Ang Pulong Sang Dios (HLGN)

Ang Bahin sang mga Pari kag mga Levita sa mga Halad

1 “Ang mga pari nga kaliwat ni Levi, kag ang iban pa nga sakop sang tribo ni Levi, wala sing duta nga palanublion sa mga tribo sang Israel. Magakaon lang sila halin sa mga halad nga paagi sa kalayonga ginahalad saGinoo, kay amo ini ang ila palanublion.

2 Wala sila sing palanublion pareho sa ila kapareho nga mga Israelinhon; angGinooamo ang ila palanublion suno sa iya ginpromisa sa ila.

3 “Amo ini ang mga bahin nga para sa mga pari halin sa mga baka ukon karnero ukon kanding nga halad sang mga tawo: ang abaga, ang sag-ang kag ang tiyan.

4 Ihatag man ninyo sa mga pari ang nahauna nga parte sang inyo mgaprodukto ngauyas, duga sang ubas, lana kag bulbol sang karnero.

5 Kay sa tanan nga tribosang Israelsila kag ang ila mga kaliwat amo ang ginpili sangGinoonga inyo Dios sa pag-alagad sa iya hasta san-o.

6 “Ang bisan sin-o nga Levita nga nagaestar sa bisan diin nga banwa sang Israel makakadto sa lugar nga pilion sangGinoo,

7 kag makaalagad siya didto saGinoonga iya Dios, pareho sa iya kapareho nga mga Levita nga nagaalagad didto sa presensya sangGinoo.

8 Makabaton man siya sang iya bahin sa mga halad bisan may ara siya nga ginabaton halin sa iban niya nga palangabuhian.

Ang mga Makangilil-ad nga Pagginawi

9 “Kon makasulod na gani kamo sa duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios, indi ninyo pagsundon ang makangilil-ad nga mga pagginawi sang mga pumuluyo didto.

10 Dapat wala sing isa sa inyo nga magsunog sang iya anak bilang halad. Kag indi man kamo magpamakot, magpangbabaylan, magsaysay sang kahulugan sang mga palatandaan, magpanghiwit,

11 magpangbarang, maghimo sang mga ginahimo sang espiritista, kag magpakigsugilanon sa kalag sang mga patay.

12 Ang bisan sin-o nga maghimo sang sini nga mga butang kangil-aran sangGinoo. Amo ini ang rason kon ngaa ipatabog na gid sa inyo sangGinoonga inyo Dios ina nga mga nasyon.

13 Dapat wala kamo sing kasawayan sa atubangan sangGinoonga inyo Dios.

Ang mga Propeta

14 “Ining mga nasyon nga inyo palayason nagadangop sa mga manugpakot ukon sa mga manugbabaylan. Pero kamo iya, gindilian sangGinoonga inyo Dios sa paghimo sini.

15 Sa baylo,magapadala sa inyo angGinoonga inyo Dios sang isa ka propeta nga pareho sa akon, nga kadugo ninyo. Kinahanglan nga pamatian ninyo siya.

16 Kay amo ini ang inyo ginpangayo saGinoonga inyo Dios sang nagtipon kamo didto sa Horeb. Nagsiling kamo, ‘Indi na kami pagpabatia sang tingog sangGinoonga aton Dios, ukon pagpakitaa sang iya nagadabadaba nga kalayo kay basi magkalamatay kami.’

17 “Gani nagsiling angGinoosa akon, ‘Maayo ang ila ginapangabay.

18 Magapadala ako sa ila sang isa ka propeta nga pareho sa imo, nga kadugo nila. Ipahambal ko sa iya ang tanan nga gusto ko isiling sa ila.

19 Silutan ko ang bisan sin-o nga indi magpamati sa akon mga pulong nga ginahambal sang propeta sa akon ngalan.

20 Kag kinahanglan nga patyon ang propeta nga maghambal sang mensahi sa akon ngalan nga wala ko pagsugua ukon maghambal siya sa ngalan sang iban nga mga dios.’

21 “Basi mamangkot kamo, ‘Paano bala namon mahibaluan nga ang mensahi sang isa ka propeta indi iya sangGinoo?’

22 Kon ang ginahambal sang propeta sa ngalan sangGinooindi matabo ukon matuman, ina nga mensahi indi iya sangGinoo. Iya-iya lang ina sang amo nga propeta, gani indi kamo magkahadlok sa iya.

Ang mga Banwa nga Dalangpan

1 “Kon laglagon na sangGinoonga inyo Dios ang mga nasyon nga ang ila duta ginahatag niya sa inyo, kag kon mapalayas na ninyo sila kag didto na kamo nagaestar sa ila mga banwa kag mga balay,

2 magpili kamo sang tatlo ka banwanga dalangpansa duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios nga inyo panag-iyahan.

3 Partidaha ninyo sa tatlo ka distrito ang duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios, nga may isa ka banwanga dalangpansa kada distrito. Kay-uha ninyo ang mga dalan pakadto sa sini nga mga banwa, agod nga ang bisan sin-o nga makapatay sang tawo makapalagyo sa isa sa sini nga mga banwa.

4 Kon ang isa ka tawo nakapatay sang iya isigkatawo nga indi niya hungod kag wala man sing dumot, makapalagyo siya sa isa sa sini nga mga banwa nga dalangpan kag wala sing may mag-ano sa iya.

5 “Halimbawa, nagkadto ang isa ka tawo upod sang iya kaingod sa kakahuyan sa pagpangahoy. Samtang nagautod siya sang kahoy gulpi lang nga nahukas ang ulo sang iya wasay kag naigo ang iya kaingod kag napatay. Puwede siya makapalagyo sa isa sa sini nga mga banwanga dalangpankag wala sing may mag-ano sa iya.

6 Kon isa lang ang banwa nga dalangpanbasi malayo ini para sa tawo nga nakapatay, kag malagas siya sang tawo nga gusto magbalos sa iya, kag mapatay siya. Pero indi siya dapat nga patyon kay ang iya pagpatay indi hungod kag wala man sing dumot.

7 Amo ini ang rason kon ngaa ginasugo ko kamo sa pagpili sang tatlo ka banwanga dalangpan.

8 “Palaparon sangGinoonga inyo Dios ang inyo teritoryo suno sa iya ginpromisa sa inyo mga katigulangan, kag mangin inyo na ang bug-os nga duta nga iya ginpromisa sa ila.

9 Himuon ini sangGinoonga inyo Dios kon sundon ninyo sing maayo ining tanan nga sugo nga ginasugo ko sa inyo subong, nga higugmaon ninyo siya kag magkabuhi kamo permi suno sa iya mga pamaagi.Kon maglapad na ang inyo teritoryo,magdugang kamo sang tatlo pa ka banwanga dalangpan.

10 Dugangi ninyo ang banwa nga dalangpanagod wala sing inosente nga tawo nga mapatay sa inyo duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios bilang palanublion ninyo, kag agod indi kamo pagsukton kon mayinosente nga tawo ngamapatay.

11 “Pero kon ang isa ka tawo nagadumot sa iya kapareho kag ginbantayan niya ini kag ginpatay, kag dayon nagpalagyo siya sa isa sa mga banwanga dalangpan,

12 kinahanglan nga ipakuha siya sang mga manugdumala sang iya banwa kag itugyan sa gusto magbalos sa iya agod patyon siya.

13 Indi ninyo siya pagkaluoyi. Kinahanglan nga dulaon ninyo sa Israel ang pagpamatay sa mga inosente nga mga tawo agod mangin maayo ang inyo kahimtangan.

Parte sa Dulunan sang Duta

14 “Kon mag-abot kamo sa duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios nga inyo panag-iyahan, indi ninyo pagkawaton ang duta sang imo kapareho paagi sa paghalin sang muhonsang iya duta nga ginbutang sadto sang inyo mga katigulangan.

Ang mga Saksi

15 “Indi ninyo pagsentensyahi ang isa ka tawo nga nakasala siya tungod sa pagpamatuod sang isa lang ka saksi. Kinahanglan nga may duha ukon tatlo ka saksi nga makapamatuod nga ang isa ka tawo nakasala.

16 Kon ang isa ka saksi magbinutig sa korte kag magpahayag nga nakasala ang isa ka tawo,

17 sila nga duha patindugon sa presensya sangGinoosa atubangan sang mga pari kag sang mga manughukom nga nagaalagad sa sina nga tion.

18 Kinahanglan nga imbistigaron gid ini sing maayo sang mga manughukom. Kag kon mapamatud-an nga nagabinutig ang saksi paagi sa pagbutang-butang sa iya isigkatawo,

19 kinahanglan nga silutan siya sang silot nga para kuntani sa akusado. Dapat dulaon ninyo ini nga kalautan sa inyo.

20 Ang makabati parte sini mahadlok kag wala na gid sing may maghimo liwat sining malaot nga buhat.

21 Kinahanglan nga indi kamo magpakita sang inyo kaluoy. Kon ginpatay sang isa ka tawo ang iya isigkatawo, dapat patyon man siya. Kon ginbulag niya siya, dapat bulagon man siya. Kon ginbingaw niya siya, dapat bingawon man siya. Kon ginbali niya ang iya kamot ukon tiil, dapat balion man ang iya kamot ukon tiil.

Ang mga Kasuguan Parte sa Gira

1 “Kon maglakat gani kamo sa pagpakig-away sa inyo mga kaaway, kag makita ninyo ang ila mga kabayo, mga karwahe kag mga soldado nga mas madamo pa sang sa inyo, indi kamo magkahadlok sa ila, kay kaupod ninyo angGinoonga inyo Dios nga nagpaguwa sa inyo sa Egipto.

2 Antes kamo magkadto sa inaway magtindog anay sa tunga ang pari kag magsiling sa mga soldado,

3 ‘Pamati kamo, Okatawhan sangIsrael. Indi kamo magkahadlok sa inyo pagpakig-away subong. Magpakaisog kamo kag indi kamo magsinalasala.

4 Kay angGinoonga inyo Dios magaupod sa inyo! Magapakig-away siya para sa inyo kontra sa inyo mga kaaway kag padag-on niya kamo!’

5 “Dayon masiling ang mga opisyal sa mga soldado, ‘Kon may ara sa inyo nga bag-o lang nakapatindog sang iya balay kag wala pa niya ini madedikar saGinoo, magpauli siya kay basi bala mapatay siya sa inaway kag ang iban nga tawo ang magdedikar sang iya balay.

6 Kon may ara sa inyo nga nakatanom sang ubas kag wala pa siya makapulos sang bunga sini, magpauli siya kay basi bala mapatay siya sa inaway kag ang iban nga tawo ang magapulos sini.

7 Kon may ara sa inyo nga kalaslon, magpauli siya kay basi bala mapatay siya sa inaway kag ang iban nga tawo ang magpangasawa sang iya palangasaw-on.’

8 “Masiling pa gid ang mga opisyal, ‘Kon may ara sa inyo nga nahadlok ukon nakulbaan, magpauli siya kay basi pati ang iya mga kaupod makulbaan man.’

9 Kon makatapos na ang mga opisyal sa paghambal sa mga soldado, magpili dayon sila sang mga kumander sa pagpangulo sa mga soldado.

10 “Kon magsalakay kamo sa isa ka banwa, hatagi anay ninyo ang mga pumuluyo sang kahigayunan nga magsurender.

11 Kon magsurender sila kag abrihan nila para sa inyoang puwertahan sang ila banwa, himuon ninyo sila tanan nga mga ulipon kag paobrahon ninyo sila para sa inyo sa gusto man nila ukon indi.

12 Pero kon indi gani sila magsurender kundi magpakig-away sila sa inyo, salakaya ninyo sila.

13 Kon itugyan na sila sa inyo sangGinoonga inyo Dios, pamatyon ninyo ang tanan nila nga mga lalaki.

14 Pero puwede ninyo bihagon ang mga babayi, ang mga kabataan, kag ang mga kasapatan, kag puwede ninyo kuhaon ang tanan nga pagkabutang nga ara sa sina nga banwa. Gamita ninyo ini nga mga butang nga ginhatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios halin sa inyo mga kaaway.

15 Himuon lang ninyo ini sa mga banwa nga malayo kag indi bahin sang duta nga pagasakupon ninyo.

16 Pero sa mga banwa nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios bilang palanublion ninyo, pamatyon gid ninyo ang tanan.

17 Laglagon ninyo sing bug-osang mga Hithanon, ang mga Amornon, ang mga Canaanhon, ang mga Periznon, ang mga Hivhanon, kag ang mga Jebusnon, suno sa ginsugo sa inyo sangGinoonga inyo Dios.

18 Kay kon indi, tudluan nila kamo sang tanan nga makangilil-ad nga mga buhat nga ila ginahimo sa ila pagsimba sa ila mga dios, kag tungod sini makasala kamo saGinoonga inyo Dios.

19 Kon ang inyo pagsalakay sa isa ka banwa madugay, indi ninyo pagpanapson ang mga kahoy. Kauna ninyo ang mga bunga sini pero indi ninyo pagpanapson. Kay indi sila mga kaaway nga inyo laglagon.

20 Pero puwede ninyo tapson ang mga kahoy nga ang bunga sini indi puwede makaon, kag gamiton ninyo ini sa inyo pagkibon sa banwa hasta nga maagaw ninyo ini.

Ang Parte sa Pagpatay nga Wala Mahibalui

1 “Halimbawa may bangkay sang tawo nga nakita sa duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios nga inyo panag-iyahan, kag wala mahibalui kon sin-o ang nagpatay sini.

2 Kinahanglan nga takson sang inyo mga manugdumala kag mga manughukom ang distansya sang bangkay sa mga banwa sa palibot.

3 Dayon ang mga manugdumala sang banwa nga pinakamalapit sa nahamtangan sang bangkay magkuha sang bakiya nga wala pa gid makaagi obra ukon arado.

4 Dal-on nila ini sa ililigan sang tubig ngaang duta sa tupad siniwala pa gid maarado ukon matamnan. Kag didto balion nila ang liog sang bakiya.

5 Dapat magkadto man didto ang mga pari nga mga kaliwat ni Levi, kay ginpili sila sangGinoonga inyo Dios nga mag-alagad kag maghatag sang bendisyon sa ngalan sangGinoo, kag maghusay sang tanan nga kaso.

6 Dayon ang tanan nga manugdumala sang banwa nga pinakamalapit sa lugar nga sa diin nakita ang bangkay magpanghugas sang ila mga kamot sa ibabaw sang bakiya nga ginbali ang liog.

7 Dayon magasiling sila, ‘Indi kami ang nagpatay kag wala man kami nakakita kon sin-o ang nagpatay.

8 OGinoo, patawara ang imo katawhan nga mga Israelinhon nga imo ginluwassa Egipto. Indi kami pagsukta sa kamatayon sining inosente nga tawo.’ Dayon wala na sila sang salabton sa kamatayon sang sadto nga tawo.

9 Paagi sa pagtuman sini, indi kamo pagsukton sangGinoosa pagpatay, kay nakita niya nga matarong kamo.

Ang Pagpangasawa sa Bihag nga Babayi

10 “Halimbawa nagpakig-away kamo sa inyo mga kaaway kag gintugyan sila sa inyo sangGinoonga inyo Dios, kag ginbihag ninyo sila.

11 Kag halimbawa ang isa sa inyo nakakita sang isa ka matahom nga babayi sa mga bihag kag naluyag siya sa iya kag gusto niya siya nga pangasaw-on.

12 Kon matabo ini, dal-on niya ang babayi sa iya balay kag kalbuhon, utdan ang mga kuko,

13 kag ilisan ang bayo nga ginasuksok sang ginbihag ini. Kinahanglan magpabilin sa iya balay ang babayi sa sulod sang isa ka bulan samtang nagapangasubo ang babayi para sa iya mga ginikanan. Pagkatapos sina, puwede na siya nga pangasaw-on.

14 Pero kon sa ulihi wala na siya sing gana sa babayi, dapat palakton niya ini sa bisan diin nga gusto niya. Indi niya siya pag-ibaligya ukon pag-ulipunon tungod kay ginpakahuy-an na niya siya.

Ang Kinamatarong sang mga Kamagulangan

15 “Halimbawa may isa ka tawo nga duha ang iya asawa, kag ginahigugma niya ang isa pero ang isa wala, kag may mga kabataan siya sa ila nga duha. Kag halimbawa ang iya kamagulangan nga lalaki bata sang iya asawa nga wala niya ginahigugma.

16 Kon partihon na gani niya ang iya pagkabutang sa iya mga anak, kinahanglan nga ang parte nga para sa iya kamagulangan nga anak indi pag-ihatag sa anak sang iya asawa nga ginahigugma niya. Dapat ihatag gid niya ini sa kamagulangan bisan ang iloy sini wala niya ginahigugma.

17 Dapat kilalahon niya nga iya kamagulangan nga anak ang anak sang iya asawa nga wala niya ginahigugma. Kag ihatag niya sa iya ang doble nga parte sang iya pagkabutang kay siya ang nahauna niya nga anak kag may kinamatarong siya sa pagbaton sang iya bahin bilang kamagulangan nga anak.

Ang Indi Matinumanon nga Anak

18 “Halimbawa ang isa ka tawo may anak nga lalaki nga matig-a sing ulo kag rebelde, kag wala nagasunod sa iya mga ginikanan bisan ginadisiplina nila siya.

19 Kon matabo ini, dal-on sang mga ginikanan ining ila anak sa mga manugdumala didto sa puwertahan sang banwa.

20 Masiling dayon sila sa mga manugdumala, ‘Ining anak namon matig-a sing ulo kag rebelde; wala siya nagatuman sa amon. Gastador siya kag palahubog.’

21 Kinahanglan nga batuhon siya sang tanan nga pumuluyo sang banwa hasta nga mapatay. Dapat dulaon ninyo ini nga kalautan sa inyo.Kon mabatian ini sang tanan nga Israelinhon mahadlok sila.

Iban pa nga mga Kasuguan

22 “Kon ang isa ka tawo ginsilutan sang kamatayon tungod sang krimen nga iya nahimo, kag ang iya bangkay ginbitay sa kahoy,

23 kinahanglan nga indi maagahan ang iya bangkay didto sa kahoy. Dapat ilubong ninyo ini sa amo man nga adlaw, kay ang bisan sin-o nga ginbitay sa kahoy ginpakamalaot sang Dios. Indi ninyo pagdagtaan ang duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios bilang palanublion ninyo.

1 “Kon makita ninyo nga nakabuhi ang baka ukon karnero ukon kanding sang inyo kapareho, indi ninyo ini pagpabay-an kundi dal-on ninyo sa tag-iya.

2 Pero kon malayo ang ginaestaran sang tag-iya ukon wala kamo makakilala sa tag-iya, dal-a sa inyo ang sapat hasta nga mag-abot ang tag-iya nga nagapangita sini. Dayon ihatag ini sa iya.

3 Amo man ina ang inyo himuon sa asno ukon sa panapton ukon sa bisan ano nga butang nga nadula sang inyo kapareho. Indi ninyo ini pagpabay-an.

4 “Kon makita ninyo nga ang asno ukon ang baka sang inyo kapareho nalup-og sa dalan, indi ninyo ini pagpabay-an. Buligi gid ang tag-iya sa pagpatindog sini.

5 “Ang babayi indi dapat magsuksok sang bayo nga panglalaki, ukon ang lalaki magsuksok sang bayo nga pangbabayi, kay ginakangil-aran sangGinoonga inyo Dios ang nagahimo sini.

6 “Kon may makita kamo nga pugad sang pispis sa higad sang dalan, sa kahoy ukon sa duta, kag ang inang nagaluob sa iya mga buto ukon mga itlog, indi pagkuhaa ang inang upod sa mga butoukon mga itlog.

7 Puwede ninyo kuhaon ang mga butoukon mga itlog, pero kinahanglan nga buy-an ninyo ang inang, agod mangin maayo ang inyo kahimtangan kag magkabuhi kamo sing malawig.

8 “Kon magpatindog kamo sang balay, kinahanglan nga butangan ninyo sang barandilya ang palibot sang inyomatapannga atop, agod wala kamo sing salabton kon may mahulog halin sa inyo atop kag mapatay.

9 “Indi kamo magtanom sang iban nga binhi sa talamnan sang ubas. Kon himuon ninyo ini, mangin iya na sang templo ang bunga sang inyo gintanom kag pati ang bunga sang inyo talamnan sang ubas.

10 “Indi ninyo pagpareson ang baka kag ang asno sa pag-arado.

11 Indi kamo magsuksok sang bayo nga hinimo halin sa duha ka klase sang tela.

12 “Butangan ninyo sang gaway-gaway ang apat ka pamusod sang inyo kunop.

Ang Kasuguan Parte sa Pagkaputli

13 “Halimbawa, ginpangasawa sang isa ka tawo ang isa ka babayi, kag pagkatapos nila hulid, naakig siya sa iya asawa

14 kag ginbutang-butangan niya siya. Siling niya, ‘Natukiban ko sang paghulid ko sa akon asawa nga indi na siya birhen.’

15 Dayon ang mga ginikanan sang babayi magkadto sa mga manugdumala sang banwa didto sa may puwertahan sang banwa. Magdala sila sang ebidensya nga birhen ang ila anak.

16 Dayon masiling ang amay sang babayi sa mga manugdumala, ‘Ginpaasawa ko ang akon anak sa sini nga tawo kag karon naakig siya sa akon anak.

17 Ginbutang-butangan pa niya ang akon anak paagi sa pagsiling nga indi na ini birhen sang ginpangasawa niya. Pero ari ang ebidensya nga birhen ang akon anak.’ Dayon ipakita sang ginikanan sa mga manugdumala ang hapinsa higdaan sang mag-asawa nga may dugo.

18 Dakpon dayon sang mga manugdumala ang lalaki kag silutan.

19 Pamultahon nila siya sang 100 ka bilog nga pilak kag ihatag ini sa amay sang babayi, kay ginpakahuy-an niya ang isa ka Israelinhon nga birhen. Kag kinahanglan nga indi gid niya pagbulagan ang babayi samtang buhi siya.

20 “Pero kon matuod ang ginasiling sang bana kag wala sing makita nga ebidensya nga birhen ang babayi,

21 dal-on ang amo nga babayi sa atubangan sang balay sang iya amay kag didto batuhon siya sang mga lalaki sang banwa hasta nga mapatay. Makahuluya nga butang ang iya ginhimo sa Israel paagi sa pagpakighilawas samtang ara pa siya sa poder sang iya amay. Dapat dulaon ninyo ini nga kalautan sa inyo.

22 “Kon ang isa ka tawo nadakpan nga nagapakighilawas sa babayi nga may bana, sila nga duha sang babayi kinahanglan nga patyon. Dapat dulaon ninyo ini nga kalautan sa Israel.

23 “Kon ang isa ka tawo nagpakighilawas sa isa ka babayi nga kalaslon na, kag natabo ini sa isa ka banwa,

24 dal-on ninyo sila nga duha sa puwertahan sang banwa kag batuhon hasta nga mapatay. Patyon ang babayi kay bisan didto siya sa banwa wala siya nagsinggit sa pagpangayo sang bulig. Patyon man ang lalaki tungod kay nagpakighilawas siya sa babayi nga kalaslon na. Dapat dulaon ninyo ini nga kalautan sa inyo.

25 “Pero kon ginlugos sang lalaki ang babayi nga kalaslon na sa may guwa sang banwa, ang lalaki lang ang patyon.

26 Indi ninyo pag-anha ang babayi; wala siya nakasala nga dapat silutan sang kamatayon. Ini nga kaso pareho lang sa kaso sang tawo nga nagsalakay sang iya kapareho kag ginpatay ini.

27 Kay sa guwa sang banwa ginlugos ang babayi. Bisan nagsinggit pa siya sa pagpangayo sang bulig, wala gihapon sing maymakabatisa pagbulig sa iya.

28 “Kon nadakpan ang isa ka lalaki nga ginlugos niya ang isa ka babayi nga indi kalaslon,

29 magbayad ang lalaki sang 50 ka bilog nga pilak sa amay sang babayi. Kinahanglan nga pakaslan niya ang babayi tungod kay ginkuha niya ang iya pagkababayi, kag kinahanglan nga indi gid niya siya pagbulagan samtang buhi pa siya.

30 “Kinahanglan nga indi magpakighilawas ang anak sa asawa sang iya amay, kay mahuy-an ang iya amay.

Ang mga Tawo nga Ginsikway sa Pagtilipon sang Katilingban sang Ginoo

1 “Wala sing tawo nga ginkapon ukon gin-utdan sang kinatawo nga makaimpon sa katilingban sangGinoo.

2 “Ang tawo nga anak sa guwa indi makaimpon sa katilingban sangGinoopati ang iya mga kaliwat hasta sa ikanapulo nga henerasyon.

3 Wala sing Ammonhon ukon Moabnon ukon bisan sin-o sa ila mga kaliwat hasta sa ikanapulo nga henerasyon nga makaimpon sa katilingban sangGinoo.

4 Kay wala nila kamo paghatagi sang pagkaon ukon tubig sang nagpanglakaton kamo halin sa Egipto, kag ginsuhulan pa nila si Balaam nga anak ni Beor nga taga-Petor sa Aram Naharaimsa pagsumpa sa inyo.

5 Pero wala pagpamatii sangGinoonga inyo Dios si Balaam. Sa baylo, ginhimo niya nga bendisyon ang sumpa sa inyo, kay ginahigugma kamo sangGinoonga inyo Dios.

6 Samtang buhi pa kamo, indi gid kamo magbulig sa mga Ammonhon ukon Moabnon sa bisan ano nga paagi.

7 “Indi ninyo pagpakalaina ang mga Edomnon, kay mga kadugo ninyo sila. Indi man ninyo pagpakalaina ang mga Egiptohanon, kay nag-estar kamo anay sa ila duta bilang mga dumuluong.

8 Ang ila mga kaliwat sa ikatatlo nga henerasyon puwede makaimpon sa katawhan sangGinoo.

Iban pa nga mga Pagsulundan

9 “Kon magpakig-away kamo sa inyo mga kaaway, maglikaw gid kamo sa bisan ano nga butang nga makapahigko sa inyo.

10 Kon may isa sa inyo nga naguwaan sang semilya sa iya pagtulog sa gab-i, kinahanglan nga magguwa siya sa kampo kag didto anay siya magtiner.

11 Pagkahapon, magpaligo siya, kag pagkasalop sang adlaw puwede na siya makabalik sa kampo.

12 “Magpili kamo sang lugar sa guwa sang kampo nga himuon ninyo nga palamus-unan.

13 Kinahanglan nga ang kada isa sa inyo may pangkutkot sa inyo mga gamit, agod nga kon magpamus-on kamo, magkutkot kamo kag tabunan ini.

14 Kay angGinoonga inyo Dios nagalibot-libot sa inyo kampo sa pagluwas sa inyo kag sa pagtugyan sang inyo mga kaaway sa inyo. Gani kinahanglan nga matinlo ang inyo kampo agod wala siya sing may makita nga indi maayo, kag agod indi niya kamo pagbayaan.

15 “Kon ang isa ka ulipon nagpalagyo sa iya agalon kag magdangop sa inyo, indi siya pagpilita sa pagbalik sa iya agalon.

16 Paestara siya sa inyo lugar sa bisan diin nga banwa nga iya nagustuhan. Indi ninyo siya pagpigusa.

17 “Dapat wala sing Israelinhon, lalaki man ukon babayi, nga magbaligya sang iya lawas sa templo bilang pagsimba sa mga dios-dios.

18 Indi gid ninyo pagdal-a sa templo sangGinoonga inyo Dios ang kuwarta nga inyo nabaton sa sina nga paagi para ibayad sa inyo promisa sa iya, kay makangilil-ad gid ini sa iya.

19 “Kon magpahulam kamo sa inyo kapareho nga Israelinhon, indi ninyo ini pagpasakaan, kuwarta man ini ukon pagkaon ukon bisan ano nga butang nga puwede pasakaan.

20 Puwede ninyo mapahulam ang mga indi Israelinhon nga may saka, pero indi ang inyo kapareho nga mga Israelinhon. Himuon ninyo ini agod pakamaayuhon kamo sangGinoonga inyo Dios sa tanan ninyo nga ginahimo didto sa duta nga inyo panag-iyahan.

21 “Kon magpanaad kamo saGinoonga inyo Dios, indi kamo magpatumbaya sa pagtuman sini, kay sigurado gid nga sukton kamo sangGinoonga inyo Dios, kag makasala kamo sa indi ninyo pagtuman sini.

22 Indi ina sala kon indi kamo magpanaad saGinoo.

23 Pero ang bisan ano nga inyo ginpanaad saGinoonga inyo Dios, kinahanglan nga tumanon gid ninyo.

24 “Kon magkadto kamo sa talamnan sang ubas sang inyo kapareho nga Israelinhon, puwede kamo makapagusto kaon sang ubas, pero indi kamo magpanguha kag isulod sa inyo suludlan.

25 Kon magkadto man kamo sa talamnan sang trigo sang inyo kapareho nga Israelinhon, puwede kamo makapangutol sang uyas, pero indi ninyo ini paggarabon.

1 “Halimbawa, nagpangasawa ang isa ka lalaki, kag sang ulihi nadula ang iya luyag sa iya asawa kay may natukiban siya sa iya asawa nga wala niya naluyagi. Gani naghimo siya sang kasulatan sang pagbulagay kag ginhatag sa iya asawa, kag ginpahalin niya siya sa iya balay.

2 Kon magpamana liwat ang amo nga babayi,

3 kag bulagan naman siya sang iya ikaduha nga bana ukon mapatay ang iya ikaduha nga bana,

4 indi na siya puwede nga pangasaw-on liwat sang nahauna niya nga bana kay nangin mahigko na siya.Kon pangasaw-on siya liwat sang iya nahauna nga bana,makangilil-ad ini sa panulok sangGinoo. Kinahanglan nga indi ninyo paghimuon ina nga sala sa duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios bilang palanublion ninyo.

5 “Kon ang isa ka tawo bag-o lang makasal, kinahanglan nga indi siya pagpaintrahon sa inaway ukon hatagan sang bisan ano nga responsibilidad sa banwa sa sulod sang isa ka tuig, agod makatiner siya sa iya balay kag mahatagan niya sang kalipay ang iya asawa.

6 “Indi pagkuhaa nga garantiya sa utang ang galingan sang nag-utang sa imo, kay ginakuhaan mo siya sang iya palangabuhian.

7 “Kon madakpan ang isa ka tawo nga nagkidnap sa iya kapareho nga Israelinhon kag ginhimo niya ini nga ulipon ukon ginbaligya niya, kinahanglan nga patyon ang nagkidnap. Dapat dulaon ninyo ini nga kalautan sa inyo.

8 “Kon parte sa delikado nga balatian sa panit, sunda ninyo sing maayo ang mga pagsulundan nga ginapahimo sa inyo sang mga pari nga mga kaliwat ni Levi. Tumanagidninyo ang akon mga ginsugo sa ila.

9 Dumduma ninyo kon ano ang ginhimo sangGinoonga inyo Dios kay Miriam sang nagalakat kamo halin sa Egipto.

10 “Kon magpahulam kamo sang bisan ano sa inyo kapareho nga Israelinhon, indi kamo magsulod sa iya balay sa pagkuha sang bisan ano nga iya igarantiya.

11 Maghulat lang kamo sa guwa kag dal-on niya ang iya igarantiya sa inyo.

12-13 Kon imol ang tawo kag kunop ang iya gin-garantiya sa inyo, indi ini pagpaagahi sa inyo. Iuli ini sa iya sa indi pa magsalop ang adlaw agod magamit niya ini sa pagtulog, kag pasalamatan ka pa niya. Kabigon ini sangGinoonga inyo Dios nga matarong nga buhat.

14 “Indi kamo magpamintaha sa imol nga trabahador, Israelinhon man siya ukon indi Israelinhon nga nagaestar sa inyo banwa.

15 Bayari siya sang iya inadlaw nga suweldo sa indi pa magsalop ang adlaw tungod kay imol siya kag nagasalig siya sa sina nga suweldo. Kay kon indi, basi magdangop siya saGinoobatok sa imo, kag isipon ini nga sala kontra sa imo.

16 “Ang mga ginikanan indi dapat pagpatyon tungod sa sala sang ila mga anak, ukon ang mga anak tungod sa sala sang ila mga ginikanan; ang kada isa patyon tungod sa iya kaugalingon nga sala.

17 “Hatagan ninyo sang hustisya ang mga ilo kag ang mga indi Israelinhonnga nagaestar upod sa inyo. Indi ninyo pagkuhaa ang kunop sang balo nga babayi bilang garantiya sa iya utang.

18 Dumdumon ninyo nga mga ulipon kamo sadto sa Egipto kag ginluwas kamo sangGinoonga inyo Dios. Amo ina nga ginasugo ko kamo sa paghimo sini.

19 “Kon nagaani kamo kag may nabilin kamo nga pungpong sa uma, indi na ninyo ini pagbalikan kag kuhaon. Ibilin na lang ini sa mga indi Israelinhon, sa mga ilo, kag sa mga balo nga babayi, agod pakamaayuhon kamo sangGinoonga inyo Dios sa tanan ninyo nga ginahimo.

20 Kon magdugos kamo sang inyo mga olibo, indi na ninyo pagbalikan ang nabilin. Ibilin na lang sa mga indi Israelinhon, sa mga ilo, kag sa mga balo nga babayi.

21 Kon magdugos kamo sang inyo mga ubas, indi na ninyo pagbalikan ang mga nabilin. Ibilin na lang ini sa mga indi Israelinhon, sa mga ilo, kag sa mga balo nga babayi.

22 Dumdumon ninyo nga mga ulipon kamo sadto sa Egipto. Amo ina nga ginasugo ko kamo sa paghimo sini.”

1 “Halimbawa, may ginbaisan ang duha ka tawo kag gindala nila ang ila kaso sa korte, kag gindeklarar sang mga manughukom kon sin-o sa ila ang may sala kag ang wala sing sala.

2 Kon ang may sala ginsentensyahan sang manughukom nga hanuton, pahapaon siya sa atubangan sang manughukom kag hanuton nga ang kadamuon suno sa sala nga iya nahimo.

3 Pero indi magsobra sa 40 ka hanot, kay kon sobra sa 40, mahuy-an siya.

4 “Indi pagbusali ang baka samtang nagalinas ini.

5 “Kon ang mag-utod nga lalaki nagaestar sa isa lang ka duta, kag napatay ang isa sa ila nga wala sing bata, ang iya asawa indi dapat magpamana sa iban luwas lang sa pamilya sang iya bana. Ang utod sang iya bana amo ang magpangasawa sa iya. Katungdanan ini sang iya bayaw sa iya.

6 Ang kamagulangan nila nga anak kabigon nga anak sang napatay nga utod agod indi madula ang iya ngalan sa Israel.

7 “Pero kon indi gusto pangasaw-on sang utod sang napatay ang balo, magkadto ang balo sa mga manugdumala didto sa puwertahan sang banwa kag magsiling, ‘Indi magsugot ang akon bayaw nga hatagan niya sang kaliwat ang iya utod sa Israel. Indi niya pagtumanon ang iya katungdanan sa akon bilang bayaw.’

8 Dayon ipatawag siya sang mga manugdumala sang banwa kag magpakigsugilanon sila sa iya. Kon magpamilit gid siya nga indi niya gusto pangasaw-on ang balo,

9 mapalapit ang balo sa atubangan sang mga manugdumala kag kuhaon niya ang sandalyas sang iya bayaw kag duplaan niya siya sa guya kag magsiling, ‘Amo ini ang ginahimo sa tawo nga indi magsugot nga hatagan niya sang kaliwat ang iya utodnga napatay.’

10 Ang panimalay sang sini nga tawo pagatawgon sa Israel nga panimalay sang tawo nga ginkuhaan sang sandalyas.

11 “Kon may duha ka lalaki nga nagaaway kag nagpalapit ang asawa sang isa sa pagbulig sa iya bana paagi sa pagkumos sang kinatawo sang kontra,

12 kinahanglan utdon ang kamot sang babayi nga wala sing luoy-luoy.

13-14 “Indi kamo magdaya sa inyo pagkilo ukon pagsukob.

15 Maggamit kamo sang husto nga kilohan kag sulukban, agod magakabuhi kamo sing malawig sa duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios.

16 Kay ginakangil-aran sangGinoonga inyo Dios ang tawo nga nagapangdaya.

17 “Dumduma ninyo kon ano ang ginhimo sang mga Amaleknon sa inyo sang nagguwa kamo sa Egipto.

18 Ginsalakay nila kamo sang kapoy na gid kamo, kag ginpamatay nila ang inyo mga kaupod nga ara sa ulihi. Wala sila sing kahadlok sa Dios.

19 Gani laglaga gid ninyo ang tanan nga Amaleknon kon hatagan na kamo sangGinoonga inyo Dios sang kalinong sa tanan ninyo nga mga kaaway didto sa duta nga ginahatag niya sa inyo nga inyo panag-iyahan. Indi gid ninyo pagkalimtan ini.

Ang mga Halad halin sa Patubas kag ang Ikanapulo

1 “Kon mapanag-iyahan na ninyo ang duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios bilang palanublion ninyo, kag didto na kamo nagaestar,

2 ibutang ninyo ang nahauna nga parte sang inyo patubas sa basket. Dayon dal-a ninyo ini sa lugar nga pilion sangGinoonga inyo Dios nga sa diin padunggan siya.

3 Magkadto kamo sa pari nga nagaalagad sa sina nga tion kag magsiling sa iya, ‘Paagi sa sini nga halad,ginakilala ko subong nga adlaw nga angGinoonga aton Dios amo ang nagdala sa akon sa sini nga duta nga iya ginsumpa sa aton mga katigulangan nga ihatag sa aton.’

4 “Kuhaon dayon sang pari ang basket sa inyo kag ibutang ini sa atubangan sang halaran sangGinoonga inyo Dios.

5 Dayon, isiling ninyo ini sa presensya sangGinoonga inyo Dios: ‘Ang amon katigulangannga si Jacobisa ka Arameanhon nga wala sing permanente nga puluy-an sadto. Nagkadto siya sa Egipto kag nag-estar didto kaupod ang iya panimalay. Diutay lang sila sadto, pero sang ulihi nagdamo sila kag nangin gamhanan nga nasyon.

6 Pero ginpintasan kami sang mga Egiptohanon. Ginpaantos nila kami kag ginpilit sa pag-obra.

7 Nagpangayo kami sang bulig sa imo,Ginoo, ang Dios sang amon mga katigulangan, kag ginpamatian mo kami. Nakita mo ang amon mga pag-antos, mga kabudlayan kag ang mga pagpigos sa amon.

8 Gani ginkuha mo kami,Ginoo, sa Egipto paagi sa imo puwerte nga gahom kag makahaladlok nga buhat. Naghimo ka sang mga milagro kag makatilingala nga mga butang.

9 Gindala mo kami sa sini nga lugar, kag ginhatag sa amon ining maayo kag mapatubason nga duta.

10 Gani karon, OGinoo, ginadala namon ang nahauna nga parte sang patubas sang duta nga ginhatag mo sa amon.’Pagkatapos ninyo hambal sini,ibutang dayon ninyo ang basket sa presensya sangGinoonga inyo Dios, kag magluhod kamo sa iya presensya.

11 Dayon magkinalipay kamo tungod sa maayo nga mga butang nga ginahatag sangGinoonga inyo Dios sa inyo kag sa inyo pamilya. Upda man ninyo sa pagselebrar ang mga Levita kag ang mga indi Israelinhon nga nagaestar upod sa inyo.

12 “Sa kada ikatatlo nga tuig, ihatag ninyo ang ikanapulo sang inyo mga patubas sa mga Levita, sa mga indi Israelinhon, sa mga ilo kag sa mga balo nga babayi, agod may bastante sila nga pagkaon.

13 Dayon masiling kamo sa presensya sangGinoonga inyo Dios: ‘Ginkuha ko na sa akon balay ang balaan nga bahinnga amo ang ikanapulo, kag ginhatag sa mga Levita, sa mga indi Israelinhon, sa mga ilo, kag sa mga balo nga babayi suno sa tanan mo nga ginsugo sa amon. Wala ako naglapas ukon nagkalipat sa bisan isa sang imo mga sugo.

14 Wala ko ginkaon ini samtang nagapangasubo ako; wala ko ini gintandog samtang ginakabig ako nga mahigko; kag wala ko ini ginhalad sa patay. OGinoonga akon Dios, gintuman ko ikaw. Ginhimo ko ang tanan nga ginsugo mo sa amon.

15 Talupangda kami halin sa imo balaan nga puluy-an sa langit, kag pakamaayuha ang imo katawhan nga mga Israelinhon kag ang maayo kag mapatubason nga duta nga ginhatag mo sa amon suno sa imo ginsumpa sa amon mga katigulangan.’

Sunda Ninyo ang mga Sugo sang Dios

16 “Ginasugo kamo subong sangGinoonga inyo Dios nga tumanon ninyo iningtanan ngasugo kag pagsulundan. Tumana gid ninyo ini sing maayo sa bug-os ninyo nga tagipusuon kag kalag.

17 Ginpahayag ninyo subong nga angGinooamo ang inyo Dios kag magakabuhi kamo suno sa iya mga pamaagi, kag tumanon ninyo ang iya mga sugo kag mga pagsulundan, kag sundon ninyo siya.

18 Kag ginpahayag man sangGinoosubong nga kamo iya espesyal nga katawhan suno sa iya ginpromisa, kag dapat magtuman kamo sa tanan niya nga mga sugo.

19 Kag suno sa iya ginpromisa himuon niya kamo nga labaw sa tanan nga nasyon, kag pagadayawon kag padunggan kamo. Mangin katawhan kamo nga pinili sangGinoonga inyo Dios.”

Ang Halaran sa Bukid sang Ebal

1 Karon ginmanduan ni Moises kag sang mga manugdumala sang Israel ang katawhan: “Tumana ninyoiningtanan nga sugo nga ginahatag ko sa inyo subong.

2 Kon makatabok na kamo sa Jordan, didto sa duta nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios, magtumpok kamo sang dalagko nga mga bato, kag pahiran ninyo ini sang apog.

3 Isulat ninyo sa sini nga mga bato ang tanan nga kasuguan kon makasulod na kamo sa maayo kag mapatubason nga dutanga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios, ang Dios sang inyo mga katigulangan, suno sa iya ginpromisa sa inyo.

4 Kon makatabok na kamo sa Jordan, patinduga ninyo ini nga mga bato sa Bukid sang Ebal, suno sa ginmando ko sa inyo subong, kag pahiran ninyo ini sang apog.

5 Dayon maghimo kamo didto sang halaran nga bato para saGinoonga inyo Dios. Indi ninyo pagbasbasan ang mga bato nga inyo gamiton.

6 Dapat wala mabasbasi ang mga bato nga himuon ninyo nga halaran. Dayon maghalad kamo sa sini nga halaran sang mga halad nga ginasunog para saGinoonga inyo Dios.

7 Maghalad man kamo sang halad nga para sa maayo nga relasyon, kag kauna ninyo ini didto kag magkinalipay kamo sa presensya sangGinoonga inyo Dios.

8 Kag isulat ninyo sing maathag ining mga kasuguan sang Dios sa mga batonga ginpahiran ninyo sang apog.”

9 Nagsiling pa gid si Moises kag ang mga pari nga mga kaliwat ni Levi sa tanan nga Israelinhon, “Pamati kamo, Okatawhan sangIsrael! Subong nga adlaw nangin katawhan na kamo sangGinoonga inyo Dios.

10 Sunda ninyo angGinoonga inyo Dios kag tumana ang iya mga sugo kag mga pagsulundan nga ginahatag ko sa inyo subong.”

Ang mga Pagpakamalaot

11 Sa amo man nga adlaw ginmanduan ni Moises ang katawhan:

12 “Kon makatabok na gani kamo sa Jordan, amo ini ang mgatribo ngamagtindog sa Bukid sang Gerizim sa pagbendisyon sa katawhan: ang tribo ni Simeon, Levi, Juda, Isacar, Jose, kag Benjamin.

13 Kag amo man ini ang mgatribo ngamagtindog sa Bukid sang Ebal sa pagpakamalaot sa katawhan: ang tribo ni Reuben, Gad, Asher, Zebulun, Dan, kag Naftali.

14 “Ang mga Levita magsinggit sing mabaskog sa tanan nga Israelinhon:

15 “Pakamalauton ang tawo nga maghimo sang bisan ano nga mga dios-dios nga hinimo halin sa bato ukon saway kag simbahon ini bisan sa sekreto. Kay ini nga mga dios-dios nga hinimo lang sang tawo ginakaugtan sangGinoo.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

16 “Pakamalauton ang tawo nga wala nagatahod sa iya mga ginikanan.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

17 “Pakamalauton ang tawo nga nagahalin sang muhon sang duta sang iya isigkatawoagod kawaton ang duta.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

18 “Pakamalauton ang tawo nga nagapatalang sang bulag sa dalan.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

19 “Pakamalauton ang tawo nga wala nagahatag sang hustisya sa mga indi Israelinhon, sa mga ilo kag sa mga balo nga babayi.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

20 “Pakamalauton ang tawo nga magpakighilawas sa asawa sang iya amay, kay ginapakahuy-an niya ang iya amay.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

21 “Pakamalauton ang tawo nga magpakighilawas sa bisan ano nga sapat.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

22 “Pakamalauton ang tawo nga magpakighilawas sa iya utod nga babayi, utod man niya sa amay ukon sa iloy.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

23 “Pakamalauton ang tawo nga magpakighilawas sa iya ugangan nga babayi.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

24 “Pakamalauton ang tawo nga magpatay sang iya kapareho bisan sa sekreto.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

25 “Pakamalauton ang tawo nga magbaton sang suhol sa pagpatay sang inosente nga tawo.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”

26 “Pakamalauton ang tawo nga indi magsunod ukon magtuman sining tanan nga sugo.” Masabat dayon ang tanan nga tawo, “Amen!”