Ang Pulong Sang Dios (HLGN)

Ang Balos sa Pagkamatinumanon

1 “Kon sundon gid ninyo angGinoonga inyo Dios kag tumanon ang tanan niya nga sugo nga ginahatag ko sa inyo subong, himuon niya kamo nga labaw sa tanan nga nasyon diri sa kalibutan.

2 Kon sundon ninyo angGinoonga inyo Dios mangin inyo ining tanan nga pagpakamaayo:

3 “Pakamaayuhon niya ang inyo mga banwa kag ang inyo mga uma.

4 Pakamaayuhon niya kamo sang madamo nga mga kabataan, bugana nga patubas kag madamo nga mga kasapatan.

5 Pakamaayuhon niya ang inyo mga patubas kag mga pagkaon.

6 Pakamaayuhon niya ang tanan ninyo nga ginahimo.

7 Ipapierdi sangGinoosa inyo ang mga kaaway nga magsalakay sa inyo. Tingob sila nga magsalakay sa inyo pero lapta sila nga magpalalagyo sa inyo.

8 Pakamaayuhon sangGinoonga inyo Dios ang tanan ninyo nga ginahimo kag pun-on niya sang mga patubas ang inyo mga bodega. Pakamaayuhon niya kamo sa duta nga ginahatag niya sa inyo.

9 Suno sa ginpromisa sangGinoonga inyo Dios sa inyo, himuon niya kamo nga iya pinili nga katawhan, kon tumanon ninyo ang iya mga sugo kag magkabuhi kamo suno sa iya mga pamaagi.

10 Dayon ang tanan nga katawhan sa kalibutan makahibalo nga ginpili kamo sangGinoomismo, kag mahadlok sila sa inyo.

11 Pakamaayuhon gid kamo sangGinoodidto sa duta nga iya ginpromisa sa inyo mga katigulangan nga ihatag sa inyo. Padamuon niya ang inyo mga anak, ang inyo mga kasapatan kag ang inyo mga patubas.

12 Padal-an kamo sangGinoosang ulan sa husto nga tion halin sa talaguan sang iya manggad sa langit, kag pakamaayuhon niya ang tanan ninyo nga ginahimo. Magapahulam kamo sa madamo nga mga nasyon, pero kamo iya indi magpanghulam.

13 Himuon kamo sangGinoonga mga pangulosa mga nasyon, kag indi sumulunod lang. Huo, ara kamo permi sa ibabaw kag indi sa idalom kon tumanon kag sundon lang ninyo sing maayo ang mga sugo sangGinoonga inyo Dios nga ginahatag ko sa inyo subong.

14 Gani indi ninyo paglapasa ang bisan ano nga ginasugo ko sa inyo subong, kag indi kamo magsunod sa iban nga mga dios kag mag-alagad sa ila.

Ang Balos sa Pagkadimatinumanon

15 “Pero kon indi kamo magtuman saGinoonga inyo Dios kag indi magsunod sing maayo sa tanan niya nga mga sugo kag mga pagsulundan nga ginahatag ko sa inyo subong, maagom ninyo ining tanan nga pagpakamalaot:

16 Pakamalauton sangGinooang inyo mga banwa kag mga uma.

17 Pakamalauton niya ang inyo mga patubas kag mga pagkaon.

18 Pakamalauton niya kamo paagi sa paghatag sa inyo sang diutay nga mga kabataan, patubas kag kasapatan.

19 Pakamalauton niya ang tanan ninyo nga mga ginahimo.

20 Pasalasalahon kamo kag pagamuhon ang tanan ninyo nga ginahimo hasta nga malaglag kamo kag magkalawala sa gilayon tungod sa malain ninyo nga ginahimo paagi sa pagsikway sa iya.

21 Padal-an kamo sangGinoosang mga balatian hasta nga magkalalaglag kamo didto sa duta nga inyo sudlon kag panag-iyahan.

22 Huo,paantuson kamo sangGinoosang makamamatay nga mga balatian, hilanat, palamanog, kag sang mainit nga hangin,malawig ngatingadlawkag mga peste sa mga tanom hasta nga magkalawala kamo.

23 Ang langit mangindaw sasawaynga indi na maghatag sang ulankag ang dutamagtig-a pareho sasalsalon.

24 Imbes tubig ang ihatag sangGinoosa inyo bilang ulan, yab-ok ang iya ihatag. Paulanon niya sang yab-ok hasta nga magkalalaglag kamo.

25 “Ipapierdi kamo sangGinoosa inyo mga kaaway. Tingob kamo nga magsalakay sa ila, pero lapta kamo nga magpalalagyo sa ila. Kangil-aran kamo sang tanan nga ginharian sa kalibutan.

26 Ang inyo mga bangkay kan-on sang mga pispis kag sang mapintas nga mga sapat, kag wala sing may magtabog sa ila.

27 Paantuson kamo sangGinoosang mga hubag nga iya ginpadala sa mga Egiptohanon, kag sang mga tumor, katol kag arikisnga indi gid mag-ayo.

28 Pabuangon kamo sangGinoo, bulagon kag pasalasalahon.

29 Magapangapkap kamo bisan adlaw pareho sa bulag. Indi kamo magmainuswagon sa bisan ano nga inyo himuon. Piguson kag kawatan kamo permi, kag wala sing may magbuligsa inyo.

30 “Ang babayi nga inyo pangasaw-on agawonsang iban nga lalaki. Magapatindog kamo sang balay pero indi kamo makaestar sini. Magatanom kamo sang mga ubas pero indi kamo makapulos sang mga bunga sini.

31 Ihawon ang inyo baka sa inyo atubangan, pero indi kamo makakaon sini. Agawon sa inyo ang inyo asno, kag indi na ini pag-ibalik sa inyo. Kuhaon sang inyo mga kaaway ang inyo mga karnero, kag wala sing may magbulig sa inyo sa pagbawi sini.

32 Samtang nagatan-aw kamo, bihagon ang inyo mga anak sang taga-iban nga nasyon, kag adlaw-adlaw kamo nga maghulat sa ilapagbalik, pero wala kamo sing may mahimo.

33 Ang mga tawo nga wala ninyo makilal-i amo ang magakaon sang tanan ninyo nga ginpangabudlayan, kag permi lang kamo piguson kag paantuson.

34 Kag kon makita ninyo ini tanan, mabuang kamo.

35 Patubuan kamo sangGinoosang mga hubag nga indi mag-ayo halin sa inyo dapadapa hasta sa ulo.

36 “Kamo kag ang inyo pinili nga hari ipabihag sangGinoosa nasyon nga wala ninyo makilal-i ukon sang inyo mga katigulangan. Didto magasimba kamo sa iban nga mga dios nga hinimo halin sa kahoy kag bato.

37 Kangil-aran kamo, hikayan, kag tamayon sang mga pumuluyo sang mga nasyon nga sa diin kamo ginbihag.

38 “Madamo ang inyo itanom pero gamay lang ang inyo anihon, kay kaunon ini sang mga apan.

39 Magatanom kamo sang ubas kag atipanon ninyo, pero indi kamo makapamupo sang bunga sini ukon makainom sang iya duga, kay kaunon ini sang mga ulod.

40 Magatanom kamo sang madamo nga olibo bisan diin sa inyo lugar, pero wala kamo sing lana nga makuha halin sa sini, kay magkalapulak ang mga bunga sini.

41 Makapamata kamo, pero indi sila magpabilin sa inyo kay bihagon sila.

42 Kaunon sang mga apanang tanan ninyo nga mga kahoy kag mga tanom.

43 “Ang mga indi Israelinhon nga nagaestar upod sa inyo magaamat-amat gamhanan samtang kamo iya magaamat-amat luya.

44 Sila ang magapautang sa inyo kag indi kamo ang magapautang sa ila. Sila ang magapangulo sa inyo kag kamo inyo mga sumulunod lang.

45 Matabo ining tanan nga pagpakamalaot sa inyo hasta nga magkalamatay kamo kon indi ninyo pagtumanon angGinoonga inyo Dios kag ang iya mga sugo kag mga pagsulundan nga iya ginhatag sa inyo.

46 Ini nga mga pagpakamalaot mangin padumdom kag paandam sa inyo kag sa inyo mga kaliwat hasta san-o.

47 Tungod kay wala ninyo gin-alagad nga may kalipay kag kasadya angGinoonga inyo Dios sang tion sang inyo kabuganaan,

48 itugyan niya kamo sa mga kaaway nga ipadala niya sa inyo kag magaalagad kamo sa ila. Gutumon kamo, uhawon, kulangon sang bayo, kag mawad-an sang bisan ano nga butang. Paantuson niya kamo nga daw sa ginatakdan kamo sang salsalon nga gota hasta nga magkalamatay kamo.

49 “Ipasalakay kamo sangGinoosa isa ka nasyon nga halin sa malayo gid nga lugar, nga ang ila lingguahe indi ninyo maintiendihan. Salakayon nila kamo pareho sa agila nga nagasulip.

50 Mapintas sila kag wala sing kaluoy sa mga tigulang kag mga kabataan.

51 Kaunon nila ang inyo mga kasapatan kag ang inyo mga patubas hasta nga magkalamatay kamo. Wala sila sing ibilin sa inyo nga uyas, duga sang ubas, lana, ukon mga kasapatan hasta nga magkalalaglag kamo.

52 Salakayon nila ang tanan ninyo nga banwa nga ginahatag sa inyo sangGinoonga inyo Dios hasta nga magkalarumpag ang mga mataas kag mabakod nga mga pader sini nga inyo ginasaligan.

53 “Sa tion nga kibunon kamo sang inyo mga kaaway, kaunon ninyo ang inyo mga anak nga ginhatag sa inyo sangGinoonga inyo Diostungod sa puwerte nga kagutom.

54 Bisan pa ang mahinhin kag maluming gid nga tawo wala na sing kaluoy sa iya utod, sa iya pinalangga nga asawa, kag sa iya nabilin nga mga anak.

55 Indi niya sila paghatagan sang iya ginakaon nga unod sang iya anak kay nahadlok siya nga maubusan. Amo ina ang matabo sa inyo sa tion nga kibunon na sang inyo mga kaaway ang tanan ninyo nga banwa.

56 Bisan pa ang mahinhin kag maluming nga babayi nga halos indi gani maglakat nga nagatiniil, mangin mapintas sa iya pinalangga nga bana kag sa iya mga anak.

57 Taguon niya ang iya bata nga bag-o lang gid natawo kag ang inunlan sini agod kaunon niya sa sekreto, kay nahadlok siya nga basi wala na siya sing kaunon samtang ginakibon sang inyo mga kaaway ang inyo mga banwa.

58 “Kon indi ninyo pagtumanon sing maayo ining tanan nga sugo nga nasulat sa sini nga libro, kag indi pagtahuron ang halangdon kag makatilingala nga ngalan sangGinoonga inyo Dios,

59 padal-an niya kamo kag ang inyo mga kaliwat sang makahaladlok nga mga balatian nga puwerte kasakit kag wala sing kaayuhan.

60 Ipaagom niya sa inyo ang makahaladlok nga mga balatian nga ginpadala niya sa Egipto, kag magapabilin ini sa inyo.

61 Ipaagom man sangGinooang tanan nga klase sang balatian nga wala nasulat sa sining Libro sang Kasuguan, hasta nga magkalamatay kamo.

62 Bisan pareho kamo kadamo sang mga bituon sa langit, diutay lang ang mabilin sa inyo kay wala kamo nagtuman saGinoonga inyo Dios.

63 Subong nga ginkalipay sangGinooang pagpauswag kag pagpadamo sa inyo, ikalipay man niya ang paglaglag kag pagpamatay sa inyo, hasta nga magkalawala kamo sa duta nga inyo sudlon kag panag-iyahan.

64 “Palaptahon kamo sangGinoosa tanan nga nasyon, sa punta kag punta sang kalibutan. Kag didto magasimba kamo sa iban nga mga dios nga hinimo halin sa kahoy kag bato, nga wala gani ninyo makilal-i ukon sang inyo mga katigulangan.

65 Wala kamo didto sing kalinong kag lugar nga mapahuwayan. Pakulbaan kamo sangGinookag madulaan kamo sang paglaom, kag permi lang kamo masubuan.

66 Ang inyo kabuhi mangin ara permi sa katalagman; adlaw-gab-i permi lang kamo ginakulbaan, kag wala sing kasiguruhan ang inyo kabuhi.

67 Tungod sa inyo kahadlok sa mga butang nga inyo makita sa palibot, masiling kamo kon aga, ‘Kuntani gab-i na.’ Kag kon gab-i masiling kamo, ‘Kuntani aga na.’

68 Pabalikon kamo sangGinoosa Egipto sakay sa barko, bisan nagsiling ako sa inyo nga indi na kamo dapat magbalik didto. Didto ibaligya ninyo ang inyo kaugalingon sa inyo mga kaaway bilang mga ulipon, pero wala sing may magbakal sa inyo.”

1 Amo ini ang mga detalye sang pagtuman sa kasugtanan nga ginsugo sangGinookay Moises nga ihatag sa mga Israelinhon sa Moab. Dugang ini sa kasugtanan nga iya ginhimo sa ila sa Horeb.

Ginpatuman Liwat sa mga Israelinhon ang Kasugtanan

2 Ginpatawag ni Moises ang tanan nga Israelinhon kag ginsilingan, “Kamo mismo nakakita sang tanan nga ginhimo sangGinoosa hari sang Egiptokag sa tanan niya nga mga opisyal kag sa bug-os niya nga nasyon.

3 Nakita ninyo atong puwerte nga mga pagtilaw, mga milagro, kag makatilingala nga mga buhat.

4 Pero hasta subong wala pa ginpaintiendi sangGinoosa inyo ining inyo nakita kag nabatian.

5 Sa sulod sang 40 ka tuig nga ginpangunahan ko kamo sa kamingawan, wala nagdaan ang inyo mga bayo kag mga sandalyas.

6 Wala kamo sing tinapay didto ukon bino kag iban pa nga ilimnon,pero ginhatagan kamo sangGinoosang inyo mga kinahanglanonagod mahibaluan ninyo nga siya angGinoonga inyo Dios.

7 “Pag-abot naton sa sini nga lugar, nagpakig-away sa aton si Haring Sihon sang Heshbon kag si Haring Og sang Bashan, pero gindaog naton sila.

8 Gin-agaw naton ang ila duta kag ginhatag ini samga tribo niReuben, Gad, kag sa katunga nga tribo ni Manase bilang ila palanublion.

9 “Gani tumana ninyo sing maayo ang mga ginapatuman sa sini nga kasugtanan, agod magmauswagon kamo sa tanan ninyo nga ginahimo.

10 Nagatindog kamo tanan subong nga adlaw sa presensya sangGinoonga inyo Dios: ang mga pangulo sang inyo mga tribo, ang mga manugdumala, ang mga opisyal, ang tanan nga lalaki sang Israel,

11 ang inyo mga asawa kag mga kabataan, kag ang mga indi Israelinhon nga nagaestar upod sa inyo nga inyo manugkahoy kag manugsag-ob.

12 Nagatindog kamo diri sa paghimo sang kasugtanan saGinoonga inyo Dios. Ini nga kasugtanan nga ginahimo sangGinoosa inyo subong nga adlaw ginsumpaan niya,

13 agod ipahibalo niya liwat sa inyo subong nga kamo iya katawhan kag siya inyo nga Dios suno sa iya ginpromisa sa inyo kag sa inyo mga katigulangan nga si Abraham, Isaac, kag Jacob.

14-15 Pero indi lang kamo nga nagatindog diri subong sa presensya sangGinoonga inyo Dios ang iya ginahimuan sang sini nga kasugtanan, kundi pati ang tanan ninyo nga kaliwat sa palaabuton.

16 “Nahibaluan ninyo kon paano anay kita nag-estar sa Egipto kag kon paano kita nagpanglat-as sa kadutaan sang iban nga mga nasyon pakadto sa sini nga lugar.

17 Nakita ninyo ang ila makangilil-ad nga mga dios-dios nga hinimo halin sa kahoy, bato, pilak kag bulawan.

18 Siguraduha ninyo nga wala sa inyo sing lalaki, babayi, panimalay, ukon tribo nga magbiya saGinoonga aton Dios kag magsimba sa mga dios sang sadto nga mga nasyon agod wala sing bisan isa sa inyo nga mangin pareho sa gamot nga nagatubo nga mapait kag makahililo.

19 Ang bisan sin-o nga nakabati sang mga paandam sang sini nga mga pagpakamalaot indi maghunahuna nga indi siya maano bisan magpadayon siya sa iya lang gusto. Ang matuod, magadala ini sang kalaglagan sa inyo tanan.

20 Indigidsiya pagpatawaron sangGinoo. Magadabdabnga daw sa kalayoang puwerte nga kaakig sangGinoosa iya, kag matabo sa iya ang tanan nga pagpakamalaot nga nasulat sa sini nga libro, kag dulaon sangGinooang iya ngalan sa kalibutan.

21 Painon siya sangGinoosa tanan nga tribo sang Israel, kag paantuson siya suno sa mga pagpakamalaot sang kasugtanan nga nasulat sa sini nga Libro sang Kasuguan.

22 “Sa ulihi nga mga henerasyon ang inyo mga kaliwat kag ang mga dumuluong nga naghalin sa malayo nga mga lugar makakita sangresulta sangmga kalamidad kag mga balatian nga ipadala sangGinoosa inyo duta.

23 Ang inyo bug-os nga duta mangin pareho sa desierto nga natabunan sang asupre kag asin. Wala gid sing may magtanom sa sini nga duta kay ang tanom indi magtubo. Mangin pareho ini sang pagkalaglag sang Sodom kag Gomora, sang Adma kag Zeboyim nga ginlaglag sangGinootungod sa puwerte niya nga kaakig.

24 Dayon mamangkot ang tanan nga nasyon, ‘Ngaa bala ginhimo ina sangGinoosa ila nasyon? Ngaa bala nga puwerte gid ang iya kaakig?’

25 “Kag ang sabat amo ini: ‘Tungod kay ginsikway sang sini nga mga tawo ang kasugtanan nga ginhimo sa ila sangGinoo, ang Dios sang ila mga katigulangan, sang ginpaguwa niya sila sa Egipto.

26 Nagsimba sila kag nag-alagad sa iban nga mga dios nga wala nila nakilal-i, nga gindumili sangGinoonga simbahon nila.

27 Gani puwerte ang kaakig sangGinoosa ila nasyon kag ginpaagom niya sa ila ang tanan nga pagpakamalaot nga nasulat sa sini nga libro.

28 Sa puwerte nga kaakig sangGinoo, ginpalayas niya sila sa ila nasyon kag ginpabihag sa iban nga nasyon nga sa diin nagaestar sila subong.’

29 “May mga butang nga sekreto nga angGinoolang nga aton Dios ang nakahibalo, pero ginpahayag niya sa aton ang iya kasuguan kag ini dapat sundon naton kag sang aton mga kaliwat hasta san-o.

Ang Dapat Himuon agod Pakamaayuhon sang Dios

1 “Halimbawa, matabo sa inyo ini nga mga butang—ang mga pagpakamaayo kag ang mga pagpakamalaot nga akon ginsiling sa inyo—kag madumduman ninyo ini kon didto na kamo sa mga nasyon nga sa diin ginpabihag kamo sangGinoonga inyo Dios.

2 Kon sa sina nga tion magbalik kamo kag ang inyo mga anak saGinoonga inyo Dios, kag tumanon ninyo sa bug-os ninyo nga tagipusuon kag kalag ang tanan nga ginsugo ko sa inyo subong,

3 kaluoyan kamo sangGinoonga inyo Dios. Tipunon niya kamo halin sa tanan nga nasyon nga sa diin ginpabihag niya kamo, kag dayon ibalik niya ang inyo maayo nga kahimtangan.

4 Bisan didto pa niya kamo ginpalayas sa pinakamalayo nga parte sang kalibutan, tipunon gihapon kamo sangGinoonga inyo Dios

5 kag pabalikon sa duta nga ginpanag-iyahan sang inyo mga katigulangan, kag panag-iyahan ninyo iniliwat. Pauswagon kag padamuon pa gid niya kamo sang sa inyo mga katigulangan.

6 Bag-uhon sangGinoonga inyo Dios ang inyo mga tagipusuon kag ang mga tagipusuon sang inyo mga kaliwat agod higugmaon ninyo siya sa bug-os ninyo nga tagipusuon kag kalag, kag magkabuhi kamosing malawig.

7 Ipaagom sangGinoonga inyo Dios ining tanan nga pagpakamalaot sa inyo mga kaaway nga nagadumot kag nagapigos sa inyo.

8 Tumanon ninyo liwat angGinookag sundon ang tanan niya nga mga sugo nga ginahatag ko sa inyo subong.

9 Pauswagon gid kamo sangGinoonga inyo Dios sa tanan ninyo nga ginahimo. Padamuon niya ang inyo mga anak, mga kasapatan, kag ang inyo mga patubas, kay malipay liwat angGinoosa pagpakamaayo sa inyo, subong nga nalipay siya sa pagpakamaayo sa inyo mga katigulangan.

10 Matabo ini kon tumanon ninyo angGinoonga inyo Dios kag sundon ang tanan niya nga mga sugo kag mga pagsulundan nga nasulat sa sini nga Libro sang Kasuguan.Huo, matabo inikon magbalik kamo sa iya sa bug-os ninyo nga tagipusuon kag kalag.

11 “Indi mabudlay intiendihon kag himuon ini nga mga sugo nga ginahatag ko sa inyo subong.

12 Wala ini sa langit nga magpamangkot kamo, ‘Sin-o bala ang mapa-langit sa pagkuha sini kag ibantala sa aton agod sundon naton?’

13 Wala man ini sa tabok sang dagat nga magpamangkot kamo, ‘Sin-o bala ang matabok sa dagat sa pagkuha sini kag ibantala sa aton agod sundon naton?’

14 Ara ina nga mga pulong sa inyo, sa inyo mismo baba kag tagipusuon, gani matuman ninyo ina.

15 “Pamati! Subong nga adlaw ginapapili ko kamo sini: kabuhi ukon kamatayon, kauswagan ukon kalaglagan.

16 Ginamanduan ko kamo subong nga higugmaon ninyo angGinoonga inyo Dios, magkabuhi kamo suno sa iya mga pamaagi, kag magtuman sang iya mga sugo kag mga pagsulundan.Kon himuon ninyo ini,makaangkon kamo sangmaayo ngakabuhi kag magdamo, kag pakamaayuhon kamo sangGinoonga inyo Dios didto sa duta nga inyo pagasudlon kag panag-iyahan.

17 “Pero kon indi kamo magtuman kag magsunod sa iya, kag magsimba kamo kag mag-alagad sa iban nga mga dios,

18 subong pa lang nga daan ginapaandaman ko na kamo nga sigurado gid nga malaglag kamo. Indi kamo magkabuhi sing malawig sa duta nga inyo sudlon kag panag-iyahan didto sa tabok sang Jordan.

19 “Subong nga adlaw ginatawag ko bilang mga saksi ang langit kag ang duta kon diin sa sini ang inyo pilion: kabuhi ukon kamatayon, pagpakamaayo ukon pagpakamalaot. Pilia ninyo ang kabuhi agod magkabuhi kamo kag ang inyo mga kabataan.

20 Higugmaa ninyo angGinoonga inyo Dios. Tumana ninyo siya kag magpabilin kamo sa iya, kay siya ang inyo kabuhi. Kon himuon ninyo ini, magakabuhi kamo sing malawig didto sa duta nga iya ginsumpa nga ihatag sa inyo mga katigulangan nga sila ni Abraham, Isaac kag Jacob.”

Si Josue amo ang Nagbulos kay Moises

1 Nagpadayon si Moises sa pagpakighambal sa tanan nga Israelinhon.

2 Siling niya, “120 na ka tuig ang akon edad kag indi na ako makasarang sa pagpangulo sa inyo. Kag nagsiling angGinoosa akon nga indi ako makatabok sa Jordan.

3 AngGinoonga inyo Dios amo mismo ang magapanguna sa inyo sa pagtabok. Laglagon niya ang mga nasyon didto, kag panag-iyahan ninyo ang ila duta. Pangunahan kamo ni Josue sa pagtabok suno sa ginsiling sangGinoo.

4 Himuon sangGinoosa sini nga mga nasyon ang iya ginhimo kay Sihon kag kay Og nga mga hari sang mga Amornon, kag sa ila duta.

5 Itugyan sila sangGinoosa inyo, kag kinahanglan nga himuon ninyo sa ila ang tanan nga ginsugo ko sa inyo.

6 Magpakabakod kamo kag magpakaisog. Indi kamo magkahadlok sa ila kay angGinoonga inyo Dios nagaupod sa inyo; indi niya kamo pagbayaan ukon pagpabay-an.”

7 Dayon gintawag ni Moises si Josue kag ginsilingan sa atubangan sang tanan nga Israelinhon, “Magpakabakod ka kag magpakaisog, kay ikaw ang magapangulo sa sini nga katawhan sa pagkadto sa duta nga ginsumpa sangGinoonga ihatag sa ila mga katigulangan. Buligan mo sila nga maangkon nila ang duta.

8 Pangunahan ka sangGinookag magaupod siya sa imo; indi niya ikaw pagbayaan ukon pagpabay-an. Gani indi ka magkahadlok ukon magkaluya.”

Ang Pagbasa sang Kasuguan

9 Ginsulat ni Moises ini nga mga sugo kag ginhatag sa mga pari nga mga kaliwat ni Levi, nga amo ang nagadala sang Kahon sang Kasugtanan sangGinoo, kag sa tanan nga manugdumala sang Israel.

10 Dayon ginmanduan sila ni Moises, “Sa katapusan sang kada pito ka tuig nga amo ang tuig nga kanselahon na ang mga utang, sa tion sang Piesta sang Pagpatindog sang mga Payag,

11 basahon ninyo ini nga mga sugo sa tanan nga Israelinhon kon magtipon sila sa presensya sangGinoonga inyo Dios sa lugar nga iya pilion.

12 Tipuna ang mga tawo—ang mga lalaki, mga babayi, mga kabataan, kag mga indi Israelinhon nga nagaestar sa inyo mga banwa—agod makapamati sila kag makatuon nga magtahod saGinoonga inyo Dios kag magtuman sing maayo sa tanan nga ginapatuman sa sini nga mga sugo.

13 Himuon ninyo ini agod ang inyo mga kabataan nga wala pa makahibalo sang sini nga mga sugo makabati sini kag makatuon sa pagtahod saGinoonga inyo Dios samtang nagakabuhi kamo sa duta nga inyo panag-iyahan sa tabok sang Jordan.”

Gintagna ang Pagsupak sang mga Israelinhon

14 Nagsiling angGinookay Moises, “Madali na lang ka mapatay; gani ipatawag si Josue kag magkadto kamo sa Tolda nga Ginapakigkitaan, kay tudluan ko siya didto sang iya pagahimuon.” Gani nagkadto si Moises kag si Josue sa Tolda nga Ginapakigkitaan.

15 Nagpakita angGinoopaagi sa panganod nga daw haligi didto sa may puwertahan sang Tolda.

16 Nagsiling angGinookay Moises, “Madali na lang kamapatay kagisimpon sa imo mga katigulangan. Kon wala ka na, ini nga katawhan magasimba sa iban nga mga dios nga ginasimba sang mga tawo sa duta nga ila pagakadtuan. Isikway nila ako kag lapason nila ang kasugtanan nga ginhimo ko sa ila.

17 Sa sina nga adlaw maakig gid ako sa ila kag isikway ko sila. Talikdan ko sila kag malaglag sila. Madamo nga mga katalagman kag mga kabudlayan ang magaabot sa ila, kag sa sina nga tion mamangkot sila, ‘Nag-abot bala sa aton ini nga mga katalagman tungod kay ang Dios wala nagaupod sa aton?’

18 Talikdan ko gid sila sa sina nga tion tungod sa tanan nga kalautan nga ila ginhimo paagi sa pagsimba sa iban nga mga dios.

19 “Gani isulat ini nga kanta kag itudlo sa mga Israelinhon. Ipakanta ini sa ila agod mangin saksi ko ini kontra sa ila.

20 Dal-on ko sila sa maayo kag mapatubason nga dutanga ginsumpa ko nga ihatag sa ila mga katigulangan. Didto magakabuhi sila nga mabuganaon; magakaon sila sang tanan nga pagkaon nga luyag nila, kag mabusog gid sila. Pero magabiya sila sa akon kag magasimba sa iban nga mga dios. Lapason nila ang akon kasugtanan.

21 Kon mag-abot na sa ila ang madamo nga katalagman kag mga kabudlayan, ini nga kanta mangin saksi kontra sa ila, kay indi ini malipatan sang ila mga kaliwat. Nahibaluan ko kon ano ang ila ginaplano nga himuon bisan wala ko pa sila madala sa duta nga akon ginsumpa nga ihatag sa ila.”

22 Sadto nga adlaw, ginsulat ni Moises ang kanta kag gintudlo sa mga Israelinhon.

23 Ginmanduan dayon sangGinoosi Josue nga anak ni Nun: “Magpakabakod ka kag magpakaisog, kay ikaw ang magadala sa mga Israelinhon sa duta nga akon ginsumpa nga ihatag sa ila, kag magaupod ako sa imo.”

24 Pagkatapos nga nasulat ni Moises ang tanan nga sugo sa libro,

25 ginmanduan niya ang mga Levita nga amo ang nagadala sang Kahon sang Kasugtanan sangGinoo. Nagsiling siya,

26 “Kuhaa ninyo ining Libro sang Kasuguan kag ibutang sa tupad sang Kahon sang Kasugtanan sangGinoonga inyo Dios. Magapabilin ini didto bilang saksi kontra sa katawhan sang Israel.

27 Kay nahibaluan ko kon ano kamo ka rebelde kag katig-a sing ulo. Bisan subong gani nga kaupod pa ninyo ako, nagarebelde na kamo saGinoo, ano pa gid ayhan kon patay na ako!

28 Tipuna sa akon atubangan ang tanan nga manugdumala sang inyo tribo kag ang tanan nga opisyal agod hambalan ko sila sang sini nga mga butang. Kag tawgon ko ang langit kag ang duta bilang saksi kontra sa ila.

29 Kay nahibaluan ko nga kon patay na ako, magahimo gid kamo sang kalautan kag isikway ninyo ang tanan nga ginasugo ko sa inyo. Sa ulihi, magaabot sa inyo ang mga katalagman kay magahimo kamo sing malaot sa panulok sangGinookag paakigon ninyo siya paagi sa inyo himuon.”

Ang Kanta ni Moises

30 Dayon ginpabati ni Moises sa bug-os nga katilingban sang Israel ang ini nga kanta halin sa umpisa hasta sa katapusan:

1 O langit, pamati kay mahambal ako!

O duta, pamatii ang akon mga pulong.

2 Ang akon mga pagpanudlo magatupa pareho sa ulan ukon tun-og.

Ang akon mga pulong pareho sa dabodabo sa mga hilamon ukon talithi sa mga tanom.

3 Ibantala ko ang ngalan sangGinoo.

Dayawon ko ang pagkagamhanan sang aton Dios!

4 Siya angakon palalipdan ngabato;

husto gid ang iya mga binuhatan, kag matarong ang tanan niya nga mga pamaagi.

Matutom siya nga Dios kag wala nagakasala; matarong siya kag husto ang iya mga ginahimo.

5 Pero kamo nagpakasala sa iya kag wala na niya kamo pagkabiga nga iya mga anak tungod sa inyo kalautan.

Mga makasasala kag balingag nga henerasyon!

6 Amo bala ini ang inyo ibalos saGinoo?

Mga buang-buang gid kamo kag kulang sang pag-intiendi.

Indi bala nga siya ang inyo Amay nga nagtuga sa inyo?

7 Dumduma ninyo ang nagligad nga mga tinuig; hunahunaa ninyo ang mga nagligad nga henerasyon.

Pamangkuta ninyo ang inyo mga katigulangan kon ano ang mga natabo kay sugiran nila kamo.

Pamangkuta ninyo ang inyo mga manugdumala kay ipaathag nila ini sa inyo.

8 Sang ginhatagan sang Labing Mataas nga Dios ang mga nasyon sang ila duta kag sang ginbahin-bahin niya ang mga katawhan,

ginbutangan niya sila sang mga dulunan suno sa kadamuon sang mga anghel sang Dios.

9 Pero ang bahin sangGinooamo ang iya katawhan;sila nga mga kaliwat niJacob amo ang iya palanublion.

10 Nakita niya sila sa desierto, sa lugar nga halos wala sing may nagatubo nga tanom.

Gin-atipan niya sila kag ginhalungan pareho sa paghalong sang tawo sa iya mata.

11 Ginbantayan niya sila pareho sa agila nga nagabantay sang iya mga buto samtang iya ini ginatudluan sa paglupad.

Ginahumlad niya ang iya mga pakpak sa pagsalo kag pagdala sa ila.

12 AngGinoolang gid ang nagtuytoy sa iya katawhan, nga wala ang bulig sang iban nga dios.

13 Ginpagahom niya sila sa mga kabukiran, kag ginpakaon sang mga patubas sang duta.

Ginsagod niya sila sang dugos halin sa banglid kag sang lana halin samga olibo nga nagatubo sabatuhon nga duta.

14 Ginhatagan niya sila sang mga keso kag gatas halin sa mga baka kag karnero,

kag ginhatagan sang matambok nga mga karnero kag mga kanding halin sa Bashan.

Ginhatagan man niya sila sang pinakamaayo nga mga trigo kag ginpainom sang pinakamaayo nga bino halin sa ubas.

15 Nagmauswagon ang mga Israelinhonpero nagrebelde sila.

Nagtambok sila kag nagbakod, pero gintalikdan nila ang Dios nga nagtuga sa ila,

kag ginsikway nila angila palalipdan ngabato nga amo ang ila Manluluwas.

16 Ginpaimon nila kag ginpaakig angGinoosa ila makangilil-ad nga mga dios.

17 Naghalad sila sa mga demonyo nga indi matuod nga dios—mga dios nga indi nila kilala kag bag-o lang nagtuhaw, kag wala pagtahura sang ila mga katigulangan.

18 Ginkalimtan nila ang Dios ngaila palalipdan ngabato nga nagtuga sa ila.

19 Nakita ini sangGinoo, kag tungod sa iya kaakig ginsikway niya sila nga iya mga anak.

20 Nagsiling siya, “Talikdan ko sila, kag tan-awon ko abi kon ano ang ila madangatan,

kay malaot sila nga henerasyon, mga anak nga indi matutom.

21 Ginpaimon nila ako sa indi matuod nga dios,

kag ginpaakig nila ako sa ila wala sing pulos nga mga dios-dios.

Gani paimunon ko man sila sa iban nga katawhan.

Paakigon ko silapaagi sa pagpakamaayosa buang-buang nga nasyon.

22 Kay ang akon kaakig nagadabadaba nga daw kalayo.

Magasunog ini sa duta kag sa tanan nga patubas sini,

pati sa kadadalman sang duta,kag sa mga pundasyon sang mga bukid.

23 Padal-an ko sila sang mga kalamidad, kag iguon ko sila sang akon mga pana.

24 Pagutuman ko sila; magakalamatay sila sa gutom kag sa balatian.

Padal-an ko sila sang mapintas nga mga sapat sa paghalit sa ila kag mga man-og nga dalitan sa pagkagat sa ila.

25 Sa guwa sang ila balay madamo ang magakalamatay sa inaway, kag sa sulod magahari ang kahadlok.

Magakalamatay ang mga tigulang, mga pamatan-on, kag mga kabataan.

26 Nagsiling ako nga laptahon ko sila hasta nga indi na sila madumduman sa kalibutan.

27 Pero indi ko pagtugutan nga magpabugal ang ila mga kaaway kag magsiling, ‘Napierdi naton sila. Indi angGinooang naghimo sini.’ ”

28 Ang Israel isa ka nasyon nga wala sing kaalam kag pag-intiendi.

29 Kon maalamon lang sila, maintiendihan kuntani nila ang ila madangatan.

30 Paano bala malagas sang isa ka tawo ang isa ka libo nga mga Israelinhon?

Paano madaog sang duha ka tawo ang napulo ka libosa ila?

Luwas lang kon gintugyan sila sangGinoonga ilapalalipdan ngabato.

31 Kay angpalalipdan ngabato sang aton mga kaaway indi pareho sang atonpalalipdan ngabato, kag bisan sila nakahibalo sini.

32 Ang aton mga kaaway, nga pareho kalaot sa mga pumuluyo sang Sodom kag Gomora, kaangay sang ubas nga mapait kag makahililo ang bunga,

33 kag kaangay sang bino nga halin sa dalit sang man-og.

34 Nakahibalo angGinoosang ila ginahimo;

ginasupot niya lang anay ini kag nagahulat sang husto nga tion sa pagsilot sa ila.

35 Nagsiling siya,“Ako ang magatimalos kag magasilot sa ila,

kay magaabot ang tion nga makadalin-as gid sila.

Madali na lang mag-abot ang ila kalaglagan. Indi na ini magdugay.”

36 Magahukom angGinoopabor sa iya katawhan;

kaluoyan niya sila nga iya mga alagad, kon makita niya nga wala na sila sang kusog kag diutay na lang ang nabilin sa ila, ulipon man ukon indi ulipon.

37 Dayon mamangkot angGinoosa iya katawhan, “Diin na karon ang ila mga dios, ang bato nga ila palalipdan?

38 Diin na karon ang ila mga dios nga nagakaon sang tambok kag nagainom sang bino sang ila mga halad?

Pabuliga sila sa inyo, kag himua ninyo sila nga inyo proteksyon!

39 Tan-awa ninyo karon; ako amo lang gid ang Dios!

Wala na sing iban nga dios luwas sa akon.

Ako ang nagapatay kag ako man ang nagahatag sang kabuhi; ako ang nagapilas kag ako man ang nagaayo,

kag wala sing may makaluwas sa akon mga kamot.

40 Karon, bayawon ko ang akon mga kamot kag magsumpa,

‘Subong nga buhi ako sa wala sing katapusan,

41 bairon ko ang nagaidlak ko nga espada kag gamiton ko ini sa pagsilot.

Balusan ko ang akon mga kaaway kag pabayaron ang mga nagasikway sa akon.

42 Ang akon pana mabulit sang ila mga dugo, kag ang akon espada magapanglabo sang ila mga lawas.

Magakalamatay pati ang mga madakpan sa ila kag ang ila mga pangulo.’ ”

43 Kamo nga mga nasyon, dayawa ninyo ang katawhan sangGinoo,kay balusan sangGinooang nagpatay sa ila nga iya mga alagad.

Balusan niya ang iya mga kaaway, kag tinluan niya ang iya duta kag ang iya katawhan.

44 Ginhambal ni Moises kaupod ni Josuenga anak ni Nun ang mensahi sang sini nga kanta sa mga tawo.

45 Pagkatapos hambal ni Moises sini,

46 nagsiling siya sa mga tawo, “Itanom gid ninyo sa inyo mga tagipusuon ang tanan nga ginhambal ko sa inyo subong. Itudlo man ninyo ini sa inyo mga anak agod matuman nila sing maayo ang tanan nga ginasiling sa sini nga mga sugo.

47 Ini nga mga sugo indi ordinaryo lang nga mga pulong; ini magahatag sa inyo sang kabuhi. Kon tumanon ninyo ini magakabuhi kamo sing malawig sa duta nga inyo panag-iyahan sa tabok sang Jordan.”

Ginsugid ang Kamatayon ni Moises

48 Sa sina mismo nga adlaw nagsiling angGinookay Moises,

49 “Magkadto ka sa Moab, sa kabukiran sang Abarim kag magsaka ka sa Bukid sang Nebo nga nagaatubang sa Jerico. Tan-awa didto ang Canaan, ang duta nga ginahatag ko sa mga Israelinhon nga ila panag-iyahan.

50 Kag dira sa sina nga bukid mapatay ka, kag isimpon ka sa imo mga paryentenga nagkalamatay na, subong nga si Aaron nga imo utod napatay sa Bukid sang Hor kag ginsimpon man sa iya mga paryente.

51 Kay duha kamo nadulaan sang pagsalig sa akon sa atubangan sang mga Israelinhon sang didto kamo sa tuburan sang Meriba Kadesh,sa kamingawan sang Zin. Wala ninyo pagpadunggi ang akon pagkabalaan sa ila atubangan.

52 Gani makita mo lang sa malayo ang duta nga ginahatag ko sa mga Israelinhon, pero indi ka makasulod didto.”

Ginbendisyunan ni Moises ang mga Tribo sang Israel

1 Amo ini ang bendisyon nga ginhambal ni Moises nga alagad sang Dios sa mga Israelinhon sa wala pa siya mapatay.

2 Nagsiling siya,

“Nag-abot angGinoohalin sa Sinai;

nagpahayag siya sa aton halin sa Bukid sang Seir pareho sang pagbutlak sang adlaw.

Nagsilak siya halin sa Bukid sang Paran.

Nag-abot siya upod sa mga linibo ka mga anghel,

kag ang iya tuo nga kamot nagabitbit sang nagadabadaba nga kalayo.

3 Ginahigugma gid sangGinooang iya katawhan.

Ginaprotektaran niya ining mga tawo nga iya pinili.

Gani ginasunod nila siya kag ginatuman ang iya mando.

4 Ginhatag sa aton ni Moises ang kasuguan bilang palanublion naton nga mga kaliwat ni Jacob.

5 Nangin hari angGinoosang Israelsang magtipon ang ila mga pangulo kag ang ila mga tribo.”

6 Nagsiling si Moises parte sa tribo ni Reuben,

“Kabay pa nga indi madula ang mga kaliwat ni Reuben bisan diutay lang sila.”

7 Nagsiling si Moises parte satribo niJuda,

“OGinoo, pamatii ang pagpangayo sang bulig sangtribo niJuda.

Ibalik sila liwat sa mga tribosang Israel.

Protektari sila kag buligi kontra sa ila mga kaaway.”

8 Nagsiling si Moises parte satribo niLevi,

“OGinoo, ginhatag mo ang Thumim kag Urimsa imo matutom nga mga alagadnga amo ang mga kaliwat ni Levi.

Gintilawan mo sila sa Masa kag ginsabdong sa tuburan sang Meriba.

9 Nagpakita sila sing dako nga pag-unong sa imo sang sa ila mga ginikanan, mga utod, kag mga kabataan.

Gintuman nila ang imo pulong, kag gintipigan nila ang imo kasugtanan.

10 Tudluan nila ang mga Israelinhon sang imo mga pagsulundan kag mga sugo,

kag magahalad sila sang mga insenso kag mga halad nga ginasunog sa imo halaran.

11 OGinoo, pakamaayuha sila, kag kabay pa nga malipay ka sa tanan nila nga ginahimo.

Laglaga ang ila mga kaaway agod indi na makabangon pa.”

12 Nagsiling si Moises parte satribo niBenjamin,

“Palangga sangGinooang tribo ni Benjamin,

kag ginapalayo niya sila sa katalagman kag ginaprotektaran sa bilog nga adlaw.”

13 Nagsiling si Moises parte satribo niJose,

“Kabay pa nga pakamaayuhon sangGinooang ila duta kag padal-an permi sang ulan kag sang tubig halin sa idalom sang duta.

14 Kabay pa nga sa bulig sang adlaw magapamunga ang ila mga tanom sang maayo nga mga bunga sa tion sang tigbulunga sini.

15 Kabay pa nga ang ila madugay na nga mga bukid magapatubas sing maayo kag bugana nga mga bunga.

16 Kabay pa nga ang ila duta magapatubas sang pinakamaayo nga mga produkto sa kaayo sang Dios nga nagpahayag sa nagadabadaba nga kahoy-kahoy.

Kabay pa nga ini nga mga pagpakamaayo magapabilin sa tribo ni Jose kay labaw siya sa iya mga utod.

17 Ang iya kusog pareho sa kusog sang turo nga baka nga kamagulangan.

Ang iya gahom pareho sa gahom sang sungay sang talunon nga baka.

Paagi sini laglagon niya ang mga nasyon bisan ang sa pinakamalayo nga parte sang kalibutan.

Amo ini ang akon pagpakamaayo sa madamo nga mga katawhan sang Efraim kag Manase.”

18 Nagsiling si Moises parte satribo niZebulunkag ni Isacar,

“Magkalipay angtribo niZebulun,kay magauswag silasa ila pagnegosyo sa iban nga mga lugar.

Magkalipay manangtribo niIsacarkay magauswag silasa ila lugar.

19 Hagaron nila ang mga tawo sa pagkadto sa bukid sa paghalad sang husto nga mga haladsa Dios.

Magaselebrar sila tungod sa madamo nga pagpakamaayo nga nakuha nila sa dagat kag sa baybayon.”

20 Nagsiling si Moises parte satribo niGad,

“Dalayawon ang Dios nga nagapalapad sang teritoryo sangtribo niGad!

Nagakabuhi sila sa sini nga duta pareho sa leon nga handa sa paggus-ab sang butkon ukon sang ulosang iya mga kaaway.

21 Ginpili nila ang pinakamaayo nga duta nga bagay para sa mga pangulo.

Kon magtipon ang mga manugdumala sang katawhan sang Israel, ginasunod nila ang mga ginapatuman sangGinookag ang iya mga pagsulundan para sa Israel.”

22 Nagsiling si Moises parte satribo niDan,

“Angtribo niDan pareho sa bata sang leon nga nagalumpat halin sa Bashan.”

23 Nagsiling si Moises parte satribo niNaftali,

“Angtribo niNaftali bugana sang pagpakamaayo sangGinoo. Kabay pa nga maangkon nila ang duta sa nakatundankag sa bagatnan.”

24 Nagsiling si Moises parte satribo niAsher,

“Kabay pa nga pakamaayuhon angtribo niAsher labaw sa tanan nga tribo sang Israel.

Kabay pa nga malipay sa ila ang ila kapareho nga mga Israelinhon kag mangin bugana ang ila lana.

25 Kabay pa nga ang mga puwertahan sang ila mga banwa protektado sang mga trangka nga salsalon kag saway,

kag kabay pa nga magpabilin ang ila pagkagamhanan samtang buhi sila.

26 Wala sing pareho sa Dios sang Israel.

Nagasakay siya sa mga panganod sa pagbulig sa inyo. Sa iya gahom nagaagi siya sa kalangitan.

27 Ang wala sing katapusan nga Dios amo ang inyo dalangpan;

alay-ayan niya kamo sang iya wala sing katapusan nga gahom.

Ipatabog niya sa inyo ang inyo mga kaaway,

kag magsugo siya sa inyo sa paglaglag sa ila.

28 Gani ang Israel magapuyo nga malayo sa katalagman, sa duta nga bugana sang uyas kag duga sang ubas,

kag sa diin ang tun-og nga halin sa langit nagahatag sang tubig sa duta.

29 Bulahan kamo, Okatawhan sangIsrael!

Wala sing pareho sa inyo—isa ka katawhan nga ginluwas sangGinoo.

AngGinooamo ang magaprotektar kag magabulig sa inyo,

kag siya ang magapakig-away para sa inyo.

Magakamang ang inyo mga kaaway pakadto sa inyo, kag tapakon ninyo sila sa likod.”

Ang Pagkapatay ni Moises

1 Halin sa kapatagan sang Moab, nagsaka si Moises sa Bukid sang Nebo, sa may putokputokan sang Pisga nga nagaatubang sa Jerico. Didto ginpakita sa iya sangGinooang bug-os nga duta—halin sa Gilead pakadto sa Dan,

2 ang bug-os nga duta sang Naftali, ang duta sang Efraim kag sang Manase, ang bug-os nga duta sang Juda hasta sa Dagat sang Mediteraneo,

3 ang Negev, kag ang bug-os nga duta halin sa Patag sang Jerico (ang banwa sang mga palma) hasta sa Zoar.

4 Dayon nagsiling angGinookay Moises, “Amo ina ang duta nga akon ginpromisa kay Abraham, Isaac, kag Jacob, kag nagsiling ako sa ila nga ihatag ko ina sa ila mga kaliwat. Ginpakita ko ina sa imo, pero indi ka makakadto dira.”

5 Gani napatay si Moises nga alagad sangGinoodidto sa Moab, suno gid sa ginsiling sangGinoo.

6 Ginlubong siya sa Moab, sa pulopatag nga nagaatubang sa Bet Peor, pero sa karon wala sing may nakahibalo kon sa diin gid siya ginlubong.

7 Nagaedad si Moises sing 120 ka tuig sang napatay siya, pero makusog pa siya gihapon, kag maayo pa ang iya panan-aw.

8 Nagpangasubo ang mga Israelinhon kay Moises didto sa kapatagan sang Moab sa sulod sang 30 ka adlaw.

9 Karon, si Josue nga anak ni Nun ginhatagan sang Espiritu sang kaalam kay ginpili siya ni Moises nga magbulos sa iya paagi sa pagtungtong sang iya kamot sa iya. Gani nagtuman sa iya ang mga Israelinhon, kag ginhimo nila ang tanan nga ginsugo sangGinoopaagi kay Moises.

10 Halin sadto wala gid sing propeta sa Israel nga pareho kay Moises, nga nakilal-an gid sangGinoo.

11 Ginpadala sangGinoosi Moises sa paghimo sang mga milagro kag makatilingala nga mga butang sa Egipto kontra sa ila harikag sa iya mga opisyal kag sa iya bug-os nga nasyon.

12 Wala sing may nakahimo sang mga gamhanan kag makatilingala nga mga butang pareho sang ginhimo ni Moises sa atubangan sang tanan nga Israelinhon.