mga tulisan agod kuhaon ang ila mga pagkabutang. Ginpabay-an man sila sangGinoonga mapierdi sang ila mga kaaway sa palibot nga indi na nila masarangan nga tapnaon.

15 Kon magpakig-away sila, ginapapierdi sila sangGinoo, suno sa ginsiling niya. Gani puwerte gid ang ila kalisod.

16 Karon, ginhatagan sangGinooang Israel sang mga pangulo nga magluwas sa ila sa mga tulisan nga nagasalakay sa ila.

17 Pero wala sila magsapak sa ila mga pangulo. Sa baylo, nagtalikod sila saGinookag nagsimba sa iban nga mga dios. Indi sila pareho sa ila mga katigulangan tungod kay kadali lang sa ila magtalikod sa mga sugo sangGinoonga gintuman sadto sang ila mga katigulangan.

18 Ang tanan nga pangulo nga ginhatag sangGinoosa ila ginbuligan sangGinoo. Kag samtang buhi ang ila pangulo ginluwas sila sangGinoosa ila mga kaaway. Kay naluoy siya sa ila tungod sa ila mga pag-antos sa mga nagapigos kag nagahalit sa ila.

19 Pero kon mapatay na gani ang pangulo, nagabalik naman sila sa ila daan nga pagginawi nga amo ang pag-alagad kag pagsimba sa iban nga mga dios. Sobra pa ang ila pagpakasala sang sa ginhimo sang ila mga katigulangan. Indi nila gusto nga bayaan ang ila malaot nga mga ginahimo kag ang pagkatig-a sang ila mga ulo.

20 Gani naakig gid angGinoosa ila. Nagsiling angGinoo, “Tungod nga ginlapas sini nga nasyon ang akon kasugtanan sa ila mga katigulangan, kag wala sila magtuman sa akon,

21 indi ko pag-ipatabog sa ila ang nabilin nga mga katawhan nga wala masakop ni Josue antes siya napatay.

22 Gamiton ko ini nga mga katawhan agod testingan ang mga Israelinhon kon bala tumanon nila ang akon mga sugo, pareho sang ila mga katigulangan.”

23 Amo ina kon ngaa wala pagtabuga dayon sangGinooang nabilin nga mga katawhan kag wala niya pagtuguti nga pierdihon sila ni Josue.

Ang Nabilin nga mga Katawhan sa Canaan

1 Ginbilin sangGinooang iban nga mga katawhan sa Canaan para testingan ang mga Israelinhon nga wala makaagi pakig-away sa Canaan.

2 Ginhimo ini sangGinooagod matudluan nga magpakig-away ang mga kaliwat sang mga Israelinhon nga wala pa makaagi sini.

3 Amo ini ang mga katawhan nga ginbilin sangGinoo:ang mga pumuluyo sang lima ka banwa sang mga Filistinhon, ang tanan nga Canaanhon, ang mga Sidonhon, kag ang mga Hivhanon nga nagaestar sa mga bukid sang Lebanon, halin sa Bukid sang Baal Hermon hasta sa Lebo Hamat.

4 Ginbilin sila para testingan kon bala tumanon sang mga Israelinhon ang mga sugo sangGinoonga ginhatag niya sa ila mga katigulangan paagi kay Moises.

5 Gani nag-estar ang mga Israelinhon upod sa mga Canaanhon, Hithanon, Amornon, Periznon, Hivhanon, kag mga Jebusnon.

6 Gintugutan sang mga Israelinhon ang ila mga anak nga magpangasawa kag magpamana sa sina nga mga tawo, kag nagsimba sila sa ila mga dios.

Si Otniel

7 Naghimo sing malain ang mga Israelinhon sa panulok sangGinootungod kay ginkalimtan nila angGinoonga ila Dios kag nagsimba sa mgaimahen niBaal kagniAshera.

8 Tungod sini, naakig gid angGinoosa ila, gani ginpabay-an sila nga mapierdi ni Haring Cushan Rishataim sang Aram Naharaim.Ginsakop niya sila sa sulod sang walo ka tuig.

9 Pero sang nagpangayo sang bulig ang mga Israelinhon saGinoo, ginhatagan niya sila sang isa ka tawo nga magluwas sa ila. Siya amo si Otniel nga anak ni Kenaz nga manghod ni Caleb.

10 Gin-gamhan siya sang Espiritu sangGinoo, kag ginpanguluhan niya ang Israel. Nagpakig-away siya kay Haring Cushan Rishataim sang Aram, kag ginpadaog siya sangGinoo.

11 Gani may kalinong sa Israel sa sulod sang 40 ka tuig. Kag dayon napatay si Otniel.

Si Ehud

12 Naghimo liwat sing malain ang mga Israelinhon sa panulok sangGinoo. Tungod sini, ginpasakop sila sangGinookay Haring Eglon sang Moab.

13 Sa bulig sang mga Ammonhon kag Amaleknon, ginsalakay kag ginpierdi ni Eglon ang Israel kag gin-agaw ang banwa sang Jerico.

14 Ginsakop sila ni Eglon sa sulod sang 18 ka tuig.

15 Nagpangayo liwat sang bulig ang mga Israelinhon saGinoo, kag ginhatagan niya sila sang isa ka tawo nga magluwas sa ila. Siya amo ang walis nga si Ehud nga anak ni Gera nga halin sa tribo ni Benjamin. Ginpadala siya sang mga Israelinhon kay Haring Eglon sang Moab sa paghatag sang buhis sang Israel.

16 Antes siya naglakat,naghimo siya sang isa ka sundang nga duha ang sulab nga mga tunga sa metro ang kalabaon. Ginhigot niya ini sa iya tuo nga paa, nga natabunan sang iya bayo.

17 Sang didto na siya,ginhatag niya ang buhis kay Haring Eglon nga matambok gid nga tawo.

18 Pagkatapos nga nahatag ni Ehud ang buhis, ginpapauli niya ang mga kaupod niya nga nagdala sang buhis.

19 Nag-upod siya sa ila sang premiro,pero pag-abot nila sa tinigban nga mga bato malapit sa Gilgal, nagbalik si Ehud sa hari kag nagsiling, “Mahal nga hari, may sekreto ako nga isugid sa imo.” Gani nagsiling ang hari sa iya mga suluguon, “Bayai ninyo anay kami.” Kag naghalin ang tanan niya nga suluguon.

20 Dayon nagpalapit si Ehud sa hari nga nagapungko sa mabugnaw niya nga kuwarto sa ibabaw. Nagsiling si Ehud, “May mensahi ako sa imo halin sa Dios.” Sang nagtindog ang hari,

21 gin-gabot ni Ehud sang iya wala nga kamot ang sundang nga ara sa iya tuo nga paa, kag ginbuno niya ang hari sa tiyan,

22 kag naglapos sa iya likod. Kag tungod kay matambok ang hari nagsalop pati ang pulo sang sundang. Gani wala na niya paggabuta.

23 Dayon nagguwa si Ehud sa kuwarto kag ginkandaduhan niya ang mga puwertahan.

24 Sang nakahalin na siya, nagbalik ang mga suluguonsang harikag nakita nila nga sirado ang mga puwertahan. Abi nila sa kasilyas lang ang hari.

25 Gani wala na lang nila pag-abrihi ang mga puwertahankag naghulat-hulat silasa guwa. Pero sang ulihi indi na sila mapahamtang kay wala gihapon gin-abrihan sang hari ang mga puwertahan. Gani ginkuha na lang nila ang yabi kag gin-abrihanini, kag nakita nila ang ila hari nga nagahamyang sa salog nga patay na.

26 Sang sadto nga oras nga nagahulat-hulat ang mga suluguon sa pag-abri sang mga puwertahan, si Ehud nakapalagyo na. Naglabay siya sa tinigban nga mga bato kag nagkadto sa Seira.

27 Pag-abot niyadidto, nagpatunog siya sang budyong sa kabukiran sang Efraimsa pagtawag sa mga Israelinhon sa pagpakig-away. Dayon nagdulhog ang mga Israelinhon halin sa kabukiran nga ginapanguluhan ni Ehud.

28 Nagsiling siya sa ila, “Sunod kamo sa akon kay ipapierdi sangGinoosa aton ang mga Moabnon nga aton mga kaaway.” Gani nagsunod sila sa iya kag ginsakop nila ang lugar nga talabukan sang mga Moabnon saSuba sangJordan. Wala sila sing may ginpatabok bisan isa lang ka tawo.

29 Sa sina nga adlaw nakapatay sila sang mga 10,000 ka Moabnon nga puro makusog kag maisog. Kag wala gid sing may nakapalagyo bisan isa sa ila.

30 Gani ginsakop sang Israel ang Moab sa sina nga adlaw, kag halin sadto nangin malinong ang Israel sa sulod sang 80 ka tuig.

Si Shamgar

31 Ang nagsunod kay Ehudbilang panguloamo si Shamgar nga anak ni Anat. Ginluwas niya ang Israel sa mga Filistinhon. Mga 600 ka Filistinhon ang iya ginpamatay paagi sa sungkod nga ginagamit sa pagtabog sang baka.

Si Debora kag si Barak

1 Sang napatay si Ehud, naghimo liwat sing malain ang mga Israelinhon sa panulok sangGinoo.

2 Gani ginpasakop naman sila sangGinookay Haring Jabin sang Hazor, nga isa ka hari sang mga Canaanhon. Ang pangulo sang mga soldado ni Jabin amo si Sisera nga nagaestar sa Haroshet Hagoyim.

3 May 900 ka karwahe nga salsalon si Jabin. Kag puwerte gid ang pagpamigos niya sa mga Israelinhon sa sulod sang 20 ka tuig. Gani nagpangayoliwatsang bulig ang mga Israelinhon saGinoo.

4 Sadto nga panahon, ang pangulo sang Israel amo si Debora. Isa siya ka propetasang Dioskag asawa ni Lapidot.

5 Kon magpahusay gani ang mga Israelinhon sang ila mga kaso kay Debora, nagakadto sila sa iya didto sa idalom sang Palma ni Debora, sa tunga-tunga sang Rama kag Betel sa kabukiran sang Efraim.

6 Isa ka adlaw,ginpatawag ni Debora si Barak nga anak ni Abinoam nga taga-Kedeshnga sakop sang tribo niNaftali.Pag-abot ni Barak,nagsiling si Debora sa iya, “AngGinoo, ang Dios sang Israel, nagasugo sa imo nga magkuha ka sang 10,000 ka lalaki sa mga tribo ni Naftali kag ni Zebulun kag dal-a sila sa Bukid sang Tabor.

7 Ganyaton ko si Sisera, ang pangulo sang mga soldado ni Jabin, nga magkadto sa Kishon nga ililigan sang tubig kaupod ang iya mga soldado kag mga karwahe. Kag didto padag-on ko kamo kontra sa ila.”

8 Nagsiling si Barak kay Debora, “Malakat ako kon mag-upod ka; pero kon indi ka mag-upod, indi ako maglakat.”

9 Nagsabat si Debora, “Sige, maupod ako sa imo; pero ang dungog indi sa imo tungod kay ipapierdi sangGinoosi Sisera sa isa ka babayi.” Gani nag-upod si Debora kay Barak kag nagkadto sila sa Kedesh.

10 Didtoginpatawag ni Barak ang mga tribo ni Naftali kag ni Zebulun, kag 10,000 ka tawo ang nag-upod sa iya. Nag-upod man sa iya si Debora.

11 Sang sadto nga tion, si Heber nga Kenhanon nagpatindog sang iya tolda malapit sa dako nga kahoy sa Zaananim malapit sa Kedesh. Nagbulag siya sa iban nga mga Kenhanon nga mga kaliwat ni Hobab nga bayawni Moises.

12 Karon, ginsugiran si Sisera nga si Barak nagkadto sa Bukid sang Tabor.

13 Gani gintipon ni Sisera ang 900 niya ka karwahe nga salsalon, kag ang tanan niya nga soldado. Kag naglakat sila halin sa Haroshet Hagoyim pakadto sa Kishon nga ililigan sang tubig.

14 Nagsiling si Debora kay Barak, “Lakat, kay amo na ini nga adlaw nga padag-on ka sangGinookontra kay Sisera. Pangunahan ka gid sangGinoo.” Gani nagdulhog si Barak sa Bukid sang Tabor upod sang iya 10,000 ka soldado.

15 Sang nagsalakay na sila ni Barak, ginpasala-sala sangGinoosi Sisera kag ang tanan niya nga mga manugkarwahe kag mga soldado. Dayon naglumpat si Sisera sa iya karwahe kag nagdalagan sa pagpalagyo.

16 Ginlagas ni Barak ang mga soldado ni Sisera pati ang iya mga manugkarwahe hasta sa Haroshet Hagoyim kag ginpamatay sila tanan. Wala gid sing bisan isasa ilanga nabilin.

17 Si Sisera iya nagpalagyo pakadto sa tolda ni Jael nga asawa ni Heber, tungod kay amigohay si Haring Jabin sang Hazor kag ang pamilya ni Heber nga Kenhanon.

18 Ginsugata ni Jael si Sisera kag ginsilingan, “Dali, sir, sulod ka sa akon tolda, kag indi ka magkahadlok.” Gani nagsulod si Sisera kag gintabunan siya ni Jael sang habolagod taguon.

19 Nagsiling si Sisera kay Jael, “Palihog hatagi ako sang tubig. Nauhaw gid ako.” Gani gin-abrihan ni Jael ang panit nga suludlan sang gatas kag ginpainom si Sisera, kag pagkatapos gintabunan niya siya liwat.

20 Nagsiling si Sisera, “Tindog ka lang sa may puwertahan sang tolda kag kon may mag-abot kag magpamangkot kon may iban nga tawo diri silingon mo nga wala.”

21 Tungod sa puwerte nga kakapoy ni Sisera, natulugan siya sing mahamuok. Sang makita ni Jael nga natulugan na si Sisera, nagkuha siya sang martilyo kag palpal sang tolda kag naghinay-hinay palapit kay Sisera. Dayon ginpalpalan niya ang dungandunganni Sisera hasta nga naglapos kag nagdulot sa duta, kag napatay si Sisera.

22 Sang pag-abot ni Barak nga nagapangita kay Sisera, ginsugata siya ni Jael, kag ginsilingan, “Dali, ipakita ko sa imo ang tawo nga ginapangita mo.” Gani nag-upod si Barak kay Jael sa sulod sang tolda. Kag didto nakita niya si Sisera nga nagahamyang nga patay na, nga may palpal nga naglapos sa iya dungandungan.

23 Sadto nga adlaw, ginpadaog sang Dios ang mga Israelinhon kontra kay Haring Jabin nga Canaanhon.

24 Padayon ang ila pagkontra kay Jabin hasta nga napatay gid nila siya.

Ang Kanta ni Debora kag ni Barak

1 Sadto nga adlawnga nagdaog sila, nagkanta si Debora kag si Barak nga anak ni Abinoam. Amo ini ang ila kanta:

2 Dalayawon angGinoo!

Kay nagpanguna ang mga pangulo sang Israelsa pagpakig-away,

kag kinabubut-on nga nagsunod sa ila ang mga tawo.

3 Pamati kamo mga hari kag mga pangulo!

Magakanta ako sang mga pagdayaw saGinoo, ang Dios sang Israel!

4 OGinoo, sang maghalin ka saBukid sangSeir,

sang magguwa ka sa duta sang Edom,

naglinog kag nag-ulan sing tudo.

5 Nag-uyog ang mga bukid sa atubangan mo, OGinoo.

Ikawang Dios sang Israel nga nagpahayag sang imo kaugalingon saBukid sangSinai.

6 Sang panahon ni Shamgar nga anak ni Anat, kag sang panahon ni Jael, wala sing may nagaagi sa mayor nga mga dalan.

Ang mga nagabiyahe didto nagaagi sa hilit-hilit nga mga alagyan.

7 Diutay na lang ang nagaestar sa mga banwa sang Israel, hasta nga nag-abot ka, Debora, ikaw ngaginakilala ngailoy sang Israel.

8 Kon magsimba ang mga Israelinhon sa bag-o nga mga dios, nagaabot sa ila ang inaway.

Pero sa 40,000 ka Israelinhon wala sing bisan isa sa ila nga may taming ukon bangkaw.

9 Nagakalipay gid ang akon tagipusuon sa mga pangulo sang Israel kag sa mga Israelinhon nga kinabubut-on nga nagsunod sa ila.

Dalayawon angGinoo!

10 Kamo nga mgamanggaranon nganagasakay sa puti nga mga asno kag sa matahom nga pulungkuan sini,

kag kamo nga mgaimol nganagalakat lang, pamati kamo!

11 Pamatii ninyo ang mga sugilanon sang mga tawo sa palibot sang mga bubon.

Ginasugid nila ang mga kadalag-ansangGinoopaagi sa iya mga soldado sa Israel.

Dayon nagmartsa ang katawhan sangGinoosa may puwertahan sang banwanga nagasiling,

12 “Lakat ta, Debora, lakat ta samtang nagakanta kita sang mga pagdayaw sa Dios.

Upod ka man Barak nga anak ni Abinoam, kag bihaga ang imo mga bilihagon.”

13 Ang nagkalabilin nga buhi sa katawhan sangGinoonagdulhog kaupod ko sa pagsalakay sa dungganon kag gamhanan nga mga tawo.

14 Ang iban sa ila halin sa Efraim—ang duta nga ginapanag-iyahan sadto sang mga Amaleknon—kag ang iban pa gid halin sa tribo ni Benjamin.

Nag-upod man sa pagpakig-away ang mga kumander sang Makir kag sangtribo niZebulun.

15 Nag-upod man kay Debora kag kay Barak ang mga pangulo sangtribo niIsacar pakadto sa kapatagan.

Pero ang tribo iya ni Reubenwala sing pag-isa, ganiindi sila makadesisyon kon maupod sila ukon indi.

16 O tribo ni Reuben, magpabilin lang bala kamo upod sa mga karnero?

Gusto lang bala ninyo magpamati sa pagpanawag sangmga manugbantay sa ilamga karnero?

Wala gid kamo sang pag-isa, ganiindi kamo makadesisyon kon maupod kamo ukon indi.

17 Nagpabilin man angtribo niGad sa sidlangan sang Jordan,

kag angtribo naman niDan nagpabilin sa ila obra sa mga barko.

Angtribo iya niAsher nagpabilin sa ila ginaestaran malapit sa dagat.

18 Pero gintaya sang tribo ni Zebulun kag ni Naftali ang ila kabuhi sa pagpakig-away.

19 Nag-abot ang mga hari nga mga Canaanhon kag nagpakig-awaysa mga Israelinhondidto sa Taanak nga ara sa higad sang Suba sang Megido,

pero bisan isa lang ka pilak wala sila sing may naagaw.

20 Indi lang ang Israel ang nagpakig-away kontra sa ila ni Sisera, kundi pati man ang mga bituon.

21 Gin-anod sila sang Kishon nga ililigan sang tubig, ang ililigan nga dugay na.

Magapadayon ako sa pagpakig-away nga may kabaskog.

22 Kag karon mabatian ang paglinagapak sang tiil sang mga kabayo.

23 Dayon nagsiling ang anghel sangGinoo, “Sumpaon ang Meroz!

Sumpaon sing puwerte gid ang mga pumuluyo sini kay wala sila nagbulig sang magpakig-away angGinoosa gamhanan nga mga tawo.”

24 Labing bulahan si Jael nga asawa ni Heber nga Kenhanon sa tanan nga babayi nga nagaestar sa mga tolda.

25 Sang magpangayo sang tubig si Sisera, gatas ang iya ginhatag nga nabutang sa malahalon nga suludlan.

26 Dayon nagkuha siya sang martilyo kag palpal sang tolda kag ginpalpalan ang ulo ni Sisera, sa iya dungandungan.

27 Kag napatay si Sisera nga nagahamyang sa tiilan ni Jael.

28 Ang iloy ni Sisera nagatan-aw sa bintana kag indi mapahamtang. Nagapamangkot siya kon ngaa kadugay mag-abot sang iya anak.

29 Nagsabat sa iya ang iya mga maalamon kag dungganon nga mga kababayihan, kag amo man gani ang iya ginaliwat-liwat sa iya kaugalingon:

30 “Nadugayan siguro sa pagpanguha kag sa pagpartida sang mga butang nga naagaw nila sa ila mga kaaway:

siguroisa ukon duha ka babayi para sa isa ka soldado, malahalon nga mga bayo para kay Sisera,

kag matahom nga mga bayo nga ginbordahan sing maayo para sa akon.”

31 “Gani OGinoo, kabay pa nga malaglag ang tanan mo nga mga kaaway.

Pero kabay pa nga ang mga nagahigugma sa imo mangin pareho sa adlaw nga nagabutlak sing masanag gid.”

Kag may kalinong sa Israel sa sulod sang 40 ka tuig.

Si Gideon

1 Naghimoliwatsing malain ang mga Israelinhon sa panulok sangGinoo, gani ginpasakop sila sangGinoosa mga Midianhon sa sulod sang pito ka tuig.

2 Tama kapintas sang mga Midianhon, gani napilitan ang mga Israelinhon nga magpanago sa mga bukid, sa mga kuweba, kag sa iban pa nga mga tago nga lugar.

3 Kon magpananom na gani ang mga Israelinhon, ginasalakay dayon sila sang mga Midianhon, Amaleknon, kag sang iban pa nga mga katawhan sa sidlangan.

4 Ini sila nagakampo sa lugar sang mga Israelinhon, kag ginapamierdi nila ang mga tanom sang mga Israelinhon hasta sa Gaza. Ginapanguha nila ang tanan nga karnero, baka, kag asno, kag wala gid sila sing may ginabilin para sa mga Israelinhon.

5 Nagasalakay sila nga dala ang ila mga tolda kag mga kasapatan nga daw pareho kadamo sa mga apan. Indi gid maisip ang kadamuon nila pati ang ila mga kamelyo. Nagaabot sila sa paglaglag sa dutasang mga Israelinhon.

6 Nangin makaluluoy ang kahimtangan sang mga Israelinhon tungod sang mga Midianhon, gani nagpangayo sila sang bulig saGinoo.

7 Sang pagpanawag nila saGinoo,

8 ginpadal-an sila sangGinoosangisa kapropeta nga nagsiling sa ila, “Amo ini ang ginasiling sangGinoo, ang Dios sang Israel: ‘Ginpaguwa ko kamo sa Egipto nga sa diin gin-ulipon kamo.

9 Ginluwas ko kamo sa mga Egiptohanon kag sa tanan nga nagapigos sa inyo. Ginpatabog ko sa inyo ang inyo mga kaaway kag ginhatag ko sa inyo ang ila mga duta.

10 Nagsiling ako sa inyo nga ako angGinoonga inyo Dios kag dapat indi kamo magsimba sa mga dios sang mga Amornon nga ang ila lugar amo ang inyo ginaestaran subong. Pero wala kamo nagpamati sa akon.’ ”

11 Karon, nag-abot ang anghel sangGinoosa Ofra. Nagpungko siya didto sa puno sang kahoy nga terebinto nga iya ni Joash nga kaliwat ni Abiezer. Si Gideon nga anak ni Joash nagalinas sadto sang trigo sa may pulugaan sang ubas agod indi makita sang mga Midianhon ang trigo.

12 Nagpakita sa iya ang anghel sangGinookag nagsiling, “AngGinookaupod mo, maisog kag makusog nga tawo.”

13 Nagsabat si Gideon, “Sir, kon angGinookaupod namon, ngaa amo ini ang amon kahimtangan? Ngaa wala siya nagahimo sang mga milagro pareho sang iya ginhimo sadto sang ginpaguwa niya sa Egipto ang amon mga katigulangan, suno sa ginsugid nila sa amon? Pero karon ginpabay-an na kami sangGinookag gintugyan sa mga Midianhon.”

14 Dayon nagsiling angGinookay Gideon, “Lakat, kag gamita ang bug-os mo nga kusog sa pagluwas sa Israel sa mga Midianhon. Ako gid ang nagapadala sa imo.”

15 Nagsabat si Gideon, “Pero, Ginoo, paano ko maluwas ang Israel, kay ang amon pamilya amo ang pinakapigaw sa tribo ni Manase kag ako pa gid ang labing kubos sa amon pamilya.”

16 Nagsabat angGinoo, “Buligan ko ikaw, kag laglagon mo ang mga Midianhon nga daw sa nagpakig-away ka lang sa isa ka tawo.”

17 Nagsiling si Gideon, “Kon nalipay ka sa akon, hatagi ako sang tanda nga ikaw gid matuod ang nagasugo sa akon.

18 Indi ka anay maghalin kay makuha ako sang akon ihalad sa imo.” Nagsabat angGinoo, “Hulaton ko ikaw.”

19 Nagpauli si Gideon kag nagluto sang isa ka bataon nga kanding, kag naghimo siya sang tinapay nga wala sing inugpahabok halin sa mga tunga sa sako nga harina. Pagkatapos niya butang sang karne sa basket kag sang sabaw sini sa kaldero, gindala niya ang pagkaon sa anghel didto sa puno sang kahoy nga terebinto.

20 Nagsiling sa iya ang anghel sang Dios, “Itungtong ang karne kag tinapay sa sini nga bato, kag bubui sang sabaw.” Gintuman ini ni Gideon.

21 Dayon gintandog sang anghel sangGinooang pagkaon paagi sa punta sang baston nga iya ginauyatan. Gulpi lang nga nagkalayo halin sa bato, kag ginlamon sang kalayo ang karne kag ang tinapay. Dayon nadula ang anghel sangGinoo.

22 Sang mareyalisar ni Gideon nga ang iya nakita anghel gid man sangGinoo, nagsiling siya, “O GinoongDios, nakita ko ang imo anghel kag nag-atubangay gid kami.”

23 Pero ginsilingan siya sangGinoo, “Magpakalinong ka. Indi ka magkahadlok. Indi ka mapatay.”

24 Nagpatindog didto si Gideon sang halaran para saGinookag gintawag niya ini nga “Nagahatag sang Kalinong angGinoo.” Kag hasta subong ara pa ini nga halaran didto sa Ofra, sa lugar sang mga kaliwat ni Abiezer.

25 Sadto man nga gab-i nagsiling angGinookay Gideon, “Kuhaa ang ikaduha sa pinakamaayo nga turo nga baka sang imo amay, atong pito na ka tuig. Dayon gub-a ang halaran ni Baal nga ginpatindog sang imo amay kag gub-a man anghulohaligi nga simbolo sang diosa nga siAshera nga ara sa tupad sang halaran.

26 Pagkatapos magpatindog ka sanghusto ngahalaran para saakon, angGinoonga imo Dios, sa ibabaw sang sini nga bulobukid. Dayon ihalad mosa akonang turo bilang halad nga ginasunog. Kag gamita nga gatong anghulohaligi niAshera nga imo ginpang-utod.”

27 Gani gin-upod ni Gideon ang napulo niya ka suluguon kag ginhimo niya ang ginsugo sangGinoosa iya. Pero ginhimo niya ini sang gab-i tungod kay nahadlok siya sa iya pamilya kag sa iya mga kasimanwa.

28 Pagkaaga, nabugtawan sang mga tawo nga guba na ang halaran ni Baal, kag utod-utod na anghulohaligi niAshera kag amo na ang ginagatong sa baka nga ginahalad sa bag-o nga halaran.

29 Nagpinamangkutanay sila kon sin-o ang naghimo sadto. Gin-usisa nila ini kag nahibaluan nila nga si Gideon nga anak ni Joash ang naghimo sadto.

30 Gani ginsilingan nila si Joash, “Paguwaa diri ang imo anak! Kay patyon namon siya, tungod kay gin-guba niya ang halaran ni Baal kag ginpang-utod anghulohaligi niAshera sa tupad sini.”

31 Nagsabat si Joash sa akig nga mga tawo nga nagapalibot sa iya, “Nagapakigbais bala kamo para kay Baal? Ginaapinan gid bala ninyo siya? Ang nagaapin kay Baal amo ang dapat patyon sa sini nga aga. Kon si Baal matuod gid nga Dios, dapat depensahan niya ang iya kaugalingon sa nagguba sang iya halaran.”

32 Halin sadto gintawag si Gideon nga “Jerubaal” nga ang buot silingon, “Pabay-i nga depensahan ni Baal ang iya kaugalingon,” tungod kay gin-guba niya ang halaran ni Baal.

33 Karon nag-isa ang mga Midianhon, Amaleknon, kag iban pa nga mga katawhan sa sidlangansa pagkontra sa Israel. Nagtabok silasa Suba sang Jordankag nagkampo sa Kapatagan sang Jezreel.

34 Gin-gamhan si Gideon sang Espiritu sangGinookag ginpatunog niya ang budyong sa pagpanawag sa mga kaliwat ni Abiezer sa pagsunod sa iya.

35 Nagpadala siya sang mga mensahero sa bug-os ngatribo niManase, kag pati samga tribo niAsher, Zebulun kag Naftali, sa pagtawag sa ila nga mag-upod sa pagpakig-away. Kag nag-upod sila kay Gideon.

36 Nagsiling si Gideon sa Dios, “Nagsiling ka nga gamiton mo ako sa pagluwas sa Israel.

37 Karon mabutang ako sang bulbol sang karnero sa duta nga ginalinasan namon sang trigo. Kon mabasa gani ini sang tun-og bisan mamala ang duta, mahibaluan ko nga ako gid man ang gamiton mo nga magluwas sa Israel suno sa ginhambal mo.”

38 Kag amo gid man ang natabo. Kay sang sunod nga adlaw, aga pa gid nagbugtaw si Gideon kag ginkuha niya ang bulbol sang karnero kag ginpuga, kag napuno gid ang isa ka yahong.

39 Dayon nagsiling si Gideon sa Dios, “Indi ka lang maakig sa akon; may isa na lang ako nga ipangabay sa imo. Tuguti nga mapamatud-an ko liwat paagi sa bulbol. Gusto ko nga magmala naman ini nga bulbol sang karnero kag mabasa sang tun-og ang duta sa palibot sini.”

40 Pagkagab-i, ginhimo ato sang Dios. Nagmala ang bulbol sang karnero pero nabasa sang tun-og ang duta sa palibot sini.

Gindaog ni Gideon ang mga Midianhon

1 Sang kaagahon pa gid,naglakatsi Jerubaal (nga amo man si Gideon) upod sang iya mga tinawo. Nagkampo sila sa may tuburan sang Harod. Ang mga Midianhon nagakampo sa aminhan nila sa kapatagan nga malapit sa Bukid sang More.

2 Nagsiling angGinookay Gideon, “Kadamo sang upod mo. Basi maghunahuna sila nga nadaog nila ang mga Midianhon sa ila kaugalingon nga ikasarang kag indi tungod sa akon.

3 Gani silinga sila nga kon sin-o ang nahadlok, maghalin sa sining Bukid sang Gilead kag magpauli.” Sang ginsiling ini ni Gideon, nagpauli ang 22,000, kag 10,000 na lang ang nabilin.

4 Pero nagsiling angGinookay Gideon, “Madamo pa gihapon ang nabilin. Dal-a sila sa suba kay didto painon ko ang maupod sa imo. Ang bisan sin-o nga isiling ko sa imo nga paupdon, paupda. Pero ang bisan sin-o nga isiling ko sa imo nga indi pagpaupdon, indi pagpaupda.”

5 Gani gindala sila ni Gideon sa suba. Kag didto nagsiling angGinoo, “Paina ang tanan nga nagainom sang tubigsa ila mga kamotnga daw sa ido nga nagalaklak, kag paina man ang nagainom nga nagaluhod.”

6 May 300 ka tawo nga naglaklak sa ila mga kamot, kag ang iban nag-inom nga nagaluhod.

7 Nagsiling angGinookay Gideon, “Paagi sa sining 300 ka tawo luwason ko kamo kag padag-on sa mga Midianhon. Ang nabilin nga mga tawo papaulia na lang sa ila tagsa ka lugar.”

8 Gani ginpapauli sila ni Gideon, pero ginhawiran niya ang 300 ka tawo nga amo ang nagpanipon sang mga balon kag budyong nga ginbilin sang mga nagpalauli.

Karon, ang kampo sang mga Midianhon didto sa kapatagan, sa ubos lang nila.

9 Sadto nga gab-i, nagsiling angGinookay Gideon, “Sige na! Salakaya na ninyo ang kamposang mga Midianhonkay padag-on ko kamo.

10 Pero kon nahadlok ka nga magsalakay subong, upda ang imo suluguon nga si Pura kag magkadto kamo sa kamposang mga Midianhon,

11 kag pamatian ninyo kon ano ang ila ginahambal. Sigurado gid nga mangisog ka nga magsalakay sa imo mabatian.” Gani naglakat sila nga duha sa dulunan sang kamposang mga Midianhon, nga sa diin may mga soldado nga nagaguwardya.

12 Ang mga Midianhon, kaupod ang mga Amaleknon kag iban pa nga mga katawhan sa sidlangan, nagakampo didto sa kapatagan nga daw pareho kadamo sa apan. Kag ang ila mga kamelyo daw pareho kadamo sa balas sa baybayon nga indi maisip.

13 Sang didto na sila ni Gideon, may nabatian sila nga duha ka tawo nga nagaestoryahanay. Nagsiling ang isa, “Nagdamgo ako nga may isa ka tinapay nga barley nga bilog nga nagligid pakadto sa aton kampo kag naigo ang isa ka tolda. Dayon natumba ini kag nawasak.”

14 Nagsabat ang isa, “Ina wala na sing iban pa kundi ang espada ni Gideon nga Israelinhon nga anak ni Joash. Padag-on siya sang Dios kontra sa mga Midianhon kag sa aton tanan.”

15 Sang mabatian ni Gideon ang damgo kag ang kahulugan sini, nagdayaw siyasaGinoo. Dayon nagbalik siya sa kampo sang mga Israelinhon kag ginsilingan niya ang iya mga kaupdanan, “Dali na, kay padag-on kita sangGinookontra sa mga Midianhon.”

16 Ginpartida niya sa tatlo ka grupo ang 300 niya ka tinawo, kag ginhatagan niya ang kada isa sang budyong kag tibod nga may suga sa sulod sini.

17 Dayon nagsiling siya sa ila, “Kon ara na gani kami sa dulunan sang kamposang kaaway, bantayi ninyo ako kag sundon ninyo kon ano ang akon himuon.

18 Kon patunugon ko kag sang akon mga kaupod ang amon mga budyong, amo man ang himuon ninyo sa palibot sang kampo, kag magsinggit kamosing tudo, ‘Para saGinookag kay Gideon!’ ”

19 Tungang gab-i na sang mag-abot si Gideon kag ang iya 100 ka kaupod sa dulunan sang kamposang kaaway. Wala lang gid dugay nga naislan ang guwardya didto. Ginpatunog nila ni Gideon ang ila mga budyong kag ginpangbuka nila ang ila mga tibod.

20 Amo man ang ginhimo sang duha ka grupo. Kag samtang ginakaptan sang ila wala nga kamot ang suga kag sang ila tuo nga kamot ang budyong, nagasinggit sila, “Magpakig-away kita para saGinookag kay Gideon.”

21 Kada isa nagplastar sa iya lugar sa palibot sang kampo, pero ang ila mga kaaway iya nagpalalagyo nga nagasiniyagit.

22 Kag samtang nagahinuni ang mga budyong sang 300 ka Israelinhon, ginpaaway sangGinooang mga tawo sa sulod sang kampo. Ang iban nagpalagyo sa Bet Shita malapit sa Zerera hasta sa dulunan sang Abel Mehola malapit sa Tabat.

23 Ginpatawag ni Gideon ang mga Israelinhon halin samga tribo niNaftali kag ni Asher, kag sa bilog ngatribo niManase, kag ginpalagas sa ila ang mga Midianhon.

24 Nagpasugo man si Gideon sang mga mensahero sa mga pumuluyo sang kabukiran sang Efraim sa paghambal sa ila nga magbantay sila saSuba sangJordan hasta sa sapa sang Bet Bara agod indi makatabok ang mga Midianhon. Gintuman ini sang tanan nga lalaki sa Efraim kag ginbantayan nila ato nga mga lugar.

25 Nabihag nila ang duha ka pangulo sang Midianhon nga si Oreb kag si Zeeb. Ginpatay nila si Oreb sa maybato nga gintawag sang ulihi ngaBato ni Oreb, kag si Zeeb ginpatay nila sapulugaan sang ubas nga gintawag sang ulihi ngaPulugaan sang Ubas ni Zeeb. Kag padayon nila nga ginlagas ang mga Midianhon. Pagkatapos gindala nila ang ulo ni Oreb kag ni Zeeb kay Gideon nga didto na sa tabok sangSuba sangJordan.

Ginpatay ni Gideon si Zeba kag si Zalmuna

1 Karon, nagsiling ang katawhan sang Efraim kay Gideon, “Ano ining ginhimo mo? Ngaa wala mo kami pagtawga sang magpakig-away kamo sa mga Midianhon?” Kag ginbasol gid nila si Gideon.

2 Pero nagsiling si Gideon sa ila, “Ang nahimo ko gamay gid lang kon ikomparar sa nahimo ninyo. Bisan ang gamay nga nahimo ninyo mas labaw pa kon ikomparar sa tanan nga nahimo sang amon pamilya.

3 Ginpapierdi sang Dios sa inyo ang mga pangulo sang mga Midianhon nga si Oreb kag si Zeeb. Ti, ano ang nahimo ko kon ikomparar dira?” Sang masiling ini ni Gideon, naumpawan sila sa ila kaakig.

4 Nagtabok si Gideon kag ang iya 300 ka tinawo saSuba sangJordan. Kapoy na gid sila pero padayon pa gihapon ang ila paglagassa ila mga kaaway.

5 Sang mag-abot silasa Sucot, nangabay si Gideon sa mga taga-didto. Siling niya, “Palihog hatagi ninyo kami sang pagkaon. Kapoy kag gutom na gid kami kag kinahanglan pa namon nga lagson ang duha ka hari sang Midian nga si Zeba kag si Zalmuna.”

6 Pero nagsabat ang mga opisyal sang Sucot, “Wala pa gani ninyo madakpan si Zeba kag si Zalmuna. Ngaa hatagan namon kamo sang pagkaon?”

7 Nagsiling si Gideon, “Gali ha!Andaman lang ninyokon madakpan na namon si Zeba kag si Zalmuna. Latiguhon ko gid kamo sang tunukon nga mga kahoy-kahoy.”

8 Halin didto nagtaklad sila ni Gideon sa Penuelkag amo man gihapon ang iya ginpangabay sa mga taga-didto, pero ang sabat nila pareho man sang sabat sang mga taga-Sucot.

9 Nagsiling si Gideon sa ila, “Sa tapos nga madaog namon ang amon kaaway, mabalik kami diri, kag gub-on namon ang inyo tore.”

10 Karon, si Zeba kag si Zalmuna ara sa Karkor upod sang 15,000 nila ka soldado nga nabilin. Mga 120,000 na ang napatay sa ila.

11 Padayon ang pagtaklad nila ni Gideon kag didto sila nag-agi sa lugar sang mga nagaestar sa tolda sa sidlangan sang Noba kag Jogbeha. Dayon ginsalakay nila gulpi ang mga Midianhon.

12 Nagpalagyo si Zeba kag si Zalmuna, pero ginlagas sila ni Gideon kag gindakop, gani nagsinala-sala ang ila mga soldado.

13 Sang magpauli na sila ni Gideon halin sa inaway, didto sila nag-agi sa Taklaran sang Heres.

14 Nakadakop sila sang isa ka bataon nga lalaki nga taga-Sucot, kag ginpamangkot nila kon sin-o ang mga opisyal sang Sucot. Kag ginlista niya ang ngalan sang 77 ka opisyal nga nagadumala sang Sucot.

15 Pagkatapos ginkadtuan nila ni Gideon ang mga taga-Sucot kag ginsilingan, “Nadumduman bala ninyo ang inyo pag-insulto sa akon? Nagsiling kamo, ‘Wala pa gani ninyo madakpan si Zeba kag si Zalmuna. Ngaa hatagan namon sang pagkaon ang imo kapoy nga mga tinawo?’ Karon, ari na si Zeba kag si Zalmuna!”

16 Dayon ginkuha ni Gideon ang mga manugdumala sang Sucot kag gintudluan niya sila sang leksyon paagi sapaglatigo sa ila sangtunukon nga mga kahoy-kahoy.

17 Pagkatapos ginpaguba niya ang tore sa Penuel kag ginpamatay ang mga lalaki didto.

18 Dayon ginpamangkot ni Gideon si Zeba kag si Zalmuna, “Ano ang hitsura sang mga lalaki nga inyo ginpamatay sa Tabor?” Nagsabat sila, “Pareho sa imo, daw mga anak sang hari.”

19 Nagsiling si Gideon, “Mga utod ko sila; mga anak mismo sang akon iloy. Nagasumpa ako sa buhi ngaGinoonga kon wala ninyo sila pagpatya, indi ko man kamo pagpatyon.”

20 Dayon nagsiling siya sa iya kamagulangan nga anak nga si Jeter, “Patya sila.” Pero tungod kay bata pa si Jeter, nahadlok siya, gani wala niya gin-gabot ang iya espada.

21 Nagsiling si Zeba kag si Zalmunakay Gideon, “Ngaa indi ikaw ang magpatay sa amon? Ipakita ang pagkalalaki mo!” Gani ginpatay sila ni Gideon kag ginpakuha dayon niya ang mga dekorasyon sa liog sang ila mga kamelyo.

Ang Imahen nga Ginpahimo ni Gideon

22 Karon nagsiling ang mga Israelinhon kay Gideon, “Tungod kay ikaw ang nagluwas sa amon sa mga Midianhon, ikaw na lang kag ang imo bata kag apo ang magpangulo sa amon.”

23 Nagsabat si Gideon, “Indi ako ukon ang akon bata ang magpangulo sa inyo kundi angGinoo.

24 Pero may pangayuon lang ako sa inyo: ang kada isa sa inyo maghatag sa akon sang isa ka aritos nga nakuha ninyo sa mga Midianhon.” (Ang mga Midianhon nagasuksok sang bulawan nga aritos suno sa ila kinabatasan bilang mga Ishmaelinhon.)

25 Nagsabat ang mga tawo, “Huo, hatagan ka namon.” Naghumlad sila sang isa ka panapton, kag ang kada isa nagbutang didto sang aritos nga nakuha nilasa mga Midianhon.

26 Mga 20 ka kilo ang natipon nga mga bulawan nga aritos wala labot sang mga dekorasyon, mga kulintas, mga bayo nga granatesang mga hari sang Midian, kag mga kulokadena sa liog sang ila mga kamelyo.

27 Halin sa natipon nga bulawan, nagpahimo si Gideon sang isa ka espesyal nga panaptonkag ginbutang niya ini sa iya banwa sa Ofra. Nagtalikod naman ang mga Israelinhon sa Dios kag nagsimba sa sadtong ginpahimo ni Gideon. Nangin dako nga pagsulay ini sa kay Gideon kag sa iya pamilya.

28 Amo ato ang estorya parte sa pagdaog sang mga Israelinhon kontra sa Midian, kag wala na gid ini makabangon pa. Nangin malinong ang Israel sa sulod sang 40 ka tuig samtang buhi pa si Gideon.

Ang Pagkapatay ni Gideon

29 Nagpauli si Gideonsa iya kaugalingon nga balay kag didto nag-estar.

30 May 70 siya ka kabataan tungod kay madamo ang iya asawa.

31 May asawa man siya nga suluguon didto sa Shekem kag may anak sila nga lalaki nga gin-ngalanan niya nga Abimelec.

32 Tigulang na si Gideon sang mapatay siya. Ginlubong siya sa lulubngan sang iya amay nga si Joash sa Ofra, sa lugar sang mga kaliwat ni Abiezer.

33 Sa wala lang dugay nga napatay si Gideon, nagtalikod naman ang mga Israelinhon sa Dios kag nagsimba liwat sa mgaimahen niBaal. Ginhimo nila si Baal Berit nga ila dios.

34 Ginkalimtan nila angGinoonga ila Dios nga amo ang nagluwas sa ila kontra sa ila mga kaaway sa palibot.

35 Wala gid sila nagpakita sing kaayo sa pamilya ni Jerubaal (nga amo man si Gideon) sa tanan nga maayo nga butang nga ginhimo niya sa Israel.

Si Abimelec

1 Isa ka adlaw, nagkadto si Abimelec nga anak ni Gideonsa mga paryente sang iya iloy sa Shekem kag ginsilingan sila,

2 “Pamangkuta ninyo ang tanan nga taga-Shekem kon ano ang gusto nila: panguluhan sila sang 70 ka anak ni Gideon ukon sang isa lang niya ka anak? Dumdumon ninyo nga ako mismo paryente ninyo.”

3 Gani nagpakighambal ang mga paryente ni Abimelec sa mga taga-Shekem. Nagsugot sila nga si Abimelec ang magapangulo sa ila, tungod kay paryente nila siya.

4 Ginhatagan nila si Abimelec sang 70 ka bilog nga pilak halin sa templo ni Baal Berit, kag gin-gamit niya ini sa pagsuhol sa mga bugoy sa pagsunod sa iya.

5 Dayon nagkadto si Abimelec sa balay sang iya amay sa Ofra. Kag didto, sa ibabaw sang isa ka bato, ginpamatay niya ang iya 70ka utod sa amay nga si Gideon. Pero ang kamanghuran nga si Jotam wala mapatay tungod kay nakapanago siya.

6 Nagkadto ang mga taga-Shekem kag taga-Bet Millo sa may dako nga kahoy sa Shekem kag didto ginhimo nila nga hari si Abimelec.

7 Sang mabatian ini ni Jotam, nagtaklad siya sa ibabaw sang Bukid sang Gerizim kag nagsinggit sa ila, “Mga taga-Shekem, pamatii ninyo ako kon gusto ninyo nga pamatian kamo sang Dios.

8 Sugiran ko kamo sang isa ka estorya parte samga kahoynganagpangita sang magahari sa ila. Nagsiling sila sa kahoy nga olibo, ‘Ikaw ang maghari sa amon.’

9 Nagsabat ang olibo, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang lana nga ginagamit sa pagpadungog sa mga dios kag sa mga tawo?Indi gid!’

10 “Dayon nagsiling sila sa kahoy nga higera, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’

11 Nagsabat ang higera, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang manamit nga bunga?Indi gid!’

12 “Dayon nagsiling sila sa ubas, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’

13 Nagsabat ang ubas, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang bino nga makapalipay sa mga dios kag sa mga tawo?Indi gid!’

14 “Gani nagsiling na lang sila tanan sa tunukon nga kahoy-kahoy, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’

15 Nagsabat ang tunukon nga kahoy-kahoy, ‘Kon gusto gid ninyo nga ako ang maghari sa inyo, magpahandong kamo sa akon. Pero kon indi gani kamo, mapaguwa ako sang kalayo nga magasunog sa mga kahoy nga sedro sang Lebanon.’ ”

16 Dayon nagsiling si Jotam,“Matarong bala kag husto ang inyo paghimo kay Abimelec nga hari? Maayo bala ang inyo ginhimo saakon amay nga siGideon kag sa iya pamilya? Kag nagakabagay man bala sa iya hinimuan?

17 Dumduma ninyo nga nagpakig-away ang akon amay para luwason kamo sa mga Midianhon. Gintaya niya ang iya kabuhi para sa inyo.

18 Pero karon ginkontra ninyo ang pamilya sang akon amay. Ginpamatay ninyo ang 70 niya ka anak sa ibabaw sang isa ka bato. Kag ginhimo ninyo nga hari si Abimelec, nga anak sang akon amay sa iya suluguon nga babayi, tungod lamang kay paryente ninyo siya.

19 Gani kon para sa inyo matarong kag husto ang ginhimo ninyo sa akon amay kag sa iya pamilya, kabay pa nga malipay kamo kay Abimelec kag siya amo man sa inyo.

20 Pero kon indi, kabay pa nga laglagon kamo ni Abimelec nga daw sa lamunon kamo sang kalayo. Kag kamo nga mga taga-Shekem kag taga-Bet Millo, laglagon man ninyo si Abimelec nga daw sa lamunon man siya sang kalayo.”

21 Pagkahambal sadto niJotam, nagpalagyosiyapakadto sa Beer kag didto nag-estar tungod kay nahadlok siya sa iya utod nga si Abimelec.

22 Pagkatapos sang tatlo ka tuig nga pagdumala ni Abimelec sa mga Israelinhon,

23 ginpaaway sang Dios si Abimelec kag ang katawhan sang Shekem. Nagrebelde ang mga taga-Shekem kay Abimelec.

24 Natabo ini agod pabayaron si Abimelec kag ang mga taga-Shekem nga nagbulig sa iya sa pagpamatay sa 70 ka anak ni Gideon nga iya mga utod.

25 Nagbutang ang mga taga-Shekem sang mga tawo sa bukid sa pag-ambus kay Abimelec, kag ginahold-ap nila ang mga nagaagi didto. Nabalitaan ini ni Abimelec.

26 Sadto nga tion, si Gaal nga anak ni Ebed nagsaylo sa Shekem upod ang iya mga utod. Nagsalig sa iya ang mga taga-Shekem.

27 Sang tion sang tigpamupo sang ubas, naghimo ang mga tawo sang bino halin sa sini nga mga ubas. Kag naghiwat sila sang piesta sa templo sang ila dios. Kag samtang nagakinaon sila didto kag nagaininom, ginalibak nila si Abimelec.

28 Nagsiling si Gaal, “Ano kita nga klase sang mga tawo sa Shekem? Ngaa nagapasakop kita kay Abimelec? Sin-o gid bala siya? Indi bala nga anak lang siya ni Gideon? Ti, ngaa magpasakop kita sa iya ukon kay Zebul nga nagadumala para sa iya? Dapat magpasakop kamo sa kaliwat sang inyo katigulangan nga si Hamor.

29 Kon sakop ko lang kamo, sigurado gid nga mapahalin ko si Abimelec. Hambalon ko gid siya nga ipreparar niya ang iya mga soldado kag magpakig-awaysa aton.”

30 Sang mabatian ni Zebul nga pangulo sang banwa ang ginsiling ni Gaal, naakig gid siya.

31 Gani sekreto nga nagpasugo siya sang mga mensahero nga magkadto kay Abimelec. Amo ini ang ginpasiling niya, “Si Gaal kag ang iya mga utod nagsaylo diri sa Shekem, kag ginaganyat nila ang mga tawo nga magkontra sa imo.

32 Gani karon sa gab-i, upda ang imo mga tinawo kag magpanago anay kamo sa kaumahansa guwa sang banwa.

33 Buwas, pagbutlak sang adlaw, dali-dalia ninyo salakay ang banwa. Kon magpakig-away sila ni Gaal, himua ang gusto mo nga himuon sa ila.”

34 Pagkagab-i, naglakat si Abimelec kag ang iya mga tinawo. Naggrupo sila sa apat ka grupo kag nagpanago saguwa lang sangShekem.

35 Sang makita nila nga nagguwa si Gaal kag nagtindog sa may puwertahan sang banwa, nagguwa sila sa ila ginapanaguan agod magsalakay.

36 Sang makita sila ni Gaal, nagsiling siya kay Zebul, “Tan-awa! May mga tawo nga nagapadulhog halin sa mga putokputokan sang mga bukid.” Nagsabat si Zebul, “Mga landong lang ina sang mga bukid. Panan-awan mo lang ina nga daw mga tawo.”

37 Nagsiling si Gaal, “Pero tan-awa! May mga tawo man nga nagahalin sa tunga sang duha ka bukid, kag may ara pa gid sa alagyan malapit sa dako nga kahoy sang mga manugpakot!”

38 Nagsabat si Zebul sa iya, “Diin na karon ang imo ginapahambog? Indi bala nga nagsiling ka, ‘Sin-o gid bala si Abimelec nga magpasakop kita sa iya?’ Karon ara na ang ginayaguta mo! Ngaa indi ka magpakig-away sa ila?”

39 Gani gintipon ni Gaal ang mga taga-Shekem kag nagpakig-away sila kay Abimelec.

40 Sang ulihi nagpalagyo si Gaal, kag ginlagas siya ni Abimelec. Madamo ang nagkalamatay sa inaway; ang mga pilason naglalapta hasta sa may puwertahan sang banwa.

41 Pagkatapos sadto, nagtiner si Abimelec sa Aruma. Wala gintugutan ni Zebul nga magbalik sa Shekem si Gaal kag ang iya mga utod.

42 Pagkaaga, nabalitaan ni Abimelec nga makadto sa kaumahan ang mga taga-Shekem.

43 Gani gin-grupo niya sa tatlo ka grupo ang iya mga tinawo kag nagkadto sila sa kaumahan kag naghulat sa pagsalakay. Sang makita nila ang mga taga-Shekem nga nagapaguwa sa banwa, nagsugod sila sa pagsalakay.

44 Ang grupo ni Abimelec nagplastar sa may puwertahan dampi sang banwa samtang ginpamatay sang duha niya ka grupo ang mga taga-Shekem sa may kaumahan.

45 Bilog gid nga adlaw ang pagpakig-away nila ni Abimelec. Sang ulihi nasakop gid man nila ang banwa, kag ginpamatay nila ang mga pumuluyo sini. Pagkatapos gin-guba nila ang banwa kag ginsabwagan dayon sang asin.

46 Sang mabalitaan ini sang mga nagaestar sa Tore sang Shekem, nagpanago sila sa mabakod nga lugar sang templo ni El Berit.

47 Pagkahibalo sini ni Abimelec,

48 gindala niya ang iya mga tinawo sa Bukid sang Zalmon. Pag-abot nila didto, nagkuha si Abimelec sang wasay kag nagpang-utod sang mga sanga sang kahoy kag ginpas-an. Ginsilingan man niya ang iya mga tinawo, “Magdali-dali kamo kag himua ninyo ang akon ginhimo.”

49 Gani ang kada isa sa ila nagpas-an sang kahoy kag nagsunod kay Abimelec. Gintumpok nila ang mga kahoy sa mabakod nga lugarsang templo ni El Beritkag gintutdan. Gani nagkalamatay ang tanan nga tawo nga nagaestar sadto sa Tore sang Shekem. Mga 1,000 sila tanan pati mga babayi.

50 Pagkatapos nagkadto sila ni Abimelec sa Tebez kag ginsakop man nila ini.

51 Pero may mapag-on didto nga tore nga sa diin nagpalagyo ang mga taga-Tebez. Ginsiradhan nila ini kag nagsaka sila sa atop sang tore.

52 Ginsalakay ni Abimelec ang tore. Kag sang sunugon na niya kuntani ini,

53 ginhulugan siya sang babayi sing galingan nga bato, kag naglitik ang iya ulo.

54 Dali-dali niya nga gintawag ang manugdala sang iya armas kag ginsilingan, “Gabuta ang imo espada kag patya ako agod indi sila makasiling nga isa lang ka babayi ang nakapatay sa akon.” Gani ginbuno siya sang iya suluguon kag napatay siya.

55 Sang makita sang mga tinawo ni Abimelecnga patay na siya, nagpalauli sila.

56 Sa amo nga paagi, ginpabayad sang Dios si Abimelec sa ginhimo niya nga malaot sa iya amay nga amo ang pagpatay sa 70 niya ka utod.

57 Ginpabayad man sang Dios ang mga taga-Shekem sa tanan nila nga kalautan. Gani natuman ang sumpa ni Jotam nga anak ni Gideon.

Si Tola kag si Jair

1 Sang napatay si Abimelec, si Tola nga anak ni Pua kag apo ni Dodo amo ang nagpangulo sa pagluwas sa Israel. Naghalin siya sa tribo ni Isacar, pero nag-estar siya sa Shamir sa kabukiran sang Efraim.

2 Ginpanguluhan niya ang Israel sa sulod sang 23 ka tuig. Sang napatay siya, ginlubong siya sa Shamir.

3 Sunod kay Tola amo si Jair nga taga-Gilead. Ginpanguluhan niya ang Israel sa sulod sang 22 ka tuig.

4 May 30 siya ka anak, kag ang kada isa sa ila may isa ka asno nga ginasakyan. Ini sila amo ang nagdumala sa 30 ka banwa sa Gilead nga ginatawag subong nga mga banwa ni Jair.

5 Sang napatay si Jair, ginlubong siya sa Kamon.

Ginpaantos sang mga Ammonhon ang mga Israelinhon

6 Naghimo liwat sing malain ang mga Israelinhon sa panulok sangGinoo. Ginsikway nila angGinookag nagsimba sila sa mgaimahen niBaal kagniAshtoret, kag sa mga dios-dios sang Aram,Sidon, Moab, Ammon, kag Filistia.

7 Tungod sini, naakig sa ila angGinookag ginpasakop niya sila sa mga Ammonhon kag mga Filistinhon.

8 Kagsugodsa sina nga tuig, ginpaantos kag ginpigos nila ang mga Israelinhon. Sa sulod sang 18 ka tuigginpaantos nilaang tanan nga Israelinhon sa Gilead, sa sidlangan sangSuba sangJordan nga sakop sadto sang mga Amornon.

9 Nagtabok man ang mga Ammonhon sanakatundan sang Suba sangJordan kag nagpakig-away samga tribo niJuda, ni Benjamin, kag ni Efraim. Tungod sini, puwerte gid ang kalisod sang Israel.

10 Gani nagpangayo sang bulig ang mga Israelinhon saGinoo. Nagsiling sila, “Nakasala kami kontra sa imo, kay nagtalikod kami sa imo nga amon Dios kag nagsimba sa mgaimahen niBaal.”

11-12 Nagsabat angGinoo, “Sang ginpaantos kamo sang mga Egiptohanon, Amornon, Ammonhon, Filistinhon, Sidonhon, Amaleknon, kag mga Maonhon,nagpangayo kamo sang bulig sa akon kag ginluwas ko kamo.

13 Pero nagtalikod kamo sa akon kag nagsimba sa iban nga mga dios. Gani karon indi ko na kamo pagluwason.

14 Ngaa indi kamo magpangayo sang bulig sa mga dios nga inyo ginpilinga simbahon? Sila ang paluwasa sa inyo sa tion nga ara kamo sa kalisod.”

15 Pero nagsiling sila saGinoo, “Nakasala kami sa imo, gani himua ang gusto mo nga himuon sa amon. Pero maluoy ka, luwasa kami subong.”

16 Dayon ginsikway nila ang ila mga dios kag nagsimba saGinoo. Sang ulihi indi na maagwanta sangGinoonga makita sila nga nagaantos.

17 Nag-abot ang adlaw nga nag-away ang mga Ammonhon kag ang mga Israelinhon. Nagkampo ang mga Ammonhon sa Gilead, kag ang mga Israelinhon sa Mizpa.

18 Nag-estoryahanay ang mga pangulo sang Gilead. Siling nila, “Kon sin-o ang magpanguna sa aton sa pagpakig-away sa mga Ammonhon amo ang himuon naton nga pangulo sa tanan nga nagaestar sa Gilead.”